Wat moet het CLB aanvangen met 12.500 nieuwe spijbelgevallen?

European Greens (CC BY 2.0)

 

Door Louise Vandenbroele

Eerst waren ze met 20. De keer daarna kwamen er 3000. Nog een week later, stapten er 12.500 jongeren in de gietende regen, op een koude winterdag door de straten van Brussel. De jongerenbeweging heet Youth for Climate. De Belgische jongeren hebben één wijd verspreide doelstelling: het klimaat als prioriteit op de politieke agenda, met bindende doelstellingen en het engagement om de opwarming van de aarde te beperken tot 1,5 graden.

De groep groeit. Wie weet met hoeveel ze morgen zullen zijn. ‘Vorige week ging de tocht nog door de nauwe Brusselse straten, maar die waren eigenlijk al niet meer geschikt voor zo een grote massa’, zei een van de deelnemers. Die kregen met hun actie heel wat aandacht in de nationale pers maar ook de Washington Post en de BBC hebben onze Belgische jeugd en hun actie opgemerkt.

In het weekend had ik hem nog aan de laptop moeten zetten om naar de speeches te kijken van Greta Thunberg en om het artikel van de leraar geschiedenis in De Tijd te lezen. Want op school had mijn zoon over de klimaatbeweging nog niets geleerd. Maar toen hij gisteren thuiskwam, zei hij fier: ‘Mama, het was berekoud en gieten dat het deed, maar ik heb mijn kap niet opgezet hoor’.

Pedagogische vrijheid, dat abstract gegeven waar ouders gewoonlijk niet wakker van liggen, maar dat zich in de discussie over “activistisch” spijbelen scherp kristalliseert.

De energie die deze groeiende groep uitstraalt, is zo enorm, dat sancties hun doel niet bereiken. Toch gaan scholen zeer verschillend om met de jongeren die naar Brussel trekken. Dat is het gevolg van de pedagogische vrijheid, dat abstract gegeven waar ouders gewoonlijk niet wakker van liggen, maar dat zich in deze discussie scherp kristalliseert. Een contact bij een van de koepelorganisaties onderwijs wees erop dat zelfs de onderwijskoepel enkel een advies kan formuleren dat niet bindend is.

Uit de brieven van verschillende scholen van hetzelfde onderwijsnet aan ouders, blijkt dit duidelijk. De ene school waarschuwt ouders dat deelname ‘gezien wordt als spijbelen’, terwijl de andere school ouders verzekert dat deelname toegelaten is en jongeren op school kans krijgen om het werk in te halen op woensdagnamiddag. Nog een andere school laat deelnemende jongeren huiswerk maken in de strafstudie, waar ze ook kunnen meewerken aan het maken van spandoeken voor de volgende actiedag. Nog een school communiceerde in het geheel niet met leerlingen of ouders over de jongerenbeweging rond klimaat.

‘Ga ik gestraft worden als ik naar Brussel ga?’, had mijn zoon mij onzeker gevraagd. Daar sta je dan als ouder met dat groeiend engagement van uw nakomelingen. Niemand wil dat in de kiem smoren, noch willen ouders hun verantwoordelijkheid laten afhangen van de willekeur van de school, of het risico lopen op vergaande gevolgen. Op de website van de van de Vlaamse Overheid verneem je immers dat na vijf halve dagen onwettige afwezigheid “problematisch spijbelgedrag” ontstaat en de school de leerling dan doorverwijst naar het bevoegde Centrum voor Leerlingenbegeleiding (CLB). Ja, op scholen waar spijbelen voor het klimaat gepenaliseerd wordt, kan dat zelfs leiden tot verlies van studietoelage en Kinderbijslag, of zelfs een doorverwijzing naar het parket. Dat is niet niets.

Het ziet er naar uit dat het CLB een specifieke respons zal ontwikkelen voor de Klimaatjongeren.

Het ziet er echter naar uit dat het CLB een specifieke respons zal ontwikkelen voor de Klimaatjongeren. Het CLB heeft immers de bevoegdheid om in gesprek gaan met alle doorverwezen jongeren en met alle ouders. Deze week beginnen dus de eerste 20 doorverwijzingen en binnen een 2-tal weken zullen de CLB’s tot zo’n 12.500 nieuwe spijbel-cases te verwerken hebben. Doodle dat maar eens!

‘Dat is onmogelijk’, stelde een medewerker van het CLB. Daarom komt morgen de Internettensamenwerkingscel (ISC) samen. Dat is een vergadering binnen het Kabinet van de Vlaamse minister van Onderwijs Hilde Crevits, waarin de drie CLB-koepels zullen vastleggen hoe ze de enorme toevloed aan doorverwijzingen zullen verwerken.

Het gaat immers niet enkel om de praktische onmogelijkheid, maar ook over de ongelijkheid: als het ene kind op basis van afwezigheid bij deelname wel doorverwezen wordt en het kind andere niet, ontstaat er vanuit de pedagogische vrijheid een ongelijkheid die niet aanvaard kan worden. Hoe ze het zullen aanpakken, is nu in elk geval nu nog niet beslist. Het is onwaarschijnlijk dat de CLB’s de “klimaatdoorverwijzingen” individueel zullen verwerken.

Morgen gaan de jongeren voor de derde keer op rij naar Brussel. De discussies met de vertegenwoordigers van de regering heeft hen niet van hun doel afgeleid. De discussie die losgebarsten is in de media, rond de keukentafels en in de cafés, interpreteren ze evenmin als indicatie dat ze enigszins dichter staan bij het bereiken van hun doel. De actie gaat verder, en we zullen morgen weten of de aanhang groeit, stagneert of uitdooft. Het wordt ijskoud.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur