Israël wil Brussel leren strijden tegen terrorisme, maar voedt zelf de frustratie

Na de aanslagen in Brussel wierp Israël zich op als voorloper en voorbeeld in de strijd terreur. Geen wonder: het land is ervaringsdeskundige tegen wil en dank. Maar onder de successen aan het oppervlak sudderen Palestijnse onvrede en frustratie door.

  • © Rik Rutten Israëlische politieagenten bewaken de Damascuspoort, een van de toegangspoorten tot de oude stad en de voorbije maanden het toneel van veel steekpartijen. © Rik Rutten
  • © Rik Rutten Palestijnse vrouwen passeren de scheidingsmuur in Betlehem. © Rik Rutten
  • © Rik Rutten De scheidingsmuur in Betlehem, gezien vanaf de Palestijnse zijde. © Rik Rutten
  • © Rik Rutten Een Israëlische soldaat neemt afscheid van zijn vriendin met een selfie op het busstation van Tel Aviv. © Rik Rutten
  • © Rik Rutten Israëlische politieagenten in de oude stad van Jeruzalem. © Rik Rutten
  • © Rik Rutten Israëlische soldaten bij het strand van Jaffa, Tel Aviv. © Rik Rutten

Snel en soepel, een geoliede machine: de veiligheidscontrole van luchthaven Tel Aviv-Ben Goerion gaat voor de meeste passagiers haast ongemerkt voorbij. Auto’s en bussen worden razendsnel doorgelicht, zojuist gelande passagiers worden onderworpen aan een korte ondervraging. Wat zijn de reisplannen, staan er verdachte buitenlandse stempels in het paspoort, wie heeft het vliegticket betaald? Professionals speuren ondertussen naar afwijkend gedrag: het is niet het antwoord op de vragen, maar de blik in de ogen die telt.

Europa worstelt na de terroristische aanslagen in Parijs en Brussel met het veiligheidsvraagstuk. De roep risico’s te minimaliseren botst meer dan eens op de beginselen van privacy, gelijke behandeling en de vrijheid een biertje te kunnen drinken op een Parijs terras. Een samenleving die op terreur is voorbereid en ingericht lijkt nog ver weg, maar kijk over de grens en zie: in Israël is die wereld al werkelijkheid.

‘In welke wereld leven de mensen die denken dat er niets hoeft te veranderen’, vraagt Tsilla Hershco zich hardop af. ‘Tralalaland? Een wereld van illusies, zoveel is duidelijk.’

Analist Tsilla Hershco stond vorig jaar vol verbazing in Brussel en Parijs. De aanslagen hadden nog niet plaats gevonden, maar toen al begreep ze niets van de gebrekkige beveiliging op stations en vliegvelden. Nu is haar toon nog kritischer. ‘In welke wereld leven de mensen die denken dat er niets hoeft te veranderen’, vraagt ze zich hardop af. ‘Tralalaland? Een wereld van illusies, zoveel is duidelijk.’

Hershco is werkzaam bij het Begin-Sadat Center for Strategic Studies, een conservatieve denktank. Van achter haar roodomrande brillenglazen schuwt ze geen felle woorden: ‘Terreur doet democratieën ontploffen.’ Hoog tijd, kortom, dat Europa eens een voorbeeld gaat nemen aan Israël, aldus Hershco.

Dat voorbeeld is voor de buitenstaander even wennen. Detectiepoortjes zijn op een doorsnee dag vaste prik. Soldaten buiten diensttijd laten hun M16-geweer nonchalant over hun T-shirts en korte broeken slingeren. Buiten beeld, maar even wijdverbreid, functioneert het onzichtbare web van inlichtingendiensten, technologische hoogstandjes (bij de uitvinding van de drone liep Israël voorop) en antiterreurwetten. Terwijl de Fransen redetwisten over een nieuwe voortzetting van de noodtoestand – en België officieel zelfs niet zo’n verordening kent – verlengt het Israëlische parlement haar noodtoestand traditiegetrouw ieder halfjaar, al sinds de oprichting in 1948.

© Rik Rutten

Een Israëlische soldaat neemt afscheid van zijn vriendin met een selfie op het busstation van Tel Aviv.

‘Het is een afweging tussen persoonlijke vrijheid en veiligheid’, zegt Hershco. ‘Stel dat iemand je vertelt dat de bus die jij dagelijks neemt binnen een maand wordt getroffen door een aanslag. Zou je dan ook niet zeggen: zorg voor meer politie, zorg alsjeblieft voor betere inlichtingen?’

Terreur went schrikbarend snel

Hershco staat in eigen land niet alleen. Premier Benjamin Netanyahu’s verpakte in zijn condoleances alvast de aanbeveling gebruik te maken van de kennis en ervaring van Israël. Zijn minister van Inlichtingen, Israel Katz, was een tandje feller: als de Belgen terreur adequaat wilden bestrijden, konden ze niet langer chocola blijven eten en van het leven genieten alsof er niets aan de hand was.

Die uitspraak was in België goed voor forse verontwaardiging, maar kon bij Israëliërs op instemming rekenen, zegt medicijnenstudent Aviv: ‘Told ya so, dat was het gevoel dat bij veel mensen overheerste, zeker bij degenen die het idee hebben dat hun land door Europa niet begrepen wordt.’ Met die gedachte in het achterhoofd zeggen de woorden van Katz minder over de levenshouding van de Belgen en meer over de sporen die de Tweede Intifada in de Israëlische bevolking heeft achtergelaten.

‘Ineens speelde het conflict zich niet meer ver weg af’, zegt Nir Hasson, journalist in Jeruzalem voor het liberale Ha’aretz. ‘De Intifada was in jouw straat, in jouw café, in jouw bus.’

Het is moeilijk de impact van die jaren (2000-2005) te overschatten. De doelwitten van toen – Disco Dolphinarium, bus 2, Sbarro, Café Hillel – staan in het collectieve geheugen gekerfd. Meerdere zelfmoordaanslagen in één week waren op de dieptepunten van de Intifada geen uitzondering. In totaal kostte de geweldsexplosie duizend Israëlische levens, een onuitwisbare afdruk op een bevolking kleiner dan die van België; aan Palestijnse zijde vielen nog eens drie keer zo veel doden.

© Rik Rutten

Israëlische politieagenten in de oude stad van Jeruzalem.

‘Uiteindelijk moet je wel werken, boodschappen doen, je leven weer oppakken’, blikt Hasson terug, nippend aan een espresso in het hippe Café Kadosh, dat is opgeleefd sinds het geweld geluwd is. De schok van toen heeft plaats gemaakt voor gewenning. Een aanval haalt nog steeds het nieuws, maar de weerslag op de samenleving is veranderd: gehard door de geschiedenis.

‘Schattig was het natuurlijk wel, die Fransen die zich na de aanslagen in Parijs in protest op het terras nestelden’, glimlacht Aurore, ‘maar ook naïef.’ Ze is zelf Française, maar beheert sinds negen jaar een kunstgalerie in Jaffa, een havenstadje dat inmiddels is opgeslokt door de metropool Tel Aviv.

In de ansichtkaartwaardige straatjes van Jaffa voelt de spanning van Jeruzalem ver weg. Toch vond ook hier recent een steekpartij plaats, de zoveelste in een landelijke reeks die door sommigen al de “messenintifada” is gedoopt. Tekenend was de reactie die volgde. ‘Ik vreesde dat mijn klanten weg zouden blijven, maar de volgende dag stroomde iedereen weer toe’, aldus Aurore. ‘Je schrikt ervan hoe snel het went.’

Op de rand van de vulkaan

Op het eerste oog lijkt de Israëlische methode doeltreffend. Steekpartijen en auto-rammen komen nog voor, maar grote bomaanslagen als voorheen zijn uiterst zeldzaam geworden. Wie naar de cijfers kijkt ziet dat het aantal terrorismeslachtoffers fors is gedaald. En de meeste Joodse Israëliërs zeggen zich in eigen land veiliger te voelen dan in Europa.

© Rik Rutten

Israëlische soldaten bij het strand van Jaffa, Tel Aviv. De meeste joden zeggen zich in eigen land veiliger te voelen dan in Europa

Situatie stabiel? Niet volgens Yaron Ezrahi, emeritus hoogleraar politicologie aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem: ‘Als dit een status quo is, is het een status quo op de rand van de vulkaan.’

Onder de laklaag van de bemoedigende cijfers schuilen het onrecht en de onvrede van de Palestijnse bevolking.

Onder de laklaag van de bemoedigende cijfers schuilen het onrecht en de onvrede van de Palestijnse bevolking. Die neemt alleen maar toe, zegt ook journalist Hasson. Israëlische politici gooien bovendien voortdurend olie op het vuur om hun eigen politieke ambities ruim baan te geven.

Neem de burgemeester van Jeruzalem, die vorig jaar op het hoogtepunt van de steekpartijengolf met een geweer door de oude stad paradeerde en zijn burgers aanraadde een wapen aan te schaffen uit zelfbescherming. ‘Dat was een breekpunt voor de Palestijnen’, zegt Hasson. ‘Hij sprak duidelijk voor de halve stad, niet voor de Palestijnse inwoners in Oost-Jeruzalem.’

Bovendien belooft de toekomst voor veel Palestijnen weinig goeds. ‘Je leert, studeert, zoekt werk en wat dan? Dan is er geen baan, geen toekomst, niks’, zegt Khalil. Onder het schijnsel van een lantaarnpaal aan de rand van Betlehem verkoopt hij koffie aan het autoverkeer dat zich naar het checkpoint haast. Onder de poort, achter de gewapende soldaten, daar ligt Israël. Verderop, aan een ander checkpoint, werd één van Khalils vrienden doodgeschoten. Een duidelijke verklaring heeft hij nooit gekregen, zegt hij.

© Rik Rutten

Palestijnse vrouwen passeren de scheidingsmuur in Betlehem.

Khalil is geen uitzondering. Zoals iedereen aan Israëlische zijde zich de uitgestorven cafés en ontplofte bussen van de Tweede Intifada kan herinneren, zo kent elke Palestijn wel een nabije of verre bekende die hardhandig door de ordediensten is aangegrepen.

Het zijn zulke verhalen die de schaduwzijde van het systeem blootleggen. Wie niet in het plaatje van de veiligheidsdiensten past, is immers de klos. Dat de controles voor veel Israëliërs zo soepel verlopen is mede te danken aan het etnisch profileren van Palestijnen en Israëlische Arabieren. Voor hen is een vliegveld geen geoliede machine, maar een onwillig apparaat vol hindernissen.

© Rik Rutten

Israëlische politieagenten bewaken de Damascuspoort, een van de toegangspoorten tot de oude stad en de voorbije maanden het toneel van veel steekpartijen.

Het is de prijs van het veiligheidsgevoel van Israëliërs: tegenover het voorkomen van grote aanslagen staat een groot aantal misstanden en mensenrechtenschendingen. Willekeurige arrestaties, het vernietigen van huizen als straf voor de families van aanslagplegers, het onrechtmatig doodschieten van Palestijnen aan checkpoints en daarbuiten: het jaarverslag van Human Rights Watch leest als een waslijst mensenrechtenschendingen.

Een mes uit de keukenla

De excessen van het antiterreurbeleid zijn niet alleen een terugkerend thema in de rapporten van ngo’s: ze zijn ook het vat waarin frustratie en radicalisering gisten.

De recente golf van steekpartijen bewijst het succes én het falen van dat beleid. Het Israëlische veiligheidsapparaat heeft zich zo verfijnd dat een bomgordel het grondgebied niet meer in te smokkelen is. Tegelijkertijd voedt datzelfde systeem de bestaande onvrede. Het gevolg, in de woorden van student Aviv: ‘Jonge gefrustreerde Palestijnen trekken nu een mes uit de keukenla.’

© Rik Rutten

De scheidingsmuur in Betlehem, gezien vanaf de Palestijnse zijde.

België is geen Israël en Brussel geen Jeruzalem, waarschuwt hoogleraar Ezrahi. Hij wijst naar de Israëlische bezetting en naar de kiem van Europa’s problematiek in de achterwijken van de grote steden. ‘In het geval van Israël schuurt het tussen twee samenlevingen, in Europa is de ongelijkheid binnen de samenleving het voornaamste probleem.’ Toch herkent hij in de publieke en politieke reactie van Europa ook de ingrediënten van de Israëlische omgang met terreur.

En wat die lessen betreft? Nir Hasson vat het simpel samen. Er zijn twee manieren om terreur te bestrijden, zegt hij. ‘De eerste is het controleren van tassen, meer politie: veiligheidsmaatregelen, kortom. Daarin kan Israël zeker een voorbeeld zijn. De tweede is nog belangrijker: bied perspectief, zodat mensen niet in de handen van terroristen gedreven worden. Daarin moet Europa vooral niet leren van Israël, want dit land doet het tegenovergestelde.’

Laat een reactie achter

Javascript is vereist om dit formulier te gebruiken.

Bert Laon

Terreur went NIET schrikbarend snel. De situatie in Israël tijdens de tweede intifada (2000-2005) was onhoudbaar. Ik geloof niemand die zegt dat hij went aan meerdere terreuraanslagen per week, waarbij telkens tientallen doden vielen. En omdat die situatie onhoudbaar was, moest er wat gebeuren.

Dus Israël heeft dat probleem opgelost. De bouw van de “muur”, op de meeste plaatsen eerder een hek, om terroristen buiten te houden, het systematische ondermijnen van de terroristische capability en superieure intelligence maken dat geweldadige Palestijnen vandaag niet veel anders kunnen bedenken dan keukenmesaanvallen en car rammings. Vaak overleven ze die aanvallen niet. De Israëlische veiligheidsdiensten zijn erg alert. En zo blijft het dagelijkse leven doorgaan, en is het leven in Israël perfect draaglijk, ja zelfs erg aangenaam. Dat is de reden waarom het leven doorgaat, niet omdat terreur went, maar omdat de terreur is teruggedrongen tot een zeer lage en draaglijke intensiteit.

De golf van keukenmesaanvallen is trouwens ook al weer aan het afnemen. Als het al een Intifada was, dan heeft Israël ook deze derde Intifada alweer klein gekregen. Op een bepaald moment zullen de Arabieren het moorden en bloedvergieten beu worden. Een nuchter mens ziet ook in dat messenaanvallen en car ramming vrede en een Palestijnse staat geen stap dichterbij brengen. Maar ja, de haat is zo groot, en wordt van kinds af aan ingelepeld, en shahids of zelfmoordterroristen worden in de Palestijnse maatschappij nog altijd als helden beschouwd, dus de zinloze Palestijnse acties zullen nog wel een tijdje blijven doorgaan.

In Israël leven mensen ondertussen NIET op de rand van de vulkaan. Het zou wel eens kunnen blijken dat mensen in landen als België of Frankrijk veel eerder op de rand van een vulkaan leven dan de Israëli’s. Omdat onze landen al systemisch onstabiel waren en ons maatschappijmodel onhdoudbaar nog voor het terrorisme begon. Israël is sinds haar oprichting in 1948 nooit sterker en veiliger geweest dan vandaag. Er is vandaag geen enkele imminente existentiële bedreiging voor het land. Enkel het kernwapenprogramma van Iran blijft een reden tot bezorgdheid, maar dat is eerder op middenlange termijn. Na zestig jaar Arabische-Israëlisch conflict blijkt Israël militair sterk, economisch welvarend, financieel gezond, en maatschappelijk stabiel. Als je dan kijkt naar de desastreuze toestand en chaos waarin zowat alle Arabische buurlanden zich bevinden, dan snap je dat de tegenstanders van Israël hun pogingen om het land te vernietigen beter staken. Die blijken enkel averechts te werken.

Op MO* zou men beter ook de pogingen om Israël zwart te maken staken. Die gaan ook steeds meer averechts werken. Israël waarschuwt Europa al meer dan tien jaar dat het moslim-extremisme en het terrorisme ook naar onze landen zal komen. Nu blijkt dat ze gelijk krijgen, beginnen steeds meer mensen bij ons in te zien dat de Israëlische aanpak de juiste is.

Dirk B.

Een van de redenen dat het moslim-extremisme en terrorisme ook naar onze landen is gekomen, is misschien net de situatie in Israël gedurende de afgelopen 30 jaar? Israëlis hebben het recht in vrede en veiligheid te leven, maar hebben Palestijnen ook niet het recht om niet gediscrimineerd en gepest te worden in hun eigen land? Het “probleem Israël”, en de situatie van Jeruzalem en de Arabieren in Jeruzalem, is toch steevast een van de zaken die aangehaald worden in jihad-propaganda? Als het westen moet kiezen tussen de belangen van Israël of die van de Palestijnen, kiest het consequent voor die van Israël. Al sinds de oprichting van de staat Israël is dit zo. Misschien is er een oorzakelijk verband tussen dit gegeven, en jihadisme/terrorisme?

Bert Laon

“Hebben de Palestijnen niet het recht om niet gediscrimineerd en gepest te worden in eigen land?”, vraagt u.
Dat is een vreemde vraag. De Palestijnen hebben geen eigen land. Er bestaat geen Palestijnse staat. Om de eenvoudige reden dat de Arabische leiders de oprichting van een Palestijnse staat steeds geweigerd hebben. Verder gaat u er nogal makkelijk van uit dat de Palestijnen gediscrimineerd en gepest worden. Dat is alleszins niet zo in Israël zelf. Arabische Israëli’s hebben identiek dezelfde rechten als Joodse Israëli’s. Dat wil niet zeggen dat er in de Israëlische maatschappij geen vooroordelen of racisme voorkomen. Geen enkele maatschappij is perfect. De Arabische Israëli’s worden alleszins niet systemisch gediscrimineerd en dat is al heel wat. De Palestijnen worden wel systematisch gediscrimineerd in de Arabische buurlanden (met uitzondering van Jordanië), waar hen gelijkwaardige burgerrechten werden geweigerd en ze de facto veroordeeld zijn tot een uitzichtloos bestaan in vluchtelingenkampen.

Het is juist dat de situatie van de Palestijnen steevast wordt aangehaald in jihad-propaganda. Dat is hoe mensen geradicaliseerd worden. Door dag in dag uit te herhalen dat Arabieren en moslims vernederd worden, dat Israël en het Westen een oorlog voeren tegen de islam, dat Israël ongestraft Arabieren doodt met goedkeuring van het Westen, dat alles begeleid door de vreselijkste beelden die in Westerse media gecensureerd worden ter bescherming van de kijker/lezer. Langdurige blootstelling aan deze narratief en schokkende beelden maken dat mensen zo gaan haten dat ze in staat zijn tot de meeste barbaarse terreurdaden en moordpartijen. Ik ben van mening dat meegaan in de Palestijn als slachtoffer-retoriek door Europees links enkel koren op de molen is geweest van de jihadisten. Een Belgische jongere van Arabische afkomst moet niet eens naar een haatprediker luisteren of een haat-website  bezoeken, het volstaat om de mainstream media zoals deStandaard, de VRT, deMorgen en uiteraard ook MO*, te raadplegen om te vernemen dat de Palestijnen arme weerloze slachtoffers zijn die zijn blootgesteld aan de meedogenloze expansionistische Israëlische agressor. Daarom roep ik MO* en andere media al lang op om deze simplistische en schadelijke propaganda te staken. Het is in het algemeen belang dat deze leugenachtige narratief systematisch ontkracht wordt. De zwart-wit voorstelling van de Palestijn als weerloos slachtoffer van Israëlische agressie is simpelweg fout. Als de Palestijnse bevolking al een slachtoffer is, dan vooral van de desastreuze beslissingen van hun eigen leiders, de talloze geweigerden vredesakkoorden, de zinloze oorlogen die ze telkens starten.

Verder klopt het niet dat het Westen altijd de kant van Israël kiest. Binnen het Westen zijn vooral de VS een goede bondgenoot van Israël. Maar van geen enkele VS regering heeft Israël ooit carte blanche gekregen. De VS hebben Israël zeer vaak opgeroepen om zich terughoudend en verzoenend op te stellen. Alle Amerikaanse presidenten sinds Nixon hebben zich ingespannen voor Arabisch-Israëlische vrede. Obama heeft zich de laatste 8 jaar zeer veeleisend opgesteld tegenover Israël en zeer toegeeflijk tegenover de Palestijnen. En binnen Europa ligt de situatie al helemaal anders. Met name Frankrijk is uitermate anti-Israëlisch en pro-Palestijns. Frankrijk was het land waar Arafat zijn medische verzorging kreeg en waar hij overleden is. Europese politici hebben lang gedacht dat hun pro-Palestijnse houding de Europese landen immuun zou maken tegen moslim-terrorisme. Die illusie ligt intussen aan diggelen. Uitgerekend Frankrijk is nu een doelwit geworden. Appeasement van moslim-radicalen blijkt niet te werken, net zo min als appeasement van het nazisme of het communisme bleken te werken. We hebben daarentegen nood aan morele helderheid. Meeheulen met diegenen die objectief onze vijanden zijn, onze vrijheden en onze manier van leven verrachten, enkel om buiten schot te blijven bleek geen goede strategie te zijn.

Dat moslim-extremisme naar onze landen is gekomen was wellicht onvermijdelijk. Je vindt de ideologie van het moslim-extremisme overal waar moslims wonen. Het is een wereldwijd probleem. Waarmee ik niet wil zeggen dat elke moslim een extremist is. Het is alleszins wel zo dat dit probleem versterkt is door een verkeerde houding en een verkeerd beleid. Door immigranten te bevestigen in hun slachtofferrol, door in onze media de schuld van het Arabisch-Israëlisch conflict bij Israël te blijven leggen, door blind te zijn voor de gevaren van het extremisme, door wanbeleid in gemeentes als Molenbeek waar de dienst bevolking niet eens weet wie er allemaal op het grondgebied van Molenbeek verblijft, door het meeheulen van PS politici met haatimams enkel om stemmetje te winnen. Door het multi-cul-ideaal wat immigranten aanmoedigde om vooral niet te integreren maar een parallelle cultuur en leefwereld te creëren naast de autochtoon-Belgische. Er zijn in dit land vele fouten gemaakt. Onvoorwaardelijke steun aan Israël is er daar géén van, want die heeft nooit plaatsgevonden…

Hugo Vanerps

Islam maakt onderscheid tussen moslims, joden en christenen en ongelovigen. Waarom zouden aanhangers van een religie die gebaseerd is op discriminatie ook niet gediscrimineerd mogen worden? Waarom zouden aanhangers van een religie die joden en christenen pest ook niet gepest mogen worden?

GV

Bert

Eigenlijk lees ik jouw commentaar graag. Je bent een ervaren sofist in de zin van iemand die recht praat wat krom is. Ik moet toegeven dat je het kunt!

Maar jouw redenaarskunst staat ver van overtuigingskracht, althans bij mij.

 

Bert Laon

Altijd bereid om te verduidelijken als je even concreet aangeeft wat krom is in mijn commentaar…

GV

Dank voor uw aanbod maar ik heb mijn bronnen, werkmethodes en mening.

 

Hugo Vanerps

Moslims mogen geen intrest aanrekenen en ze mogen zich niet verzekeren. Daardoor wordt sparen en risicovol ondernemen sterk ontmoedigd. Daardoor ontneemt de islam alle moslims het perspectief op een beter leven. Het Westen heeft er eeuwen over gedaan om het kerkelijk verbod op intrest ongedaan te maken. De islam kan hier een voorbeeld aan nemen.

jose leeuwen

Ik word hier zo moe van, wanneer gaan joodse inwoners nu eens begrijpen dat ze een bezettende en onderdrukkende macht zijn die je niet met andere Europese landen kunt vergelijken? Moeten wij leren van Israel, etnisch profileren, wie is dan de vijand, mijn Marokkaanse buurvrouw of de Egyptische bakker?Europa en de wereld moet Israel net zoals ZA behandelen, als apartheidsstaat.

En de agressie wordt door mensen zoals Bert Laon gevoed en goedgekeurd. Erken de Nakba, apartheid, discriminatie en stigmatisering van Palestijnen. 

Zeg niet dat wij het niet hebben geweten, we weten het maar laten het gebeuren. Ik zeg”STOP’.

LEES OOK

foto van UNRWA commissaris-generaal, Pierre Krähenbühl
Met de naderende Syriëconferentie in Brussel roep ik onze partners op om de situatie en de noden van Palestijnse vluchtelingen in Syrië, alsook van deze die gevlucht zijn naar Libanon en Jordanië,
ISM Palestine (CC BY-SA 2.0)
Ongeacht hun juridische status of plaats waar ze wonen, bedreigt Israël Palestijnen steeds vaker met huisvernielingen of uitzettingen.
© Brigitte Herremans
Mensenrechtenactiviste en Midden-Oostenexperte Brigitte Herremans kijkt strijdlustig aan tegen 2017.
Kashfi Halford (CC BY-NC 2.0)
Het ontslag van Abou Jahjah als columnist van De Standaard roept vragen op. Diepgaande vragen over hoe we verder moeten met dit Griekse drama aan de Jordaan.
Nooit meer tonen X

Ontdek

MO*nieuwsbrieven

Schrijf je in op onze gratis nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

Facebook/Twitter

Blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

MO*magazine

Abonneer je op ons unieke kwartaalmagazine voor slechts € 28.

Een abonnement nemen

MO*papers

Abonneer je op de gratis digitale achtergronddossiers (pdf) over actuele mondiale thema’s.