Bericht uit een geschonden land

Waarom is de haat van IS voor Frankrijk zo groot? Aan de radio gekluisterd in een klein dorpje in Frankrijk, geeft Geert Van Istendael een verklaring.

  • © Brecht Goris © Brecht Goris

Geert Van Istendael

MO*columnisten
Schrijver & voormalig journalist
18 juli 2016

Dit is een bericht uit een geschonden land. 
Het wordt geschreven op zaterdag, 16 juli 2016. 
Als u dit leest, beschikt u vermoedelijk al over meer gegevens dan ik nu. 

In dit Franse dorp, vierhonderd kilometer ten zuiden van Parijs, bijna achthonderd kilometer ten noorden van Nice, kom ik nu al langer dan drie decennia, geen jaar wordt overgeslagen. Ik heb er zelfs een deel van gekocht, een huis kost hier zoveel als een kamer bij ons. We hebben hier dan ook geen televisie, telefoneren blijft een avontuur en om deze woorden door de sturen naar de redactie van MO* is enig vernuft, zeg maar acrobatie vereist.

Maar de radio komt binnen. En hoe.
Van ‘s morgens vroeg tot ‘s avonds laat proberen de Fransen via hun radiozenders hun verbijstering, hun ongeloof, hun verslagenheid te verwerken. In Frankrijk betekent dat: erover praten, oeverloos, eindeloos praten. Dit land heeft een woordcultuur ontwikkeld die elders haar weerga niet vindt. Talrijk zijn de buitenlanders die zich daar dood aan ergeren, even talrijk zij die de Franse woordencultus een zoveelste uiting van zelfoverschatting en grootheidswaan vinden. Ik bewonder en bemin het Franse vermogen om ook ter ere van de geringste dingen betoverende woordpaleizen op te trekken. 

Wat het land nu doormaakt, is de tegenpool van gering.
Sinds de slachtpartij bij Charlie Hebdo heeft de terreur binnen de grenzen van l’Hexagone, de zeshoek, zoals men het land hier noemt, al meer dan tweehonderd mensen vermoord. We zwijgen dan nog over de verijdelde aanslagen. Zo hebben de inlichtingendiensten net op tijd een aanval op het wereldberoemde carnaval van Nice kunnen voorkomen. Hoeveel mensenlevens die anonieme en vaak geminachte dienaren van de republiek gered hebben door alertheid en tijdig ingrijpen zullen we nooit weten en voor één keer mogen we zeggen, gelukkig maar.

Vanmorgen ben ik naar de groenteboer gegaan, hier twee straten verderop. Niet één van de klanten repte over het grote moorden en er stond een hele tros. Allen hadden ze het over de frambozen die weer délicieuses waren en de tomaten waren merveilleuses. Dat klopt ook helemaal. Overheerlijk zijn fruit en groenten bij de tuinder van dit dorp, zo lekker zul je in België zelden proeven, maar ik kon alleen denken: waarom heeft niemand het over de dreiging? 

Daarna reden we naar het nabije stadje, dat doen we elke zaterdag, er is dan markt. Nu gingen we voor alles kranten kopen: Le Monde, Libération, de conservatieve Figaro, de katholieke kwaliteitskrant La Croix. Ik wierp nog een blik op de Populaire du Centre - dergelijke regionale bladen vind je in bonte verscheidenheid van Roubaix tot Nice. Paginabreed en bladzijden lang, één focus: het grote moorden aan de Middellandse Zee. 

Radio

Maar tussen de kramen: niets. Niets bij Babette, die de mooiste geitenkaas ter wereld aanbiedt en spreek me nu vooral niet tegen, niet bij Didier, het genie van de kippenkweek, niet bij de imker uit de nabije heuvels, niets, niets, niets. Twee rijen kramen in de zon, daartussen kuiert doodgemoedereerd volk, dat verstand heeft van alles wat door de mond naar binnen gaat, bonjour Madame, comment allez-vous, ah, il est excellent, votre petit vin, kortom, als dit het paradijs niet is, wat is het dan wel?

En toch is dit land geschonden. Ik luister naar de radio. Welke radio is beter dan de Franse? De onze in ieder geval niet. Al twee dagen spuiten de berichten en de commentaren de huiskamer in.

De man die jaren lang de nationale geheime dienst heeft geleid zegt: Frankrijk wordt niet overvallen door een buitenlandse vijand. Wij vechten niet tegen een leger. Één van onze kinderen heeft dit gedaan. Hij legt de vinger op een smartelijke wonde.

Cherkaoui of Stablinski

Frankrijk is trots op zijn republikeinse model. Iedereen in dit land is gelijk. Waar je ook vandaan komt, je mag Cherkaoui of Stablinski heten, je bent een burger van de grote republiek, precies zoals de burgers die Dupont of Durand heten. Sarkozy is de zoon van een migrant die door de achterdeur van het vreemdelingenlegioen het land binnen is gekomen. Of kijk naar de achternaam van de Franse ministers. Zo hoort het in een republiek die naam waardig, zo en niet anders.

Het Franse model wijst resoluut af wat men le communautarisme noemt, de vorming van afzonderlijke gemeenschappen die eigen regels willen stellen, los van de algemene republikeinse regels. Het Franse model zou een kans van slagen hebben als je iedere vorm van discriminatie en/of racisme kon uitsluiten. Dat laatste is nog in geen enkel land gelukt. Zelfs niet in het vaderland van liberté, égalité, fraternité. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het in zijn moordende tegendeel verkeert. Niet toevallig werd de jongste aanslag gepleegd op 14 juillet, hét symbool van de Franse republikeinse orde.

Al heel lang broeit in de Franse voorsteden de haat. Al heel lang stapelt in de Franse voorsteden de woede zich op. Tienduizenden bewoners van de voorsteden willen allang geen deel meer uitmaken van de grote republiek. En nu bezorgt IS hun het gedroomde model om hun woede bot te vieren op hun buren.

Barstend van haat en bloedig geweld

Op de radio hoor ik de Marokkaans-Franse schrijver Tahar Ben Jalloun. Per maand, zegt hij, stuurt IS duizend video’s de wereld in, barstend van haat en bloedig geweld. Die worden overal in Frankrijk gretig bekeken. Als daardoor één man tot handelen overgaat, één man maar, krijg je dit. Hij hoeft niets te maken te hebben met het apparaat van IS. Hij kan volslagen onbekend zijn bij welke politiedienst dan ook. Maar de schade is niet te overzien.

Op 21 september 2014 werd een audioboodschap van de woordvoerder van IS de wereld ingestuurd: “Als je een Amerikaanse of Europese ongelovige kunt doden, vooral die kwaadaardige en smerige Fransen, … dood hem hoe je ook kunt … Sla zijn hoofd in met een steen, keel hem met een mes, rijd hem dood met zijn auto, gooi hem van een hoge plek, wurg hem of vergiftig hem.”

Waarom zouden net de Fransen zo kwaadaardig en zelfs smerig zijn, althans volgens IS? 

Dat de Fransen frivoliteit hebben verheven tot een culturele waarde zal de vrome hun nooit vergeven.

Om al wat ik hierboven schreef. De Franse insouciance werkt als vitriool op de fanatici van IS en wijde omgeving. Dat de Fransen frivoliteit hebben verheven tot een culturele waarde zal de vrome hun nooit vergeven. Dat zij onbekommerd op hun terrasjes aan de hele wereld laten zien dat zij de eredienst vieren van wijn en pastis, de islamist krijgt er maagkramp van. Vandaar 13 november 2015. 

Dat zij niet knielen in het bedehuis maar knielen voor het vrije woord, het is de rechtgelovige een horror.  Een Franse president als Mitterrand leest niet het ene boek, het enig toelaatbare boek, nee, hij zegt, chaque livre en vitrine excite mon appétit. En dat de katholieke president De Gaulle weigerde de rebelse en goddeloze filosoof Sartre te arresteren met de woorden, on n’arrête pas Voltaire (ook rebels, bovendien antiklerikaal), zulke episodes bestempelen Frankrijk tot de hoer der hoeren. Ten minste, volgens de geestdrijvers van IS en hun gewillige dienaren in Frankrijk.

Maar er is nog erger. Veel erger.

En dus zal Frankrijk zich moeten blijven verweren, want de zeloten van IS zullen blijven moorden tot in de eeuwigheid.

Dat de Fransen de godsdienst werkelijk weggejaagd hebben uit het openbare leven, doet fundamentalistisch volk pas echt de gal omlopen. De Franse republikeinen deden dat al in 1905 (met de Loi Combes). Ze wilden toen paal en perk stellen aan de macht van de katholieke kerk. Toen een andere grote, bekerende wereldgodsdienst het land binnenkwam, hebben ze de scheidslijn tussen godsdienst en staat met onverbiddelijke logica doorgetrokken. Vandaar dat het verbod op hoofddoeken in openbare dienst en op scholen voor Fransen van links tot rechts een republikeinse evidentie is. Eventjes benadrukken, want ervaring leert me dat dit hier te lande niet zomaar wordt geloofd: zeker ook voor linkse Fransen.

En dus is Frankrijk het uitverkoren slachtoffer. Frankrijk is hét symbool voor alles wat IS haat en wil uitroeien in het zogezegd decadente Westen. Frankrijk staat (hoe onvolmaakt ook, hoe ergerlijk onvolmaakt ook, althans, in onze ogen) voor alle waarden en vrijheden die IS wil wegbranden van onze planeet. En dus zal Frankrijk zich moeten blijven verweren, want de zeloten van IS zullen blijven moorden tot in de eeuwigheid. Dat en niets anders is hun perspectief.

(Je durft er niet aan te denken wat ons kleine, slordige België nog allemaal te wachten staat, op 21 juli bijvoorbeeld, maar dat is een ander verhaal).

Eén en ondeelbaar

Na de slachtpartij bij Charlie Hebdo trad Frankrijk naar buiten zoals de regels van de republiek het voorschrijven: één en ondeelbaar. 
Na de aanslagen van 13 november 2015 hoorde je hier en daar de eerste fluisteringen van kritiek. 
De doden op de Promenade des Anglais waren nauwelijks koud of de bittere kritiek op de zogezegde nalatigheid van François Hollande en zijn regering barstte los.

Een krant als Le Figaro maakte het wel bijzonder bont. Wij laten onze grenzen openstaan voor onze vijanden, schreef de grote baas, Alexis Brézet. De president heeft het bestaan op 14 juli het nakende einde van de noodtoestand aan te kondigen! Dat ergerde niet alleen de grote baas van Le Figaro, maar een hele plejade politici ter rechterzijde had het al in alle nieuwsuitzendingen (van de radio) gehuild. 

Welke oorlog

Het is niet dat de retoriek van Hollande erg overtuigend klinkt (hij doet me telkens weer denken aan een chef de bureau die een beetje pips is omdat de reglementjes weer eens niet worden nageleefd), maar dit verwijt van rechts raakt kant noch wal. Doen alsof de president maar had moeten weten dat er een aanslag op komst was, getuigt van kwade trouw. De grote kracht van terrorisme is net het totale verrassingseffect. Dat iedereen weet: het kan op elk ogenblik gebeuren en niemand weet waar of wanneer.

Misschien heeft de kritiek van de Franse rechterzijde toch een heilzaam effect. Hollande was het die zei, we zijn in oorlog. Misschien moeten we toch heel even aandacht besteden aan de woorden van de grote baas van Le Figaro: “De oorlog, welke oorlog? Maar wij doen alsof we in vrede leven! … Want de soldaten van het kalifaat, die voeren geen halve oorlog.”

Geert van Istendael
16 juli 2016

Laat een reactie achter

Javascript is vereist om dit formulier te gebruiken.

J. Frans

Sinds twee en een halve eeuw onderdrukken de Fransen de Basken, Bretoenen, Elzassers, Vlamingen et j’en passe. Ook de Algerijnen hebben mogen kennismaken met deze alomtegenwoordige assimilatiepolitiek, maar, dáár hebben onze Franse vrienden veel te veel hooi op hun vork genomen en daarom betalen ze nu de prijs die we kennen.  Er is geen uitweg, de klok kan niet teruggedraaid, laat ons hopen dat we niet al te veel in de brokken delen. L’insouciance heeft er niets mee te maken.

dan

‘k Wil de pret niet bedreven, maar zou het niet een ietsje pietsje te maken kunnen hebben dat Frankrijk wereldwijd het voortouw neemt in de strijd tegen terrorisme en jihadisme. 

Hier een overzicht enkel voor Afrika: http://uk.businessinsider.com/frances-military-is-all-over-africa-2015-1…

Vincent Brunott

 

Vergeten we Algerije niet? En Libië? Ik ken een Fransman die ten onrechte in Parijs, zijn woonplaats, door een stel onverlaten voor Algerijn werd aangezien en daardoor een scheldpartij naar zijn hoofd kreeg geslingerd. En er wonen heel veel Algerijnen in Frankrijk…

Frankrijk was het eerste land dat voortvarend en tot genoegen van de Amerikanen, Libië begon te bombarderen, een land dat door de gewelddadige bemoeienis van de NAVO nu zo goed als onleefbaar is.

Verder zijn er in Frankrijk al die voorsteden die op ghetto’s lijken en waar de uitzichtloosheid onder moslims erbarmelijk is. Het rommelt daar al decennia lang. En waarom hoofddoekjes verbieden? Is ‘het vrije beeld’ dan iets heel anders dan ‘het vrije woord’?…

Vrijheid, gelijkheid en broederschap. Maar voor wie? En is het toeval dat 14 juli, dus juist de dag waarop vrijheid, gelijkheid en broederschap in het zonnetje worden gezet, werd uitgekozen voor die moordpartij met een vrachtauto?…

En is Frankrijk decadenter dan bijvoorbeeld Amerika? Het ligt er een beetje aan hoe je er naar kijkt maar decadentie is in het Westen nou eenmaal in veel opzichten tot norm verheven. En in Amerika tref je vormen van decadentie aan waar ze in Frankrijk nog een puntje aan kunnen zuigen. Dus om dat nou als verklaring te geven voor de verschrikkingen die in Frankrijk plaatsvinden…

Het vrije woord is een groot goed. Het vrije beeld (bijvoorbeeld het hoofddoekje) zou dat ook moeten zijn. Maar als beeld en woord op een respectloze manier worden gebruikt om frustraties te luchten zonder ook maar een spoor van begrip te tonen voor de grote groepen medemensen die door dat ‘vrije woord’ worden getroffen is er in mijn optiek geen sprake meer van vrijheid, noch van gelijkheid en al helemaal niet van broederschap…

Wie gevangen zit in zijn eigen frustraties, die per definitie altijd kortzichtig zijn, mag daar vrij over kakelen maar dan zijn het geen woorden die in vrijheid worden gesproken. Zo iemand beschouwt zijn medemensen als vuilnisbakken voor zijn eigen verbale afval… Dat wij, die vuilnisbakken, dat afval aanzien voor ‘het edele vrije woord’ zegt iets over de mate van onze decadentie, over onze eigen frustraties en over ons onvermogen om een eerlijke dialoog aan te gaan en ons een spiegel voor te houden.

We kunnen iets roepen over haat en over hoe verschrikkelijk het allemaal is en over hoe slecht, gemeen en dom al die mensen zijn die het Westen naar de verdommenis wensen. En we kunnen natuurlijk ook niet beweren dat haat een edele drijfveer is. Maar als wij grote groepen medemensen die geen kwaad in de zin hebben, zowel binnen als buiten onze landsgrenzen blijven behandelen alsof ze er niet toe doen, roepen we alleen maar meer en meer ellende over ons af.

Kijk bijvoorbeeld eens goed naar al die landen waar de NAVO tekeer is gegaan. Wie wil daar nog leven?… Daarbij vergeleken leef je zelfs in een verpauperde Franse voorstad nog als ‘God in Frankrijk’…

Fernand Q.

Dag,

 

prima artikel maar misschien ook eens dieper graven in de geschiedenis. Bij ons is de collaboratie ook nog niet vergeten en in de Westhoek bestaat er nog altijd een wantrouwen tegenover Duitsers.

Misschien even bezinnen dat het overgrote deel van de terroristen uit de Noord-Afrikaanse gebieden kwamen waar Frankrijk tot midden de jaren 50 de bevolking op uiterst bloedige manier onderdrukte. En in die groep kwam een belangrijk deel uit het Rif, dat nog steeds achtergesteld en op zekere manier onderdrukt is. En dat een overgroot deel van die terroristen feitelijk straatboeven of uitgeslotenen waren, die zich op de trein van het jihadisme gezet hebben, vermoedelijk dikwijls omdat ze geen andere uitweg zagen. De dader van Nice schijnt ook niks met de Islam te maken te hebben, maar het is wel eenvoudiger alles daarop te schuiven, het ‘past’ ook beter.

Investeren in oorlogen en wapens om mensen aan de andere kant van de wereld uit te moorden, right or wrong, levert altijd een “dividend” op, iets dat onvermijdelijk is. 

Beste groet

Hans Becu

Maar man toch. De kwaal is is,gewoon de islam, structureel onverdraagzaam, gewelddadig en gericht op verovering. Producent van haat jegens andersgelovigen die van generatie op,generatie wordt overgedragen. Soenni en sjieieten, een conflict over een onnozele theologische kwestie van 1400 jar oud dat al aan miljoenen mensen het leven kostte. De islamieten zijn achterlijk, want de Islam creeert niet, ze innoveert niet en achterlijken haten superieure culturen, omdat Ze de realiteit niet aankunnen. Kijk gewoon naar de feiten, en meer moet dat niet zijn. Paar simpele vraagjes eerlijk beantwoorden volstaat. Bijdrage van de Moslimmigratie aan onze samenleving. Pittazaken en nachtwinkels. Het aantal Arabische Nobelprijswinnaars tellen. Het zijn er 3. Tel het aantal joodse. Noem mij 5 producten of diensten van waarde die we uit het midden oosten of Turkije  importeren en waarvan je zegt : da’s de moeite. Arabieren slagen er tot op vandaag niet in autonoom hun olie te winnen en te raffineren. Zonder de westerse verbrandingsmotor en petrochemie was die olie overigens waardeloos. Ik krijg zo langzamerhand genoeg van dat badinerend genzeuzel over de Islam.dat altijd weer de essentie onbesproken laat. Churchill zei: islam in a man is like rabies in a dog”, en de man wist iets van fascistisch gevaar„of niet soms. So cut the crap.

Bert Laon

Ik had van linkse Van Intendael nooit een bijna letterlijke variant verwacht van het antwoord dat George W Bush na 11/9/2001 op de vraag: why do they hate us?

Zijn antwoord was: they hate us for our freedoms, our freedom of speech, freedom of religion, freedom to vote, etc. 

Als dat de werkelijke drijfveer was, waarom vallen moslim extremisten dan Canada of Zwitserland niet aan?

Bush had ongelijk net als Van Intendael.

Als de VS of Frankrijk onvrijheid repressieve Staten zouden worden, waren ze nog altijd een doelwit van de haatpropaganda die moslims aanzet tot massa moorden op onschuldige burgers.

De VS omwille van hun zogenaamd onvoorwaardelijke steun aan Israël en aan onpopulaire dictaturen in de Arabische wereld.

De Fransen dachten altijd immuun te zijn voor aanvallen van moslimextremisten door hun uiterste anti-israelische houding. Dat blijkt nu lelijk regen te vallen. Frankrijk is een doelwit omwille van hun buitenlands beleid, hun strijd tegen de IS in Syrië en Irak. Maar vooral omwille van binnenlandse redenen. Er wonen 6 miljoen moslims in Frankrijk waarvan een groot deel veroordeeld is tot een uitzichtloos bestaan van uitkeringen in deprimerende bankiers. Door de crisis is Frankrijk economisch en financieel zeer erg verzwakt. Het land blijkt bovendien onhervormbaar. De instellingen van de Franse republiek zijn zeer sterk en m.i. niet omver te werpen. Maar het huidige maatschappijmodel, de verzorgingsstaat loopt op zijn laatste benen, is niet resilient en systemisch onstabiel. Indien extremisten een Europees zwaargewicht als Frankrijk kunnen destabiliseren, heeft dat een impact op heel Europa. Dat is de eenvoudige reden. Ons onhoudbaar maatschappijmodel heeft onze landen ontzettend strategisch verzwakt. Die verzwakking verklaart zowel de assertiviteit van Poetin als de overmoed van de moslim.. 

C DE Mey

 

 De Franse wapen industrie verdient miljarden aan conflicten zoals Syrië en zijn overal in de wereld actief,vergeet ook niet dat Frankrijk de grootste joodse gemeenschap bezit en nu zijn we aan de werkelijke redenen van deze ‘oorlog’

aanbeland,wat is rol van Israel in dit geo-politiek kluwen? Is hun droom voor een groot-Israel binnen handbereik? Zaken doen met Is via Turkije is bewezen,het wordt hier allemaal in het westen afgedaan als propaganda maar is dat zo?

Wat we weten van de Westerse alliantie in die verre landen is gecensureerd maar Peace-keeping Forces die mogen schieten op al wat beweegt doet het ergste vermoeden .En dat negeren van de dorpse Fransen om wat er in de wereld en Frankrijk gebeurd…zij hebben ook de ‘drôle de guerre’ meegemaakt 70jaar geleden.

LEES OOK

© Brecht Goris
“Civilisation”, een boek van de op en top Franse auteur Régis Debray, handelt over de veramerikanisering van onze maatschappij. Als weinig anderen slaagt hij erin aan te tonen dat
Foto: James Richardson - U.S. Air Force - CC0
De Franse verkiezingen hebben niet alleen in Frankrijk de gemoederen beroerd. Ook miljoenen Afrikanen volgden de verkiezingen op de voet.
© Brecht Goris
In 2018 en 2019 wordt hier opnieuw gevochten om onze stem. Maar veel mensen hebben hun geloof in de politiek verloren. Ze geloven niet meer dat er iets verandert, laat staan verbetert.
Chinese opschriften op een etalageruit, Hebreeuwse namen op een uithangbord, Turkse bakkers die ook groenten verkopen of een Marokkaanse snackbar met kapsalon, dit zijn stukjes identiteit van de ei

Meest recent van Geert Van Istendael

© Brecht Goris
Een prachtig, Frans boek
“Civilisation”, een boek van de op en top Franse auteur Régis Debray, handelt over de veramerikanisering van onze maatschappij. Als weinig anderen slaagt hij erin aan te tonen dat
© Brecht Goris
Kroniek van een aangekondigde dood
Voor zijn column van deze maand, leende Geert van Istendael zonder blozen de titel van de befaamde schrijver Gabriel Garcia Marquez.
© Brecht Goris
De neergang van het socialisme
‘Je bent al een paar dagen aan het broeden over een Belangrijk Onderwerp voor je Onmisbare Bijdrage aan MO*’, schrijft Geert Van Istendael.
(c) Brecht Goris
Het land van de “Schuldkult”
In Frankrijk heeft de extreemrechtse Marine Le Pen (maar minder extreemrechts dan haar vader) zondag de tweede ronde van de presidentsverkiezingen gehaald.
Nooit meer tonen X

Ontdek

MO*nieuwsbrieven

Schrijf je in op onze gratis nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

Facebook/Twitter

Blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

MO*magazine

Abonneer je op ons unieke kwartaalmagazine voor slechts € 28.

Een abonnement nemen

MO*papers

Abonneer je op de gratis digitale achtergronddossiers (pdf) over actuele mondiale thema’s.