Belgische banken investeren miljarden in bedenkelijke mijnbedrijven

Verschillende banken op de Belgische markt, zoals BNP Paribas, Deutsche Bank en ING investeren miljarden dollars in mijnbedrijven met een bedenkelijke reputatie. Dat blijkt uit een gezamenlijk onderzoek van 11.11.11, Broederlijk Delen en Fairfin/BankWijzer.

  • ILO in Asia and the Pacific (CC BY-NC-ND 2.0) Mijn in Bicol op de Filipijnen ILO in Asia and the Pacific (CC BY-NC-ND 2.0)
  • CIFOR (CC BY-NC 2.0) Graven naar goud in Burkina Faso CIFOR (CC BY-NC 2.0)

Mijnbouw komt op heel wat plaatsen in de wereld in conflict met de mensenrechten. Van alle mensenrechtenschendingen door bedrijven die bij de Verenigde Naties worden gemeld, gaat twee derde over de mijnbouwsector. Zo worden lokale protesten gewelddadig onderdrukt, wordt de bevolking verdreven of is de impact op het leefmilieu onomkeerbaar.

Sommige banken, zoals de Zweedse Swedbank of de Noorse centrale bank hanteren daarom richtlijnen voor maatschappelijk verantwoord ondernemen en kiezen ervoor om in bepaalde projecten en bedrijven niet langer te investeren.

36 miljard

Maar veel banken op de Belgische markt doen dat wel nog, stelt het rapport. Tussen 2011 en 2016 hebben ze via leningen en de uitgifte van aandelen en obligaties bijna 36 miljard dollar geïnvesteerd in controversiële mijnbedrijven als Glencore, Goldcorp of Newmont Mining.

‘De banken investeren 36 miljard in bedrijven die aantoonbare negatieve ecologische, sociale of bestuurlijke impact hebben, soms decennia lang.’

Koploper is BNP Paribas met 18,2 miljard dollar tussen 2011 en september 2016, gevolgd door Deutsche Bank met 9,4 miljard, ING met 5,4 miljard en KBC met 743 miljoen. De goede leerlingen van de klas zijn Argenta, Belfius, VDK Spaarbank en Triodos.

Niet alle investeringen zijn even rechttoe rechtaan, stelt het rapport. Een deel gaat over uitgiftes: aandelen en obligaties die de banken op de markt brengen en dus maar tijdelijk in hun bezit hebben. Maar ook zonder die tijdelijke aankoopoperaties gaat het nog steeds over minstens 20 miljard dollar. Daarnaast hadden de onderzochte banken in september 2016 nog eens 2,1 miljard dollar aan aandelen en obligaties van de bewuste bedrijven in hun portefeuille. Wat het totaal op 35,916 miljard brengt.

‘Het gaat hier over aanzienlijke bedragen’, zegt 11.11.11-directeur Bogdan Vanden Berghe. ‘De banken investeren 36 miljard in bedrijven die aantoonbare negatieve ecologische, sociale of bestuurlijke impact hebben, soms decennia lang.’

Maatschappelijk verantwoord

Opvallend is dat zowel BNP Paribas, Deutsche Bank als ING een hele reeks mijnbouwgerelateerde doelstellingen en uitdagingen opnemen in hun beleid. Zo krijgen spaarders en beleggers de indruk dat de banken zorgvuldig zijn bij investeringen in de mijnbouw.

Onterecht, zeggen de ngo’s, want uit het onderzoek blijkt het tegendeel. Andere banken, zoals KBC Group, Belfius Bank, Argenta en VDK Spaarbank spreken in hun beleid nauwelijks over mijnbouw, maar desondanks blijven hun investeringen en financieringen in ‘problematische’ mijnbouwbedrijven erg beperkt.

CIFOR (CC BY-NC 2.0)

Graven naar goud in Burkina Faso

Appel aan de overheid

De organisaties vragen de Belgische overheid daarom om de banken aan te spreken op hun investeringen. Zeker in het geval van BNP Paribas, waar België hoofdaandeelhouder is. Investeringen in bedrijven die niet voldoen aan internationale standaarden moeten worden afgebouwd.

Tegelijk roepen de organisaties bankenfederatie Febelfin op om dringend werk te maken van een sectorinitiatief. De banken zelf moeten duidelijke uitsluitingscriteria opstellen voor investeringen in de mijnbouw die rekening houden met de specifieke uitdagingen op vlak van mensenrechten en milieuschade.

‘Dit onderzoek maakt duidelijk dat het vrijwillige kader zoals dat vandaag geldt onvoldoende is’, zegt Vanden Berghe. ‘Wij vragen dus duidelijke en constructieve initiatieven zowel van de overheid als van de sector zelf. Verschillende internationale financiële spelers kwamen al tot die conclusie. Het is daarom hoog tijd dat ook de Belgische financiële sector mee trekt aan de kar. Banken kunnen door een verantwoord investeringsbeleid echt een verschil maken.’

Laat een reactie achter

Javascript is vereist om dit formulier te gebruiken.

LEES OOK

© Reuters/Guadalupe Pardo
In Peru is opnieuw deining ontstaan over installaties van de Belgische mijnbouwonderneming Nyrstar.
Solidarity Center (CC by-nc-sa 2.0)
Vaarwel goud en andere metalen, El Salvador zal ze niet meer ontginnen. El Salvador is het eerste land ter wereld dat een nationale ban op de metaalmijnbouw oplegt.
Israel Defense Forces (CC BY-NC 2.0)
‘Na 100 jaar internationale betrokkenheid en 50 jaar Israëlische bezetting dringt een kritischer debat zich op, internationaal maar ook in België’, stelt Brigitte Herremans van Broederl
Fibonacci Blue (CC0)
De Nederlandse bank ING heeft haar aandelen in de Dakota Access Pipeline (DAPL) verkocht. In totaal had de bank 120 miljoen dollar geleend voor de constructie van de pijpleiding.
Nooit meer tonen X

Ontdek

MO*nieuwsbrieven

Schrijf je in op onze gratis nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

Facebook/Twitter

Blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

MO*magazine

Abonneer je op ons unieke kwartaalmagazine voor slechts € 28.

Een abonnement nemen

MO*papers

Abonneer je op de gratis digitale achtergronddossiers (pdf) over actuele mondiale thema’s.