‘De giftige politiek van de Europese Commissie moet stoppen’

Zorg voor het milieu en stijgende kosten voor de volksgezondheid staan weer bovenaan de publieke agenda. Desondanks kiest de Europese Commissie zijn kamp: de lobby van de agrochemische industrie. We stellen aan het einde van een turbulent 2015 vast dat de Commissie het nog steeds niet helemaal begrepen heeft.

  • Alexis Baden-Mayer / Flickr (CC by 2.0) ‘De huidige koers van de Europese Commissie op het vlak van volksgezondheid en leefmilieu is dan ook onaanvaardbaar.’ Alexis Baden-Mayer / Flickr (CC by 2.0)

Het Europees Hof van Justitie oordeelde op 16 december jongstleden alvast dat de Europese Commissie in strijd met de wet handelt, door geen regelgeving voor biociden en ander giftig spul voor te stellen.

In het jaar 2015 schatte een onderzoek van Amerikaanse en Europese wetenschappers dat de schade van de zogenaamde hormoonverstorende stoffen voor de Europese economie jaarlijks 157 miljard euro bedraagt. Dat is meer dan jaarlijkse begroting van de Europese Unie.

Wat zijn hormoonverstoorders?

WHO brengt hormoonverstoorders in verband met een toename van kankergevallen, diabetes, obesitas, onvruchtbaarheid, IQ-verlies en autisme.

Een hormoonverstorende stof is een lichaamsvreemde stof (of mengsel van stoffen) dat in staat is het endocrien systeem van mensen of dieren en hun nageslacht te ontregelen. De stof werkt als een hormoon en verstoort het hormonale evenwicht.

Hormoonverstoorders kunnen zowel natuurlijke stoffen (bijvoorbeeld bepaalde fyto-oestrogenen) als synthetische stoffen zijn (chemicaliën of synthetische hormonen).

Tot de stoffen waarvan bekend is of waarvan wordt vermoed dat ze hormoonverstorend werken, behoren een aantal stoffen die veel gebruikt worden in de industrie, zoals pesticide in de landbouw of die voorkomen in consumentenproducten. Sommige zijn ook hardnekkig, ze breken slechts langzaam af in het milieu.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is de ontwikkeling van chronische ziekten de uitdaging van deze eeuw. Toeval of niet: hormoonverstoorders worden gelinkt aan de groeiende lijst van chronische ziekten.

De WHO spreekt in haar publicatie ‘State of the Science of Endocrine Disrupting Chemicals 2012’ inmiddels van een ‘mondiaal gevaar’, en brengt hormoonverstoorders in verband met een toename van kankergevallen, diabetes, obesitas, onvruchtbaarheid, IQ-verlies en autisme.

Chemische Lobby

Desondanks willen Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Commissie, en zijn ploeg het gebruik van deze stoffen niet reguleren. En ondanks zeer alarmerende rapporten van onder andere de wetenschappelijke commissie van professor Kortenkamp in 2011, weigerde de Europese Commissie om tegen december 2013 de criteria voor te stellen voor de definitie van welke chemische stof wel of niet als hormoonverstorend zou gelden. Na een doorzichtige lobby-tactiek van de chemische industrie besloot de Europese Commissie niettemin alles op de lange baan te schuiven.

Als Europees parlementsleden beschouwen we het als onze taak om de burgers te informeren over tragische zaken die zich afspelen in de coulissen van het Europese politieke toneel.

We stuurden daarom vandaag een brandbrief naar de Juncker & co. om te melden dat ondanks de grote ongerustheid van Europese burgers over het gebruik van pesticiden en de daarmee samenhangende introductie van genetisch gemanipuleerde organismen (GGO’s), de lobby van de agrochemische industrie er in slaagt om zijn producten quasi ongereguleerd op de markt te krijgen.

Als u dit ingewikkeld vindt of zich afvraagt wat u hier allemaal mee te maken heeft, is het wellicht goed om naar de Panorama-uitzending van 4 oktober te kijken of deze documentaire van de Franse onderzoeksjournaliste Stéphane Horel.

Herbicide als twistappel

In maart 2015 oordeelt het internationaal onderzoeksagentschap International Agency for Research on Cancer (IARC), onderdeel van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO, over het zeer veel gebruikte herbicide glyfosaat.

Dit is het belangrijkste werkbare bestanddeel van één van de meest gebruikte middelen zoals RoundUp, gecommercialiseerd door de agrochemische reus Monsanto.

Overigens geldt glyfosaat als één van ongeveer 700 hormoonverstorende stoffen. Het IARC zegt in de lente dus dat glyfosaat ‘waarschijnlijk kankerverwekkend is voor mensen’. Het is een grondige evaluatie, uitgevoerd door een groep internationale wetenschappers die onafhankelijk van de chemische industrie werken. Hun oordeel komt voor sommigen echter op een zeer ongelegen moment.

De Europese Commissie was namelijk net bezig met de beoordeling of de vergunning om glyfosaat op de markt te krijgen, verlengd moet worden met tien jaar vanaf juni 2016. Je zou zeggen dat men dit oordeel van IARC uiterst serieus zou nemen. Niet dus.

Directeur-generaal Bernhard Url van EFSA noemt groep van bijna honderd wetenschappers ‘Facebook-wetenschap’

Het Europees Voedselveiligheidsagentschap (EFSA) moet hiervoor een wetenschappelijk advies formuleren. Op 12 november publiceert EFSA een advies dat totaal in gaat tegen dat van IARC door te stellen dat ‘glyfosaat waarschijnlijk niet kankerverwekkend is’.

De conclusie van EFSA is ronduit schandalig. Ten eerste omdat de organisatie hier in totale duisternis werkte, het was onduidelijk welke wetenschappers tot dit oordeel gekomen waren en hoe.

Na kritiek hierop, publiceerde EFSA alsnog gauw de namen, maar bleek dat velen hun verklaring over mogelijk belangenvermenging niet hadden ingevuld. Van sommigen was al eerder geweten dat ze nauwe banden hebben met de chemische industrie.

Voorts baseerde EFSA zijn analyse onder andere op niet officieel gepubliceerde studies en studies die niet volledig openbaar zijn of niet onderworpen zijn aan het normale wetenschappelijke proces van peer review.

Ook ongelukkig is dat EFSA alleen de stof glyfosaat beoordeelde en niet de werking van de stof in samenhang met andere stoffen, zoals voor het product RoundUp het geval is.

EFSA lijkt dus niet geïnteresseerd in de reële werking van dit gecontesteerde middel, anders dan de 96 wetenschappers die op 27 november een brandbrief naar de Europese Commissie, waarin ze vragen het oordeel van EFSA niet te volgen omdat het wetenschappelijk niet deugd en dus het onderzoek opnieuw te doen.

Directeur-generaal Bernhard Url van EFSA maakte in een debat in het Europees parlement (EP) een stevige uitschuiver door zich zeer denigrerend uit te spreken over de groep van bijna honderd wetenschappers, hij noemde het ‘Facebook-wetenschap’. Intussen rommelt het in de Raad van Bestuur van EFSA omdat men door krijgt dat de zaak niet helemaal zuiver gespeeld wordt.

Monsanto maïs

Dit is helaas niet het enige schandaal dat zich ver van de schijnwerpers afspeelt. Blijkbaar heeft Jean-Claude Juncker besloten agrochemische multinationals als Monsanto op alle vlakken te bedienen.

Moeten EU-leiders als Juncker verbaasd zijn over het groeiende euroscepticisme in sommige lidstaten?

Een ruime meerderheid in de commissie leefmilieu en volksgezondheid van het EP stemde in november tegen het toestaan van de import van NK603 x T25, een ggo-maïs van Monsanto.

Amper enkele dagen later keurde de Europese Commissie die import toch goed, zonder ook maar de plenaire stemming van het EP af te wachten.

Gisteren keurde een overgrote meerderheid van het EP de import van die glyfosaat-bestendige maïs af. De cirkel lijkt rond.

EFSA kondigt aan dat glyfosaat niet gevaarlijk is en tegelijkertijd keurt de commissie een Monsanto maïs goed, die zo gemanipuleerd werd dat de plant bestand is tegen glyfosaat. De EU is steeds meer het paradijs voor multinationals. Moeten EU-leiders als Juncker verbaasd zijn over het groeiende euroscepticisme in sommige lidstaten?

Zeker, Juncker en de Europese Commissie incarneren de Europese Unie, maar wélke Europese Unie? Het Europa van multinationals en de politiek van de korte termijn?

Het is alleszins onze taak als parlementsleden om te vechten voor een EU die staat voor het algemene belang, voor een leefbaar milieu, voor de volksgezondheid van alle burgers en hun kleinkinderen.

Huidige koers van de Europese Commissie op het vlak van volksgezondheid en leefmilieu is onaanvaardbaar.

De huidige koers van de Europese Commissie op het vlak van volksgezondheid en leefmilieu is dan ook onaanvaardbaar.

De transitie naar een meer duurzame landbouw met een zo klein mogelijke negatieve impact voor burgers, landbouwers en ecosystemen moet een prioriteit worden.

Of de Europese commissie bereid is de evaluatie van glyfosaat te herzien,wordt nu de lakmoesproef.

Trouwens het arrest van het Europees Hof van Justitie over het niet vaststellen van regelgeving over hormoon verstorende stoffen is een duidelijke aanwijzing dat de EU de vergunning van glyfosaat intussen niet verlengt.

Ook de teelt en import van ggo’s die speciaal ontwikkeld werden om producten als RoundUp te verkopen, schorten we best op.

De giftige politiek van de Europese Commissie moet stoppen. Blijkbaar oordeelt ze dat pesticiden, herbiciden en ander gif en ggo’s goed zijn voor onze landbouw, ons leefmilieu en onze volksgezondheid.

Het doet denken aan George Orwell die in zijn boek 1984 schreef ‘Oorlog is vrede, slavernij is vrijheid, leugens zijn waarheid en onwetendheid is een kracht’.

Bart Staes, Philippe Lamberts en Michèle Rivasi, zijn Europese parlementsleden voor de groene fractie.

Laat een reactie achter

Javascript is vereist om dit formulier te gebruiken.

LEES OOK

CC Jeepers Media
Op donderdag 19 mei komen de Europese lidstaten in Brussel samen om te stemmen over hernieuwde toelating van glyfosaat.
© Pieter Stockmans
In Polen schaart een steeds groter deel van de christelijke arbeidersbeweging zich achter antiliberale nationalisten, niet achter christendemocraten.
Francesco Falciani (CC BY-NC-ND 2.0)
In 2013 stierven er wereldwijd 5,5 miljoen mensen ten gevolge van luchtvervuiling. China en India leveren de helft van de slachtoffers.
X

Ontdek

MO*nieuwsbrieven

Schrijf je in op onze gratis nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

Facebook/Twitter

Blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

MO*magazine

Abonneer je op ons unieke kwartaalmagazine voor slechts € 20.

Een abonnement nemen

MO*papers

Abonneer je op de gratis digitale achtergronddossiers (pdf) over actuele mondiale thema’s.