‘Oerindianen staan voor culturele genocide’

Latijns-Amerikaanse indianen die elk contact met de westerse beschaving uit de weg gaan, dreigen binnen enkele jaren alleen nog in de geschiedenisboeken voor te komen. De regeringen van de landen waar dergelijke geïsoleerde groepen van inheemsen nog leven - Brazilië, Ecuador, Peru en Paraguay – erkennen het recht van die volken om ongestoord te blijven, maar de moderne wereld dringt onstuitbaar door in hun territoria.


Enkel in de meest afgelegen plaatsen van het reusachtige Amazonewoud en de ondoordringbare bossen in de onmetelijke Chacoregio in Paraguay leven nog indianenvolken die helemaal vasthouden aan de tradities van hun voorouders en niets te maken willen hebben met blanken. Samen tellen de Korubo’s in Brazilië, de Tagaeri’s uit Ecuador, de Ayoreo’s in Paraguay en de Mashco-piro’s, Ashaninka’s en Yaminahua’ in Peru nog maar ongeveer 5.000 stamleden. Al die volken stevenen af op een “culturele genocide”, stelt Roberto Stavenhagen, de speciale VN-verslaggever over de Mensenrechtensituatie en de Fundamentele Vrijheden van de Inheemse Volken. “In de huidige omstandigheden zal het moeilijk worden voor hen om het nog langer dan enkele jaren te overleven,” zegt Stavenhagen. “Wat wij ontwikkeling noemen, ontneemt hun het recht om verder te leven zoals zij willen.”

De indianengroepen die bewust elk contact met de moderne wereld vermijden, worden bedreigd door bedrijven en gelukszoekers die uit zijn op hout, rubber, olie, goud en het genetisch materiaal van zeldzame planten. De uithoeken van de laatste oerbossen zijn rijk aan dergelijke grondstoffen. Ook zendelingen, antropologen en toeristen ontpoppen zich tot ongevraagde en onwelkome gasten.

De tijden dat geïsoleerd levende indianen behandeld en soms letterlijk opgejaagd werden als ‘wilden’ door religieuzen, avonturiers en zelfs door andere inheemsen zijn nog niet lang voorbij. Officieel hebben ze nu dezelfde rechten als hun landgenoten, maar het geweld is gebleven. In mei werden in Ecuador 12 Tagaeri’s vermoord door een militie van de Huaoranani’s, een indianenvolk dat zich intussen heeft aangepast aan de westerse levenswijze. Achter de moorden zouden houtvesters schuilgaan die in de gebieden van de Tagaeri’s willen doordringen maar daar op felle weerstand stuiten.

“Het economisch systeem respecteert geen culturele diversiteit; inheemse groepen die voor isolement kiezen, worden beschouwd als obstakels,” zegt de Braziliaanse indiaan Sebastiao Manchineri, de woordvoerder van de Vereniging van Inheemse Organisaties uit het Amazonebekken (COICA).

Voor de komst van de Europese kolonisatoren leefden er naar schatting 2.000 indianenvolken met ongeveer 7 miljoen leden in het Amazonebekken. Nu blijven daarvan nog 40 groepen met ongeveer 2 miljoen stamleden van over. Amper 5.000 van die indianen gaan elk contact met de westerse beschaving uit de weg.

In Brazilië, Ecuador en Paraguay erkent de grondwet de rechten van inheemse groepen op hun leefgebied – alleen in Peru is dat niet het geval. Maar dat land heeft wel Conventie 169 van de Internationale Arbeidsorganisatie ondertekend die de economische en culturele rechten van inheemse volken beschermt. Dergelijke wetten en verplichtingen blijken in de praktijk echter niet veel waard. In de vier landen hebben in het nauw gedreven oerindianen zich de voorbije jaren laten opmerken door bloedige aanvallen op buitenstaanders die in hun territorium waren doorgedrongen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift