MO*dossiers

Het Europese migratiebeleid neemt aan onze buitengrenzen hallucinante vormen aan. Gemaskerde mannen vallen bootjes met vluchtelingen aan in Griekse wateren. Malta brengt honderden vluchtelingen onder in toeristenboten, zodat het die vooral niet aan land moet nemen.

Deze EU-lidstaten willen eigenlijk maar één ding: vluchtelingen terugduwen naar waar ze vandaan komen, zonder hen de mogelijkheid te geven in Europa bescherming te vragen. Ook al zijn zulke “pushbacks” illegaal, ze lijken de nieuwe standaardprocedure te worden. (Foto © Toon Lambrechts)

Hoe komen dit complexe land, deze struikelende Europese Unie en deze verdeelde wereld beter uit de crisis na corona? Beter, dat is: socialer en ecologischer. Dat debat kan niet wachten want het bepaalt nu al de keuzes die gemaakt worden.

Naast individuele keuzes voor verhuizing en gedwongen vlucht of ontheemding, is er ook de politiek gemotiveerde en berekende collectieve verplaatsing van mensen. Demografische engineering creëert bewust nieuwe politieke meerderheden, vervangt inheemse gemeenschappen door economisch bruikbare kolonisten, of ruimt mensen gewoon uit de weg voor mijnbouw of infrastructuur. De echte omvolking is een beleidskeuze, geen sinistere samenzwering.

Als het grootste nog ongerepte natuurgebied op aarde is het Amazonewoud van cruciaal belang voor de biodiversiteit en het klimaat. Maar sinds de militaire jaren zestig in Brazilië gaat de ontbossing van de regio onverminderd voort. Met de komst van president Jair Bolsonaro raakte dat proces zelfs in een stroomversnelling en wordt de Amazone meer dan ooit bedreigd door houtkap, infrastructuur, land- en mijnbouw.

In 2015 lanceerden de Verenigde Naties met veel fanfare de Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen (sdg’s). Niet alleen overheden op diverse niveaus, maar ook ngo’s en bedrijven investeren heel wat tijd en energie in het sdg-verhaal. Dit jaar zal een eerste stand van zaken gemaakt worden. We hebben nog tien jaar te gaan om de 17 algemene doelstellingen en 169 subdoelstellingen te bereiken. Tijd dus om te evalueren en vooruit te kijken. Deze blogserie van het Centrum voor Globale Studies van de Universiteit Gent wil een kritisch debat over de sdg’s stimuleren.

COVID-19 zal het aanzien van 2020 mee bepalen. MO* test de wereld op zijn paraatheid om het virus te bestrijden op de plekken waar het écht nodig is. Want er zijn geen grenzen voor de besmetting, maar of de zorg en de aanpak ook voor iedereen hetzelfde zijn, dat is nog de vraag.

 

Het is niet de eerste keer dat een jaar, een conferentie of een keuze beslissend voor de toekomst genoemd wordt. Toch is het waar, dit jaar. Als er niet snel een ingrijpend klimaatbeleid komt, stevenen we onontkomelijk af op een point of no return. Het ogenblik waarop we opwarming van de aarde niet meer kúnnen tegenhouden. Ieder jaar telt, iedere fractie van een graad telt. Iedere keuze telt.