Afrikaans Marshallplan blijft lege doos na G8-top

De internationale noord-zuidbeweging reageert diep
ontgoocheld op de resultaten van de G8-top in de Canadese Rocky Mountains.
De leiders van de 7 rijkste industrielanden en Rusland bereikten gisteren op
de slotdag een akkoord over een Actieplan voor Afrika. Dat bevat weliswaar
engagementen voor schuldverlichting maar van extra miljarden voor het
Afrikaanse ontwikkelingsplan Nepad is geen sprake. Het actieplan van de G8
bevat zelfs geen garantie dat het armste continent de helft zal ontvangen
van de 12 miljard extra in het ontwikkelingsbudget van de G8. Het is een
fantastisch actieplan, schampert Mark Fried van Oxfam International. Er
ontbreekt wel één ding: actie.


De Canadese premier Jean Chrétien kraaide gisteren victorie over wat hij
vooraf het koninginnestuk van de top had gedoopt: een investeringsplan voor
Afrika. Ik heb de G8-leiders gevraagd een andere top de houden, één die
resultaten oplevert. Daar zijn we in geslaagd, zei Chrétien in zijn
slottoespraak. Kananaskis zal de geschiedenis ingaan als een belangrijke
top waar we collectief actie hebben genomen voor een globalisering die ten
goede komt aan alle burgers en ervoor te zorgen dat geen enkel continent
achter blijft.

Wie het actieplan nauwkeurig leest, kan Chrétien moeilijk gelijk geven. De
Afrikaanse leiders hadden in de eerste plaats gehoopt op extra miljarden
voor hun Nepad, een vernieuwend Marshallplan voor Afrika. De bedoeling van
het Nieuw Economisch Partnerschap voor Afrikaanse Ontwikkeling was om 64
miljard dollar te verzamelen voor Afrikaanse landen die een einde kunnen
maken aan gewapende conflicten, corruptie en mensenrechtenschendingen. In
ruil zou het Westen helpen met de financiering van Nepad.

Chrétien wilde van Nepad het belangrijkste agendapunt maken op de G8-top,
maar dat was buiten Duitsland en Groot-Brittannië gerekend. Die lobbyden
vooral voor steun aan de Russische inspanningen om nucleaire wapens te
ontmantelen. De agenda werd ook gedomineerd door de Amerikaanse president
George Bush, die het nodig vond om in Kananaskis de positie van Yasser
Arafat ter discussie te stellen en moest reageren op het financieel
schandaal bij WorldCom.

De Afrikaanse leiders hadden gerekend op 50 procent van de 12 miljard dollar
die de G8 willen vrijmaken voor ontwikkelingshulp. De Verenigde Staten en
Japan wilden zich echter niet laten verbinden tot die belofte. We geloven
dat over het algemeen de helft of meer van de nieuwe ontwikkelingshulp naar
Afrikaanse landen kan gaan die verantwoord besturen, investeren in hun eigen
bevolking en economische vrijheid promoten, zegt het actieplan. Dat is
bezwaarlijk een engagement te noemen: de frasering kan gaan biedt een zeer
grote achterpoort.

‘Mogelijk zes miljard dollar extra voor ontwikkelingshulp’ is wel een zeer
mager resultaat, vindt Stephen Lewis, de speciale adviseur van de Verenigde
Naties over aids. Het komt niet in de buurt van 64 miljard dollar (gevraagd
door de Afrikaanse leiders) of de 25 tot 35 miljard die nodig zijn om de
millenniumdoelstellingen (basisdoelstellingen voor ontwikkeling die de
industrielanden voor 2015 vastlegden) te realiseren, verklaart de
VN-adviseur. Dat is echt een deprimerende tekortkoming, zeker als je
bedenkt wat het had kunnen worden. Was het nu echt onmogelijk om wat
vooruitgang te boeken?

De G8 gingen evemnin verbintenissen aan voor de afschaffing van
landbouwsubsidies en de protectionistische handelsregels die het beperkte
effect van ontwikkelingshulp vaak teniet doen. Het actieplan voor Afrika
toont wel interesse in het zogenaamde peer-reviewmechanisme van Nepad. Dat
is een evaluatiesysteem dat ervoor zorgt dat landen die hulp ontvangen en
niet voldoen aan de democratische en economische voorwaarden van het plan,
een deel van hun hulp kunnen verliezen. Het actieplan neemt dat idee over
maar bevat geen concrete financieringsplannen. De top is een triomf voor
sceptische regeringen als de VS die zich verzetten tegen het idee om de
budgetten voor ontwikkeling samen te gooien en meer voelen voor de
unilaterale aanpak, zegt Irungu Houghton van ActionAidUSA. Het komt erop
neer dat de G8 aandringen op meer internationale controle op Afrikaanse
regeringen aan de ene kant en meer unilateralisme voor zichzelf aan de
andere kant.

De Afrikaanse leiders gaan niet met lege handen naar huis: de Britse premier
Tony Blair maakte bekend dat zijn land het ontwikkelingsbudget voor Afrika
optrekt naar 2,2 miljard dollar tegen 2006. Canada zegde een half miljoen
dollar toe voor Nepad. De Nigeriaanse president Olusegun Abasanjo gaf blijk
van enige tevredenheid maar liet verstaan dat hij in de toekomst meer
verwacht van de industrielanden. Wij (de Afrikaanse leiders) gaan ons
engageren voor resultaten aan onze kant en we geloven dat ook zij (de
leiders van de G8) dat ook zullen doen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift