Bosnië licht islamitische oud-strijders door

Bosnië, het kruitvat van de Balkan, voert een discreet onderzoek naar 1.500 van zijn islamitische burgers. Moslimstrijders die tijdens de burgeroorlog van 1992 tot 1995 met open armen werden ingehaald en later de Bosnische nationaliteit kregen, dreigen die nu weer kwijt te spelen. Amerikaanse en Kroatische inlichtingendiensten vrezen dat Bosnië een rekruteringsbasis kan worden voor moslimterroristen.
Hoeveel nieuwe Bosniërs hun nationaliteit al verloren, is onbekend. Maar de commissie die de regering in Sarajevo in februari voor de taak oprichtte, werkt stug door. Eerder deze maand kondigde ze aan dat ze 61 nieuwe burgers onder de loep neemt, waarvan sommigen “snel” hun burgerschap kunnen kwijtspelen. Die beslissing kan gevolgd worden door uitwijzingen.

“Dit is iets dat voorzichtig en met zorg moet gebeuren, want we raken aan de basisrechten van de betrokkenen”, zegt Borisa Colak, de Bosnische minister van Veiligheid. De zaak ligt behoorlijk gevoelig. De regering zit gewrongen tussen haar internationale engagement in de strijd tegen het terrorisme en het respect dat de voormalige moslimstrijders die de Bosniërs in moeilijke tijden bijstonden, nog altijd afdwingen.

De inwijkelingen uit Algerije, Syrië, Afghanistan en andere Afrikaanse en Aziatische landen kwamen naar Bosnië om samen met de Bosnische moslims de strijd aan te binden tegen de troepen van de etnische Serviërs en Kroaten. De twee overige grote bevolkingsgroepen van het land hangen overwegend het christendom aan. Na de oorlog trouwden heel wat moslimstrijders met plaatselijke meisjes en bleven ze in Bosnië.

Maar misschien zijn niet alle voormalige strijders brave huisvaders geworden. Eerder dit jaar raakte een vertrouwelijk rapport van 252 pagina’s bekend van Amerikaanse en Kroatische inlichtingendiensten over potentieel gevaarlijke islamitische groepen in Bosnië. Volgens het rapport kunnen die groepen ermee begonnen zijn plaatselijke strijders te rekruteren voor opdrachten in het buitenland.

De Bosnische moslims maken ongeveer de helft uit van de 3,6 miljoen inwoners van het land. Alleen hun naam verraadt tot welke bevolkingsgroep ze behoren.

Tot hiertoe gaat het alleen om vermoedens. Volgens minister Colak zijn er nog geen gevallen bekend van moslims uit de Balkan die betrokken waren bij terroristische aanslagen. Maar er zijn wel onrustwekkende aanwijzingen. In Sarajevo loopt een rechtszaak tegen twee Bosnische moslims en een Turk die springstoffen zouden hebben gekocht voor aanslagen in andere Europese landen of tegen hun ambassades in Sarajevo. Ze werden in oktober gearresteerd, en de politie zegt dat ze een video heeft gevonden waarop de mannen aanslagen aankondigen tegen landen die troepen hebben in Irak of in Afghanistan. Vier jaar geleden leverde de Bosnische regering ook zes mannen uit aan de VS die verdacht werden van terrorisme. De zes leden van de zogenaamde “Algerijnse groep” waren tot Bosniërs genaturaliseerd. Ze werden later naar Guantanamo gebracht.

Nogal wat ingeweken moslims wonen in de omgeving van de central gelegen stad Zenica en in de buurt van Brcko in het noorden van het land. Daar leven veel moslimmigranten in gesloten gemeenschappen, volgens strikte islamitische regels. Ze staan constant onder politietoezicht.

Veel Bosnische moslims genieten van de liefdadigheid van islamitische organisaties. Oorlogsweduwen krijgen financiële steun en beurzen voor hun kinderen. “Ik was nooit erg religieus,”, zegt de 54-jarige M.B. uit Sarajevo. “Maar toen ik in de oorlog mijn man verloor, realiseerde ik me dat ik zonder hulp mijn drie kinderen nooit zou groot krijgen. Nu studeren mijn zonen in Caïro, terwijl mijn dochter hier naar een Koranschool gaat, allemaal gratis.”

Maar M.B gelooft niet dat er extremisten schuilen in de jonge Serviërs. “Ze zitten we niet in elkaar. Het klinkt zo raar als je hoort dat moslims onderdrukt worden en zich in heel de wereld moeten verenigen. Onze levens zijn helemaal anders.” (PD/MM)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift