"Europese handelsdeadline onhaalbaar voor Centraal-Afrika"

Congo en de andere landen van Centraal-Afrika kunnen onmogelijk tegen eind dit jaar een deugdelijk handelsakkoord rond hebben met de EU, zeggen waarnemers. Toch blijft de Europese Commissie vasthouden aan de deadline.
Eigenlijk weten de onderhandelaars van de Congolese regering niet meer waar hun hoofd staat. De Europese Unie wil in Afrika vier regionale handelsakkoorden sluiten. Congo onderhandelt samen met zeven andere landen van Centraal-Afrika mee over het handelsakkoord dat die regio met de EU wil sluiten, maar werd als lid van de Gemeenschappelijke Markt van Oost- en Zuidelijk Afrika (Comesa) ook betrokken bij de onderhandelingen die de EU in die regio voert. Congo moet kiezen; het mag maar één akkoord ondertekenen.
“De oorlog heeft de onderhandelingscapaciteit van Congo zo zwaar aangetast dat ze nu niet goed weten waarover ze eigenlijk aan het onderhandelen zijn”, zegt Bertram Zagema, een handelsexpert van de Nederlandse ontwikkelingsorganisatie Oxfam-Novib.
Congo likt nog volop zijn wonden na de burgeroorlog die van 1998 tot 2004 duurde. De vijandelijkheden en de grootschalige humanitaire crisis eisten vier miljoen doden. Congo kreeg intussen voor het eerst in vier decennia weer een verkozen regering, maar in sommige provincies blijven krijgsheren de vrede ondergraven.
PricewaterhouseCoopers, het consultancybedrijf dat op vraag van de Europese Unie een effectenstudie maakte van de handelsakkoorden die op stapel staan tussen de EU en 77 voormalige Europese kolonies in Afrika, de Cariben en de regio van de Stille Oceaan (de ACS-landen), kwam ook tot de conclusie dat landen als Congo, die nog met de naweeën van conflicten worstelen, niet in een sterke onderhandelingspositie staan. 
De EU wil de Economisch Partnerschapsakkoorden (EPA’s) eind dit jaar rond hebben, zodat ze begin 2008 in werking kunnen treden. De verdragen moeten de oude handelsafspraken tussen de EU en de ACS-landen aanpassen aan de regels van de Wereldhandelsorganisatie (WHO). Zo zijn de EU en de ACS-landen verplicht elkaar wederzijds markttoegang toe te staan. De lidstaten van de WHO hebben de EU en de ACS-landen tijd gegeven tot eind 2007.  
In Afrika is er veel kritiek op de onderhandelingen. Niet-gouvernementele organisaties (ngo’s) in Congo klagen dat ze geen zich hebben op wat er wordt bedisseld. “Er zijn geen helemaal geen vertegenwoordigers van ngo’s betrokken bij de onderhandelingen”, zegt Ngwasi Mayele van Action Chrétienne in Kinshasa. “Daarom geloven we dat het akkoord alleen ten goede zal komen aan de mensen aan de macht.”  
In andere Afrikaanse landen is er transparantie niet groter. De meerderheid van arme boeren in Centraal-Afrika wordt ook buiten de onderhandelingen gehouden, zegt Propac, een regionale koepel van boerenorganisaties. Propac klaagt dat import van goedkope levensmiddelen uit Europa veel Centraal-Afrikaanse boeren aan de rand van de afgrond heeft gebracht.
Centraal-Afrika haalt nu al ongeveer 60 procent van zijn import uit de EU. Critici zeggen dat het er de onderhandelaars van de EU in de eerste plaats om te doen is dat aandeel verder op te schroeven.
Langs de kant van de EU worden de onderhandelingen door het directoraat-generaal Handel gevoerd, met weinig inbreng van hun collega’s die over ontwikkeling en armoedebestrijding gaan. “We zijn ervan overtuigd dat de EPA’s ontwikkelingsinstrumenten zijn”, verzekert Peter Power, de woordvoerder van de Europese Commisie over handelsaangelegenheden. “We stellen handel ten dienste van ontwikkeling. De verdragen vormen de enige kans voor de regio’s waarmee we onderhandelen om los te komen van de afhankelijkheid van een klein aantal grondstoffen.” 
Activisten als Christine Andela van de Coalitie van Afrikaanse Organisaties voor Voedselzekerheid en Duurzame Ontwikkeling (Coasad) uit Kameroen hebben er geen goed oog in. “We hebben onze markten de voorbije jaren al geopend, en het gevolg was de massale dumping van Europese invoerproducten”, zegt Andela. “Een EPA zal de armoede alleen helpen bestendigen”.   
De Economische Commissie voor Afrika van de VN deelt de kritiek. De instelling oordeelt dat de onderhandelingen tussen de EU en de ACS-landen niet vertrekken van ontwikkelingsnoden en dat de nadruk te sterk ligt op handelsliberalisering.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift