Extremisme wortelt in armoede

Het extremisme in het Midden-Oosten en
Noord-Afrika wordt sterk in de hand gewerkt door de economische neergang en
de armoede in die landen. Dat is het besluit van een studie die in opdracht
van de Council on Foreign Relations, een Amerikaanse denktank, werd
geschreven. Het gebrek aan economische perspectieven draagt misschien ook
bij tot het terrorisme, poneren de auteurs wat voorzichtiger. De studie
vormt een van de zeldzame pogingen in de VS om de oorzaken van de aanslagen
van 11 september in kaart te brengen.


Het rapport draagt de titel ‘Harnessing Trade for Development and Growth in
the Middle East’, en dat vat de belangrijkste aanbeveling samen: economische
liberalisering en vrijhandel vormen het beste recept voor het Midden-Oosten
en Noord-Afrika om aan de armoede te ontkomen. Ook een slanker
overheidsapparaat en de beteugeling van de corruptie kunnen de economische
groei en de werkgelegenheid sneller doen stijgen. De twee auteurs, de
Wereldbankeconoom Bernard Hoekman en Patrick Messerlin van het Institut
d’Etudes Politiques in Parijs, vinden dat de landen in het Midden-Oosten en
Noord-Afrika daartoe best de richtlijnen van de Wereldbank en de
Wereldhandelsorganisatie (WHO) volgen.

In de studie wordt geargumenteerd dat de economie van een aantal landen in
het Midden-Oosten en Noord-Afrika dertig tot veertig jaar geleden
vergelijkbaar was met die in de Aziatische groeilanden. In de jaren 50 lag
het inkomen per inwoner in Egypte even hoog als in Zuid-Korea; nu bedraagt
het Egyptische cijfer nog maar een vijfde van het Zuid-Koreaanse.
Saudi-Arabië, dat nu per inwoner maar half zo rijk is als Taiwan, was een
halve eeuw geleden nog welvarender dan dat Aziatische groeiwonder.

Uit een rondvraag die voor het rapport werd ondernomen, blijkt ook dat
corruptie en inefficiëntie het zakendoen in het Midden-Oosten en
Noord-Afrika sterk bemoeilijken. Een vijfde van de respondenten verklaarde
dat er voor smeergeld tussen twee en negen procent van de waarde van de
verhandelde goederen moet worden neergeteld, staat er in de studie. Volgens
de auteurs moet de regio ook dringend haar financiële sector en andere
dienstensectoren hervormen - die draaien nu vaak vierkant, wat de
buitenlandse investeerders weghoudt. Meer concurrentie zal bedrijven uit die
sectoren aanzetten tot een betere dienstverlening, luidt de redenering.

Linkse activisten in de VS zijn niet gelukkig met de studie, al komt die aan
hun standpunten tegemoet door de economische factoren te benoemen achter het
extremisme in de Arabische landen. Zeggen dat armoede de oorzaak is van het
terrorisme is een luie analyse, zegt Njoki Njoroge Njehu, de directeur van
50 Years Is Enough. Dat is een netwerk van actiegroepen die voor een
hervorming van de Wereldbank en het Internationaal Muntfonds pleiten.
Osama bin Laden en mensen die op 11 september de vliegtuigen kaapten, waren
niet arm. Volgens Njehu, die zelf uit Kenia afkomstig is, zouden de
Afrikaanse landen het wereldwijde terrorisme aanvoeren als armoede de alles
verklarende factor was. Het gaat eerder om mensen die zich niet
gerespecteerd voelen en die de indruk hebben dat hun macht hun wordt
ontfutseld, aldus Njehu. En daar dragen de rijke landen volgens haar toe
bij door despotische regimes te steunen en economische hervormingen op te
dringen die transnationale ondernemingen steeds meer zeggenschap geven.
Njehu vindt dat de auteurs van het rapport nog één stap verder hadden moeten
zetten door te analyseren waar precies de oorzaken liggen van de armoede in
het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Wie zover doordenkt, kan volgens haar
niet blijven zweren bij de aanpak van de Wereldbank herhalen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift