‘Historische’ Europese landbouwhervorming maakt weinig indruk

De ingrijpende hervorming van het Europese landbouwbeleid slaagt er niet in om evenveel enthousiasme op te wekken aan het andere eind van het continent. De Aziatische regeringen reageren lauwtjes en veel ngo’s noemen het gewoon boerenbedrog.







Op 26 juni bereikten de vijftien Europese lidstaten een compromisakkoord over de hervorming van het 45 jaar oude interne landbouwbeleid. De landbouwsubsidies, die overproductie in de hand werken, worden losgekoppeld van de productie en krijgen vanaf 2005 het karakter van een vaste inkomenspremie. Maar Aziatische ngo’s vinden de hervorming niet ver genoeg gaan, onder meer omdat ze niet raakt aan de omvang van de landbouwsubsidies (i.e. 44 miljard euro per jaar).

“De uitdoving van de exportsubsidies (waarmee de Unie exporteurs aanzet om de overschotten uit te voeren, red) wordt er niet door versneld,” zegt Walden Bello, hoofd van de in Bangkok gevestigde denktank Focus on the Global South. “Ik vraag me eigenlijk af of het hervormingen zijn.” De subsidies worden niet verminderd, ze worden alleen anders berekend, zegt Bello.

In Australië, één van de grootste tegenstanders van de Europese landbouwsubsidies, staan de reacties op de hervorming in schril contrast met de aankondiging van Landbouwcommissaris Franz Fischler als “het begin van een nieuw tijdperk”. Het Australische landbouwministerie laat weten dat “dit niet de volledige hervorming is die we wilden. In dat opzicht zijn we ontgoocheld.”
Peter Corish, het hoofd van de National Farmers Federation: “Het is slechts een kleine stap, maar het is een positieve stap.”

In Thailand, dat de gevolgen van de Europese landbouwsubsidies aan den lijve ondervindt, klinkt het dat er voor de Aziatische landbouwers niets nieuws os onder de zon. “Geen goed nieuws voor boeren in de derde wereld. De hervorming verandert niets aan de Europese praktijk om de verkoop van voedsel op de wereldmarkt te subsidiëren. Dat betekent dat boeren uit de arme landen het moeilijk zullen blijven hebben om te concurreren met goedkope suiker, graan en katoen uit Europa,” argumenteert de ‘Bangkok Post’ een editoriaal deze week.

Het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties ontwaart evenmin waar de grote doorbraak nu zit. “De subsidies blokkeren investeringen in de Aziatische landbouw en daardoor blijft de productie lager,” zegt Santosh Mehrotra, een topadviseur van het UNDP. Uit een reent onderzoek van de VN bleek dat de EU, de VS en Japan samen 300 miljard spenderen aan steun voor hun landbouwers. Dat is drie keer meer dan alle industrielanden jaarlijks uitgeven aan bilaterale ontwikkelingshulp.

Een typisch slachtoffer van het Europese landbouwbeleid zijn de Indische en Vietnamese melkindustrie. “De Indische melksector – de grootste ter wereld – wordt zwaar getroffen door de Europese dumping van melkproducten,” zegt Alex Renton, de woordvoerder van Oxfam Oost-Azië. “De gesubsidieerde Europese melk wordt verkocht in ‘s werelds armste landen aan een prijs die een vierde lager ligt dan de productiekost van de lokale melkboeren. Het melkpoederprobleem wordt deels opgelost door deze hervorming, maar de subsidiëring van de melkindustrie blijft onverminderd doorgaan.”

Thailand heeft vooral te lijden onder de Europese suiker, waar Europese consumenten volgens Oxfam elk jaar 1,5 miljard euro inpompen. “Het is één van de meest absurde vormen van subsidiëring,” zegt Renton. “Britse, Scandinavische en Duitse suiker kost drie keer meer dan de internationale marktprijs en ze subsidiëren de export daarvan.” Die marktprijs wordt daardoor kunstmatig laag gehouden. Volgens de Wereldbank duwen de Europese subsidies de suikerprijs met 17 procent omlaag.

Het belang van de Europese landbouwhervorming lijkt vooral elders te liggen. Ze geeft de EU meer armslag tegenover de VS en Japan. Dat kan helpen om de impasse te doorbreken in de Doha-ronde van de Wereldhandelsorganisatie. Veel ontwikkelingslanden weigeren verder te onderhandelen over de vrijmaking van de landbouw, industrie en nieuwe thema’s als investeringen, concurrentieregels en overheidsaanbestedingen. Zonder vooruitgang in het landbouwdossier - het centrale vraagstuk – haalt de nieuwe WHO-ronde de deadline eind 2004 niet.

De Thaise krant ‘The Nation’ vindt dat Europa onder druk gezet moet worden. “De strijd moet doorgaan”, anders komt er op de vergadering van de Wereldhandelsorganisatie in Cancun in september geen doorbraak.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift