Historische stap voor Nepalese vrouwen

Nepal staat op het punt het Burgerlijk Wetboek
aan te passen. Een nieuwe wet zal Nepalese vrouwen onder bepaalde
omstandigheden recht geven op abortus. Voor het eerst krijgen Nepalese jonge
vrouwen ook recht op een stuk van de erfenis als er een ouder sterft. Beide
bepalingen zijn erg controversieel in het conservatieve, overwegend
hindoeïstische Nepal.


De Nepalese Kamer van Volksvertegenwoordigers keurde de wet donderdag met
een verrassend grote meerderheid goed. Zodra koning Gyanendra formeel zijn
handtekening heeft geplaatst, kan ze in werking treden. Middels dit
amendement op het oude, discriminerende Burgerlijk Wetboek krijgen vrouwen
onder bepaalde voorwaarden recht op abortus en verbetert tevens het erfrecht
van de vrouw op ouderlijke eigendommen.

Volgens de nieuwe wet is abortus in bepaalde omstandigheden toegestaan. Zo
mag een foetus tot twaalf weken na de conceptie geaborteerd worden, mits
toestemming van de vader. Een foetus die uit verkrachting of een incestueuze
relatie voortkomt, mag tot achttien weken na de conceptie geaborteerd
worden. En als de zwangerschap het leven van de vrouw in gevaar brengt, mag
abortus altijd.

Tot nog toe was elke abortus in Nepal illegaal. Abortus stond gelijk aan
moord, en vrouwen die veroordeeld werden kregen vaak zeer zware
gevangenisstraffen. Die strenge wet was gebaseerd op de gevestigde normen in
Nepal. De huidige ommezwaai is dan ook opmerkelijk, en lijkt mee toe te
schrijven aan campagne- en lobbywerk van communistische parlementsleden en
bewegingen voor vrouwenrechten. Activisten hopen dat het nu afgelopen is met
de onveilige ondergrondse abortussen die zoveel slachtoffers maakten, en dat
de vrouwen eindelijk legale medische bijstand zullen kunnen zoeken. Toch
blijven ze bezorgd over de effectieve toepassing van de wet.

De bepalingen over het erfrecht in de nieuwe wet zijn minstens even
controversieel. Voor het eerst krijgt de vrouw van bij haar geboorte recht
op haar ouderlijk erfdeel. Tot nog toe konden vrouwen pas vanaf vijfendertig
jaar van hun ouders erven. In een conservatieve patriarchale maatschappij
als Nepal vormt deze hervorming een belangrijk signaal. Toch zijn
vrouwenactivisten maar half tevreden met de nieuwe regeling. Een andere oude
bepaling blijft immers wel gelden: als de vrouw trouwt, verliest ze haar
erfrecht.

In conservatieve Nepalese regeringskringen wordt de logica van de oude wet
heftig verdedigd: als een vrouw trouwt, verwerft ze gelijke rechten op de
eigendommen en bezittingen van haar man. Als ze dan ook haar ouderlijk deel
mag houden, ‘geniet ze dubbel’, en dat zou toch overdreven zijn. Voor de
vrouwenbewegingen toont deze ‘logica’ juist aan hoe discriminerend Nepalese
politici nog steeds denken.

Toch is er al een lange weg afgelegd. Toen het wetsontwerp zes jaar geleden
voor het eerst op tafel kwam, verwierpen de parlementsleden van de regerende
Congrespartij het met afschuw. Het voorstel ging in tegen de oeroude
conservatieve hindoegebruiken waarvan de verarmde patriarchale maatschappij
nog steeds doordrongen was. Toenmalig Congres-parlementslid Jaya Prakash
Gupta, nu minister in het huidige regeringskabinet, waarschuwde zijn
collega’s dat het verstrekken van zulke rechten aan vrouwen de sociale
samenhang van de maatschappij zou doen afbrokkelen. Conservatieve hindoes
betoogden massaal tegen het voorstel, met het argument dat de relaties
tussen broers en zusters zou verzuren.

Ook communistische politici hebben zich lang tegen het voorstel verzet, maar
dan omdat zij de bepalingen te slap vonden. Zij wilden een radicalere wet,
en geen flauw compromis. Na enkele jaren van politiek getouwtrek hebben zij
nu toch eieren voor hun geld gekozen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift