Dossier: 

Malinese jongeren en vrouwen komen op tegen sharia

Naast de Toeareg rebellen en de Al Qaida strijders, grijpen nu ook de jongeren in Noord-Mali naar de wapens. De afranseling van een ongesluierde vrouw deed de jeugd van Goundam in opstand komen tegen de islamistische groeperingen en hun strikte visie van de sharia. De tijd om in te grijpen dringt, zegt International Crisis Group aan MO*.

  • CC EU Humanitarian Aid and Civil Protection Malinese vluchtelingen die bijna alles achter lieten als gevolg van het geweld, beleven eeuwigdurende dagen van wachten. CC EU Humanitarian Aid and Civil Protection

Sinds de militaire coup in maart viel Noord-Mali ten prooi aan een machtsstrijd tussen verschillende milities. De separatistische Toearegrebellen, ook wel de National Movement for the Liberation of Azawad (MNLA) genoemd, en de islamistische groeperingen Ansar Dine, Al Qaida van de islamitische Maghreb (AQMI) en Mujo sluiten en verbreken met de regelmaat van de klok samenwerkingsverdragen heel wat chaos tot gevolg.

De oprukkende jihadi strijders die het islamitische recht reeds in de noordelijke gebieden van Mali oplegden, stuiten nu steeds meer op verzet van de lokale bevolking, en vooral van jongeren. De aanleiding van de gewelddadige protesten in Goundam was een vrouw met baby die zweepslagen kreeg van Ansar Dine omdat ze haar sluier niet om haar hoofd had gewikkeld tijdens het oppompen van water, meldt The Guardian.

Wantoestanden

Dit is helemaal geen alleenstaand geval, zegt Kunle Amuwo, senior analist van de West-Afrika divisie van International Crisis Group in een telefonisch interview met MO*. Ook vorige week werd bijvoorbeeld een jong koppel publiekelijk afgeranseld wegens overspel omdat zij niet getrouwd waren. ‘Onder de controle van Ansar Dine en Mujo worden de mensenrechten voortdurend met de voeten getreden, mensen komen hun huizen niet meer uit en kinderen gaan niet meer naar school’, zegt Amuwo.

De jongeren van Mali, tot voor kort een voorbeelddemocratie voor landen in de regio, betogen tegen de verwoesting van waardevolle historische gebouwen, de invoering van de sharia en de vele arrestaties en wantoestanden, zoals het publiekelijk uitdelen van lijfstraffen. De lokale cultuur wordt zo volledig om zeep geholpen, vindt de jeugd.

Betoging of enkele onruststokers?

Het protest is echter al enkele weken aan de gang en werd al die tijd getrokken door voornamelijk jongeren en vrouwen, zegt Paul Mben op de online nieuwskrant Maliweb. Jonge vrouwen die door de invoering van de sharia hun inkomen dreigen te verliezen, lieten tijdens de protesten sinds begin juni hun sluier symbolisch achterwege.

‘Het is een publiek geheim dat deze protesten georganiseerd worden door de MNLA’, schrijft Maliweb. Ondanks het ondertekenen van een samenwerkingsverdrag, zijn zij namelijk verwikkeld in een machtsstrijd met Ansar Dine die ondertussen de volledige controle over het gebied bemachtigde.

Op 4 juli gingen maar liefst tweeduizend jongeren de straten van Bamako op en eisten wapens om hun land te bevrijden. Oumar Maïga, verantwoordelijke van de jongeren van het Collectief van de Noordelijke Burgers: ‘Als het leger geen oorlog wil voeren, geef ons dan de middelen om onze gronden te bevrijden.’

Een bloedbad kon toen vermeden worden dankzij de inspanningen van de geestelijken om de jongeren te bedaren. Maar ditmaal gaan zij met stokken en machetes te hand opnieuw de straten rondom Timboektoe op. De betogers droegen Malinese vlaggen met zich mee en riepen pro-regering slogans uit in de straten, zegt de Noord-Malinese journalist Osman Ag Mohammed Osman aan Magharebia.

Ansar Dine, daarentegen, beweerde dat er in Goundam helemaal geen demonstraties plaats hebben gevonden, enkel een kleine groep jonge onruststokers waren op zoek naar problemen.

Ingrijpen is noodzakelijk

ICG analist Amuwo gelooft niet in een grote steun onder de Malinese lokale bevolking voor Ansar Dine en de andere extremistische islamistische bewegingen: ‘In Nigeria vluchten mensen naar het extremistische Boko Haram omwille van de brutale regeringstroepen. Dat zie ik in Mali niet gebeuren. Niemand wil een groep steunen die alles op zijn pad verwoest. Zelfs een 14e eeuwse moskee en verschillende heiligdommen, UNESCO werelderfgoed, moeten eraan geloven omdat zij volgens Anser Dine de foute islam symboliseren.’

Nu de spanningen duidelijk oplopen, is het ontzettend belangrijk dat de internationale gemeenschap snel ingrijpt, waarschuwt Kunle Amuwo. ‘Want als er niet snel troepen of tenminste logistieke steun vanuit de VN Veiligheidsr

‘Niemand wil een groep steunen die alles op zijn pad verwoest’
naar Mali worden gestuurd, zal de bevolking hopeloos geraken en het land ontvluchten.’

Sinds de militaire coup in maart, viel Noord-Mali ten prooi aan een machtsstrijd tussen verschillende milities. De separatistische Touaregrebellen, ook wel de National Movement for the Liberation of Azawad (MNLA) genoemd, en de islamitische groeperingen Ansar Dine, Al Qaïda van de islamitische Maghreb (AQMI) en … sluiten en verbreken met de regelmaat van de klok samenwerkingsverdragen waardoor de chaos ter plaatste welig tiert.
De oprukkende Jihadi strijders die het islamitische recht reeds in de Noordelijke gebieden van Mali oplegden, stuiten nu langsommeer op verzet van de lokale bevolking, en vooral van jongeren. De aanleiding van de gewelddadige protesten in Goundam was een vrouw met baby die slachtoffer werd van zweepslagen die Ansar Dine uitdeelde omdat ze haar sluier niet om haar hoofd had gewikkeld tijdens het oppompen van water, meldt The Guardian.    
Wantoestanden
Dit is helemaal geen alleenstaand geval, zegt Kunle Amuwo, directeur van de West-Afrika divisie van International Crisis Group in een telefonisch interview met MO*. Ook vorige week werd bijvoorbeeld een jong koppel publiekelijk afgeranseld wegens overspel omdat zij ongetrouwd waren. ‘Onder de controle van Ansar Dine en MUJO worden de mensenrechten voortdurend met de voeten getreden, mensen komen hun huizen niet meer uit en kinderen gaan niet meer naar school’, zegt hij.
De jongeren van Mali, tot voor kort een voorbeelddemocratie voor landen rondom rond, betogen tegen de verwoesting van waardevolle historische gebouwen, de invoering van de Sharia en de vele arrestaties en wantoestanden tegen de lokale bevolking. De lokale cultuur wordt zo volledig om zeep geholpen, vindt de jeugd.
Betoging of enkele onruststokers?
Het protest is echter al enkele weken aan de gang en werd al die tijd voort getrokken door voornamelijk jongeren en vrouwen, zegt Paul Mben op de online nieuwskrant Maliweb. Jonge vrouwen die door de invoering van de Sharia hun inkomen dreigen te verliezen, lieten tijdens de protesten sinds begin juni hun sluier symbolisch achterwege.
‘Het is een publiek geheim dat deze protesten georganiseerd worden door de MNLA’, schrijft Maliweb. Ondanks het ondertekenen van een samenwerkingsverdrag, zijn zij namelijk verwikkeld in een machtsstrijd met Ansar Dine die ondertussen de volledige controle over het gebied bemachtigde.
Op 4 juli gingen maar liefst twee duizend jongeren de straten van Bamako op en eisten wapens om hun land te bevrijden. Oumar Maïga, verantwoordelijke van de jongeren van het Collectief van de Noordelijke Burgers: ‘Als het leger geen oorlog wil voeren, geef ons dan de middelen om onze gronden te bevrijden.’
Een bloedbad kon toen vermeden worden dankzij de inspanningen van de geestelijken om de jongeren te bedaren maar ditmaal gaan zij met stokken en machetes te hand opnieuw de straten rondom Timboektoe op. De betogers droegen Malinese vlaggen met zich mee en riepen pro-regering slogans uit op de straten, zegt de Noord-Malinese journalist Osman Ag Mohammed Osman aan Magharebia.
Ansar Dine, daarentegen, beweerde dat er in Goudam helemaal geen demonstraties plaats hebben gevonden, enkel een kleine groep jonge onruststokers.  
Ingrijpen is noodzakelijk
Anders dan in Nigeria, gelooft Amuwo niet in een grote steun voor Ansar Dine en de andere extremistische islamistische bewegingen onder de Malinese lokale bevolking: ‘In Nigeria vluchten mensen naar het extremistische Boko Haram toe omwille van de brutale regeringstroepen. Dat zie ik in Mali niet gebeuren. Niemand wil een groep steunen die alles op zijn pad verwoest. Zelfs 14e eeuwse moskeeën, UNESCO werelderfgoed, moeten eraan geloven omdat zij volgens Anser Dine het de ‘foute islam’ symboliseren.’
Nu de spanningen duidelijk oplopen, is het wel ontzettend belangrijk dat de internationale gemeenschap snel ingrijpt, waarschuwt Kunle Amuwo. ‘Want als er niet snel troepen of tenminste logistieke steun vanuit de VN Veiligheidsraad naar Mali wordt gestuurd, zal de bevolking hopeloos worden en het land uittrekken.’

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift