Oxfam lanceert wereldwijde koffiecampagne

De internationale hulporganisatie
Oxfam lanceert vandaag (woensdag) een wereldwijde campagne die de situatie
van ongeveer 25 miljoen koffieboeren in de 45 koffieproducerende landen wil
verbeteren. De campagne, die in België al in mei door Oxfam-Wereldwinkels
op gang werd getrokken en in Nederland door de Novib wordt gevoerd,
probeert de grote koffiebranders ervan te overtuigen een deel van hun
enorme winsten in te zetten om het prijsverval tegen te gaan en de kleine
koffieboeren een leefbaar inkomen te bezorgen. De internationale
koffieprijzen zijn de voorbije drie jaar met ongeveer 50 procent gedaald;
daardoor produceren veel koffieboeren nu met verlies.


De campagne gaat uit van het in Groot-Brittannië gevestigde Oxfam
International, maar wordt ook door Oxfam-organisaties in 11 andere landen
gedragen in Nederland door de Novib, in België door Oxfam-Wereldwinkels en
Oxfam-Solidariteit en bijvoorbeeld ook in de VS door Oxfam-Amerika. De
gemiddelde Amerikaan drinkt 1,64 kopjes koffie per dag, en dat maakt van de
VS de grootste koffie-importeur te wereld. Oxfam hoopt een internationaal
leger van koffiedrinkers druk te doen zetten op de transnationale
ondernemingen die de koffiehandel beheersen Nestlé, Procter & Gamble,
Kraft, Sara Lee (de eigenaar van Douwe Egberts), het Amerikaanse Starbucks
en het Duitse Tchibo. Samen kopen die ondernemingen elk jaar meer dan de
helft van de totale koffieoogst op. Ondanks de dalende koffieprijzen maken
ze nog steeds forse winsten; Sara Lee noteert voor zijn koffieactiviteiten
bijvoorbeeld nog steeds een winstmarge van 17 procent; Nestlé piekt met
zijn oploskoffie zelfs op een winstmarge van 26 procent.

De Belgische en Nederlandse actievoerders richten hun pijlen op Sara
Lee/Douwe Egberts. In Nederland wordt campagne gevoerd met de slogan “Wat
zit er in jouw koffie?”, het Belgische Oxfam-Wereldwinkels koos voor “Tijd
voor eerlijke koffieprijzen.” Die laatste slogan verwijst naar de drie jaar
durende handelscampagne van Oxfam “Make trade fair” (in het Nederlands
“Tijd voor eerlijke handel”) waarvan de koffiecampagne een onderdeel is.

Oxfam eist dat de grote koffiebranders de producenten waarbij ze inkopen
een “leefbaar loon” garanderen. Tussenhandelaars zouden waar mogelijk
moeten worden vermeden, zodat er minder van de koopprijs wordt afgeroomd.
De actievoerders vinden ook dat de koffiebranders een deel van hun winst
zouden moeten investeren in maatregelen om het overaanbod tegen te
gaan bijvoorbeeld door de vernietiging van voorraden en door niet langer
koffie van een slechte kwaliteit te verhandelen en in een fonds waaruit
producenten zouden kunnen putten om aan kwaliteitsverbetering te doen of om
over te stappen naar de teelt van biokoffie of naar andere teelten. Oxfam
International eist ook dat de koffiebranders tegen 2004 minstens 2 procent
van hun koffiebonen tegen eerlijke handelsvoorwaarden inkopen het
Belgische Oxfam-Wereldwinkels gaat zelfs tot vijf procent. Tegen die
voorwaarden krijgen producenten 1,26 dollar per pond bijna drie keer meer
dan wat er tegenwoordig in de gewone handel wordt betaald. Ten slotte wil
Oxfam dat de arbeidsrechten op alle koffieplantages worden gerespecteerd.
Het Belgische Oxfam-Wereldwinkels zegt dat het al meer dan 45.000
handtekeningen heeft verzameld onder die eisen.

De dalende tendens van de koffieprijzen op de internationale markt wordt
doorgaans toegeschreven aan de overproductie. In Vietnam zijn het voorbije
decennium massaal koffiestruiken aangeplant, waardoor het land nu de tweede
producent ter wereld is geworden. Ook Brazilië, de grootste producent,
haalt steeds grotere oogsten binnen. Daardoor wordt er tegenwoordig
wereldwijd ongeveer 8 procent meer koffie geteld dan geconsumeerd. Maar de
prijzen die koffieboeren opstrijken zijn ook achteruitgegaan omdat de
koffiebranders stees meer beslag leggen op de winst die uit de verkoop van
koffie wordt gepuurd. De combinatie van die twee factoren heeft er volgens
Oxfam toe geleid dat koffieboeren nu nog amper een kwart krijgen van de
prijs die ze in 1960 voor hun koffie konden vragen. Volgens
Oxfam-Wereldwinkels kan het loon van de 25 miljoen koffieboeren wereldwijd
verdubbelen als de koffie-industrie 1 procent inlevert.

Het gestage prijsverval van de voorbije jaren leidt in de
koffieproducerende landen tot sociale drama’s, zo blijkt uit de studie
“Mugged: poverty in your coffee cup” die dinsdag door Oxfam werd
gepubliceerd. In Centraal-Amerika zijn de voorbije jaren bijna 600.000
banen verloren gegaan in de koffiesector. Kleine boeren moeten hun land
verkopen, seizoenarbeiders moeten hun gezin achterlaten om elders werk te
zoeken. Veel gezinnen moeten hun kinderen van school nemen omdat ze geen
schoolgeld meer kunnen betalen of boeken kunnen kopen. In sommige landen in
Centraal-Amerika en Oost-Afrika lijden de kinderen van koffieboeren
regelrecht honger. “De koffiecrisis is een ontwikkelingsramp geworden
waarvan de gevolgen nog lang te voelen zullen zijn,” besluiten de auteurs
van het rapport.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift