Regering pakt uit met 'supersociale' begroting

De Zuid-Afrikaanse regering, die al jaren
een strikte begrotingsdiscipline naleeft, heeft voor de komende drie jaar
opvallend veel geld veil voor de strijd tegen armoede en honger. Uit de
nieuwe begroting blijkt ook dat de twijfels over de aanpak van aids zijn
weggevallen.


Armoedebestrijding blijft dé prioriteit van het regeringsbeleid. Dat
stelde de Zuid-Afrikaanse minister van Financiën Trevor Manuel dinsdag bij
de voorstelling in het parlement van de nieuwe begroting voor de komende
drie jaar - het Medium Term Budget Policy Statement (MTBPS). Bijna zestig
procent van de uitgaven gaat naar onderwijs, gezondheidszorg, sociale
zekerheid, welzijnszorg en andere sociale uitgaven. De Zuid-Afrikaanse
regering mag volgend jaar 291.8 miljard rand uitgeven. Eén euro is ongeveer
tien rand waard.

Manuel kondigde de oprichting aan van een noodfonds voor voedselhulp aan
mensen die honger lijden. Daar wordt jaarlijks veertig miljoen euro voor
uitgetrokken. De voedselprijzen in Zuid-Afrika stijgen onrustwekkend snel;
dat heeft veel te maken met de inflatie en de ontwaarding van de rand.
Volgens Manuel is de situatie niet te vergelijken met die van andere landen
in de regio, maar zijn het vooral de kwetsbare gezinnen die bedreigd
worden. De regering verwacht voor volgend jaar weliswaar een stabilisering
van de munt en een dalende inflatie, maar belooft toch de voedselprijzen
scherp in het oog zullen te houden.

Een ander kernpunt in de begroting blijkt de strijd tegen HIV en aids: het
budget daarvoor zal de komende drie jaar met 330 miljoen euro stijgen. Het
bijkomende geld zal in de eerste plaats gaan naar een nieuw programma voor
de preventie van HIV-overdracht van moeder naar kind, verspreiding van
anti-aids-medicijnen en uitwerking van betere behandelingen. Met de
ondubbelzinnige keuze van de Zuid-Afrikaanse regering voor investering in
aidsremmers lijkt er een eind te komen aan de internationale controverse
rond president Thabo Mbeki; die stelt al enkele jaren de efficiëntie van
zulke geneesmiddelen in vraag.

Het Congress of South African Trade Unions (COSATU), de grootste
vakbondskoepel, reageert gematigd positief op de begrotingsverklaring.
Volgens woordvoerder Vukani Mde is de COSATU vooral bang dat de begroting
niet die ommezwaai in sociaal en economisch beleid inhoudt, die noodzakelijk
is om een eind te maken aan de armoede, en echt duurzame groei voort te
brengen. Mde benadrukt dat de vakbonden al veel langer schreeuwen om meer
geld voor de armere gemeenschappen, maar ook om het creëren van jobs.
Momenteel leven minstens tweeëntwintig miljoen Zuid-Afrikanen in de
grootste armoede, met een gemiddeld inkomen van veertien euro per maand.
Ook de Zuid-Afrikaanse Kamer van Koophandel vraagt de regering om
economische maatregelen die de jobcreatie aanmoedigen - bijkomende uitgaven
in het socialezekerheidssysteem zouden op termijn immers onhoudbaar zijn.

De economische vooruitzichten waarop de regering zich bij de
begrotingsopmaak heeft gebaseerd, zijn tamelijk optimistisch. Ondanks de
vertraging van de internationale economie wordt voor dit jaar een
groeiverwachting van 2,6 procent gehanteerd - voor de komende drie jaren
wordt zelfs een gemiddelde van 3,5 procent vooropgesteld. Die fikse groei
moet vooral van de export komen, die gesteund wordt door de lage koers van
de rand. Ironisch genoeg is diezelfde ontwaarding van de rand op de
internationale markten ook de oorzaak van de pijnlijk hoge inflatie - voor
dit jaar op gemiddeld tien procent geschat.

In de nieuwe begroting werd wel duidelijk ruimte gemaakt voor maatregelen
die Afrikaanse investeringen van Zuid-Afrikaanse bedrijven moeten
aanmoedigen. De verdere vrijmaking van deviezencontrole moet de
Zuid-Afrikaanse expansie stimuleren. Nu al neemt het grote, relatief sterk
geïndustrialiseerde Zuid-Afrika bijna zeventig procent van het bbp van de
Southern African Development Community (SADC) - die veertien landen telt -
voor zijn rekening. Volgens Manuel is de voortzetting van die Afrikaanse
groei prioritair: die trend is essentieel voor het succes van het New
Partnership for Africa’s Development (NEPAD). NEPAD is een Afrikaans
programma voor de dynamische economische en sociale ontwikkeling van Afrika.
Samen met andere Afrikaanse leiders is Mbeki de grote bezieler van het
project. Manuel kondigde alvast aan dat Zuid-Afrikaanse ondernemingen
voortaan tot twee miljard rand van hun eigen kapitaal mogen gebruiken voor
investeringen in Afrika. Voorheen was dat maar 750 miljoen rand.

Maak MO* mee mogelijk.

Word proMO* net als 3306   andere lezers en maak MO* mee mogelijk. Zo blijven al onze verhalen gratis online beschikbaar voor iédereen.

Ik word proMO*    Ik doe liever een gift