Dossier: 

VN bespreken interventie in Mali

Bij de Verenigde Naties in New York zijn woensdag gesprekken begonnen over het sturen van vredestroepen naar Mali. Die zouden een einde moeten maken aan de al zes maanden durende islamitische opstand in het noorden van het West-Afrikaanse land.

Bij de Veiligheidsraad steunen zowel de Verenigde Staten als Frankrijk, en diverse Afrikaanse leiders, de oproep tot grotere internationale betrokkenheid. Maar terwijl Frankrijk, de voormalige kolonisator van Mali, al maanden pleit voor militair ingrijpen, zijn de VS terughoudend om zo’n operatie officieel te steunen.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Hillary Clinton, zei tegen de Veiligheidsraad dat de situatie in Mali “niet alleen een humanitaire crisis” is, maar ook een kruitvat dat de internationale gemeenschap niet kan negeren. Ze riep echter niet op tot onmiddellijke interventie.

“De Verenigde Staten steunen de benoeming van een VN-gezant die een omvangrijke internationale bemoeienis met Mali moet leiden en de oprichting van een diplomatieke kerngroep”, zei ze. “We moeten de veiligheidstroepen in Mali trainen, ze helpen extremisten te verdrijven, de mensenrechten te beschermen en de grenzen te bewaken.”

Islamisten

Sinds eind maart staat het noorden van Mali, na een coup in Bamako, onder controle van verschillende los georganiseerde groepen etnische Toeareg-nationalisten, islamisten, drugssmokkelaars en opportunisten.

Dinsdag publiceerde mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch een rapport waarin gewaarschuwd wordt dat islamistische gewapende groepen zich steeds “repressiever” gedragen. Ook zouden ze honderden kinderen hebben gerekruteerd.

Eerder deze week ging de Malinese interim-regering na lang onderhandelen akkoord met een interventiemacht van de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten (Ecowas). Hiermee kwam een einde aan het gevoel dat het sturen van buitenlandse troepen naar Mali, hoewel de noodzaak steeds groter leek te worden, politiek praktisch onhaalbaar zou zijn in Bamako.

De gevoeligheid heeft deels te maken met de trots van de Malinezen, die in 1960, voorafgaand aan de onafhankelijkheid, de Franse troepen verjoegen. Sindsdien zijn er geen buitenlandse troepen meer in het land geweest.

Verdeeldheid

Ecowas heeft 3.300 militairen klaar staan om naar Mali te gaan. Frankrijk heeft logistieke steun aangeboden bij een interventie.

Hoewel de overeenkomst met Ecowas een belangrijke stap op weg naar een vredesmissie is, moet die - zoals is vastgelegd in de afspraak - nog wel worden goedgekeurd door de Verenigde Naties. Woensdag leek die echter verdeeld over die goedkeuring.

Terwijl VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon de Algemene Vergadering zei dat Mali en zijn buurlanden “aandacht nodig hebben”, waarschuwde hij ook. “Elke voorgestelde militaire oplossing moet extreem zorgvuldig worden afgewogen. Militair ingrijpen kan aanzienlijke humanitaire gevolgen hebben, inclusief meer ontheemden en beperktere humanitaire toegankelijkheid.”

Voedselcrisis

Hulporganisaties proberen momenteel zo’n 1,6 miljoen mensen te helpen die slachtoffer zijn van de situatie in Noord-Mali. Ook zij hebben gewaarschuwd voor de humanitaire gevolgen van militair ingrijpen. In het noorden heerst niet alleen politieke chaos, zeggen ze, de hele Sahelregio heeft ook te kampen met een ernstige voedselcrisis.

“Er bestaat een groot risico dat militaire operaties in het noorden van Mali de al kwetsbare humanitaire situatie verergeren. Voor zo’n operatie zullen in ieder geval alle noodzakelijke stappen genomen moeten worden om burgerslachtoffers te voorkomen en respect voor het internationaal recht te garanderen”, zei Mamadou Biteye, regiodirecteur West-Afrika van hulporganisatie Oxfam gisteren.

Oxfam waarschuwde ook om de situatie in Mali niet alleen te bekijken “door de nauwe lens van antiterrorisme.” Duurzame vrede en welvaart in de Sahel “betekent iets doen aan chronische armoede, honger en uitsluiting.”

Zonder besluit over internationaal ingrijpen voor het einde van deze maand, “zijn alle scenario’s mogelijk, inclusief een nieuwe militaire coup en sociale onrust in de hoofdstad”, zegt de International Crisis Group (ICG) in een rapport. Als dat gebeurt, bestaat het risico dat transitie-instituten ondermijnd worden, er chaos ontstaat en dat het geweld van religieuze extremisten en terroristen zich verspreidt in Mali en daarbuiten, stelt de ICG.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift