VN overwegen verbod op militaire rechtszaken over mensenrechtenschendingen

De VN-subcommissie voor de Bevordering en de
Bescherming van de Mensenrechten bespreekt een voorstel om militaire
rechtbanken wereldwijd de bevoegdheid te ontnemen te oordelen over illegale
terechtstellingen, verdwijningen en folteringen. De VN kunnen met het
initiatief onder meer de Verenigde Staten voor de wielen rijden, die
militaire rechtbanken een grote rol toebedeeld hebben in de strijd tegen
het terrorisme.


Volgens de Franse jurist Luis Joinet, de auteur van het voorstel, worden er
steeds meer burgers voor militaire rechtbanken gesleept, al werden die
instellingen eigenlijk enkel opgericht om over militairen te oordelen.
Verscheidene van de onafhankelijke experts die in de subcommissie zetelen,
delen die bezorgdheid. Ze stellen dat die trend in de hand gewerkt is door
de reactie van de Verenigde Staten op de aanslagen van 11 september.
Volgens de Algerijnse Leila Zerrougui, de voorzitter van de werkgroep
Rechtsbedeling in de subcommissie, hebben de VS na de aanslagen stappen
gezet die de garantie op een eerlijk proces schenden.

Dat standpunt is ook te horen bij mensenrechtenorganisaties. Sergio
Polifronti van de Internationale Commissie van Juristen vindt dat de
Amerikaanse regering haar volmachten tijdens de noodtoestand na 11
september heeft misbruikt om pseudo-gerechtelijke instanties op te richten
die in feite tot de uitvoerende macht behoren. Volgens Alejandro
Teitelbaum van de Amerikaanse Vereniging van Juristen (AAJ) is er zelfs
sprake van geheime militaire rechtbanken.

Volgens Joinet bestaat er in de internationale mensenrechtengemeenschap een
groeiende consensus om de rol van militaire rechtbanken te beperken of ze
zelfs helemaal af te schaffen. In veel landen oordelen die bijzondere
rechtbanken over militairen of politiemensen die ernstige
mensenrechtenschendingen hebben begaan, en vaak resulteert daaruit dat de
daders vrijuit gaan. Joinet stelt dan ook voor de militaire rechtbanken in
elk geval te ontheffen van hun bevoegdheden waar het gaat om illegale
terechtstellingen, verdwijningen en folteringen.

Joinet vindt verder dat militaire rechtbanken transparanter zouden moeten
werken: openbare zittingen waarbij ook de slachtoffers aanwezig zijn,
zouden de regel moeten worden. De afschaffing van militaire advocaten zou
ook de rechten van de verdediging kunnen versterken.

De Subcommissie voor de Bevordering en de Bescherming van de Mensenrechten
adviseert de VN-Mensenrechtencommissie, het hoogste VN-orgaan dat zich met
mensenrechtenzaken bezig houdt.
Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift