Voorstel voor asielcentra in Noord-Afrika nog niet dood

Op 5 november buigen de Europese regeringsleiders zich opnieuw over het idee om asielcentra te bouwen aan de Europese buitengrenzen. De Europese Commissie en sommige Europese landen houden de boot voorlopig af, maar sluiten de bouw van asielcentra aan de overkant van de Middellandse Zee op termijn niet uit. De Europese Vereniging voor de Verdediging van de Mensenrechten (FIDH-AE) lanceerde gisteren (dinsdag) een petitie om te verhinderen dat de Europese leiders of de nieuwe Commissie het idee nieuw leven inblazen.



Italiaanse, Britse en Duitse politici willen zo snel mogelijk af van de beklijvende beelden van bootvluchtelingen in de Middellandse Zee. Ze argumenteren dat de overzeese opvang van asielzoekers duizenden mensenlevens per jaar kan redden. Het is pervers om de vluchtelingen die verdrinken in de Middellandse Zee te misbruiken om de bouw van asielcentra in Noord-Afrika te verantwoorden, zegt Dan Van Raemdonck van de Europese Vereniging voor de Verdediging van de Mensenrechten (FIDH-AE). Alsof die kampen mensen ervan gaan weerhouden om de oversteek te wagen. Die centra dienen een ander doel: een uitbesteding van de behandeling van asielaanvragen en een hardere aanpak van vluchtelingen.

FIDH-AE, een koepel van enkele toonaangevende Europese mensenrechtengroepen, wil een pak handtekeningen van parlementsleden, ngo’s en burgers verzamelen tegen de volgende Europese top op 5 november in Brussel. De eerste handtekeningen zijn al binnen. Daniel Cohn-Bendit, de fractieleider van de Europese Groenen, ondertekende de oproep samen met twee andere Franse parlementsleden.

De Liberale en Groene fracties in het Europees Parlement zijn radicaal tegen de bouw van Europese asielcentra in Noord-Afrika. Het gaat om niks meer of niks minder dan kandidaat-asielzoekers te verhinderen het grondgebied van de Europese Unie te betreden en te genieten van de asielprocedure die gegarandeerd wordt door de Conventie van Genève uit 1951, zegt Cohn-Bendit.

Asiel aanvragen in Libië, waar Italië het liefst morgen al centra ziet verschijnen, is juridisch zo goed als onmogelijk. Dat land heeft de Vluchtelingenconventie niet ondertekend. Om die reden zien onder meer België en Frankrijk opvangcentra in Noord-Afrika niet meteen zitten. De uittredende Commissaris voor Justitie en Binnenlandse Zaken, Antonio Vitorino, neemt dat bezwaar over.

De bouw van opvangcentra voor asielzoekers aan de buitengrenzen van de Unie is een idee dat al twee keer de kop op stak. De Britse premier Tony Blair bracht het idee om ‘transitcentra’ en ‘regionale opvangcentra’ te bouwen vorig jaar voor het eerst ter sprake op een Europese top in Thessaloniki. Blairs voorstel wekte toen evenveel consternatie als verwarring en verdween van tafel. Op een informele top van de Europese Binnenlandministers op 1 oktober in Scheveningen kwam de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Otto Schily opnieuw met een voorstel voor ‘opvangcentra’ in Noord-Afrika. De vage uiteenzetting van de Duitser kon de Europese ministers opnieuw niet overtuigen.

Veel waarnemers maken zich ernstig zorgen dat de nieuwe Europese Commissie, die aantreedt op 1 november, het idee opnieuw zal opvissen. De toekomstige chef van de Europese Commissie, de Portugees José Manuel Barroso, was in eigen land al de architect van een strenger asielbeleid. En Vitorino’s opvolger Rocco Buttiglione, de man die de komende jaren een gezamenlijk Europees asielbeleid op poten moet gaan zetten, toonde zich al een enthousiaste voorstander van strengere grenscontroles en overzeese asielcentra. Onder druk van het Europese Parlement zwakte Buttiglione zijn standpunt inmiddels af - hij heeft het nu over ‘centra voor humanitaire hulp’. Het Europees Parlement wil de conservatieve Italiaan wraken als lid van de nieuwe Europese Commissie omwille van zijn standpunt over homoseksualiteit (geen misdaad, wel een zonde) en zijn ongezouten uitspraken in verband met migranten en asielzoekers.

De Vluchtelingenorganisatie van de VN (UNHCR) distantieert zich van voorstellen voor overzeese asielcentra. Wij vrezen dat dergelijke kampen het recht op asiel en bescherming uithollen, verduidelijkt Diederik Kramers, de woordvoerder van de UNHCR in Brussel. Dat recht is nu al in het gedrang. De vluchtelingen die op Lampedusa aankomen, worden de jongste weken door de Italiaanse autoriteiten gesorteerd per nationaliteit; de niet-Afrikanen worden rechtstreeks per vliegtuig terug naar Libië gevlogen. Dat is een schending van de Vluchtelingenconventie.

De Europese Commissie kondigde aan dat ze één miljoen euro vrijmaakt voor de ondersteuning van de nationale asielprocedures in vijf Noord-Afrikaanse landen (Libië, Marokko, Tunesië, Algerije en Mauritanië). Het gaat om de cofinanciering van een pilootproject van de UNHCR om de opvang en juridische onderbouw in die transitlanden te verbeteren. En niet om Europese ‘proefprojecten’ met asielzoekers, zoals velen schijnen te denken, verduidelijkt Kramers van UNHCR. De bedoeling van dat project is om de transitlanden om te vormen tot asiellanden. Zodat Afrikaanse landen meer kunnen doen voor vluchtelingen dan enkel tentenkampen oprichten en er ook ruimte komt voor asiel buiten de industrielanden. (MC/PD)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift