Criminaliteit mag niet raken aan ontwikkeling

‘Het dertiende Misdaadcongres voor de preventie van criminaliteit en strafrecht, dat volgende week plaatsvindt in Doha, zal beslissend zijn voor de manier waarop de wereld de komende vijf jaar moet omgaan met criminaliteit’, schrijft UNODC-directeur Yuri Fedotov.

  • United Nations Photo (CC BY-NC-ND 2.0) Het verhaal van de 92 lijken in de Sahara uit oktober 2013 is helaas niet uniek. United Nations Photo (CC BY-NC-ND 2.0)

In oktober 2013 stuitten reddingswerkers op een onherbergzame plek temidden de Saharawoestijn, vlakbij de grens tussen Niger en Algerije.

Verspreid over twintig kilometer vonden ze er de lichamen van 92 mensen, voornamelijk vrouwen en kinderen. Stuk voor stuk waren zij gestorven aan uitdroging.

Dorst en de brandende zon bezegelden hun lot. De groep migranten reisde in twee vrachtwagens, maar één ervan viel in panne. De andere vrachtwagen besloot verder te rijden op zoek naar onderdelen voor de reparatie.

De dood van 92 migranten zegt veel over wat criminaliteit met fragiele staten doet.

De migranten waren gestrand in de woestijn. Na vijf dagen wachten ging de groep eropuit om water te zoeken. Slechts 21 mensen overleefden door de grens met Algerije, en de omliggende dorpjes, te bereiken.

De dood van deze migranten brengt een gruwelijke waarheid over onze wereld aan het licht. Criminaliteit brengt kwetsbare fragiele staten ten val en ondermijnt op die manier de globale inspanning om armoede de wereld uit te helpen.

De gebieden onder en binnen de Sahara herbergen veel delinquenten. Zij zien migranten die op weg zijn naar Europa als een gemakkelijke prooi. De droom van mannen, vrouwen en kinderen om een ander land te bereiken is zo sterk dat ze er een haast ondoordringbare woestijn met een verschroeiend klimaat voor willen doorkruisen.

Meer vluchtelingen dan ooit

Het verhaal van de 92 migranten die de grens met Algerije niet haalden is niet uniek in Noord-Afrika. Over de hele wereld zijn mensen op de vlucht. De huidige migratiegolf is groter dan tijdens de Tweede Wereldoorlog. De vluchtelingen riskeren hun leven op zee, verplaatsen zich op gevaarlijke landroutes of vliegen naar een nieuw thuisland. En ze sterven in grote getale.

Criminelen maken gebruik van wanhopige mensen, op weg naar een nieuwe thuis.

Voor deze tragedie bestaan er verschillende redenen. Sommigen proberen wanhopig om hun familie weg te krijgen uit broeihaarden van conflict en onveiligheid. Anderen vluchten uit economische noodzaak. Migranten vallen zo in de handen van criminele bendes die hen op vreselijke wijze uitbuiten.

Bandeloze corruptie voedt dergelijke misdrijven. Daarnaast haalt het ook fondsen weg uit de publieke sector, kapitaal dat nodig is om kinderen naar school te sturen en gezondheidszorg te voorzien. Naar schatting lopen ontwikkelingslanden 18 tot 37 miljard euro mis door frauduleuze praktijken.

Smokkelwaar

Hoewel het niet nieuw is, bestaan er ook linken tussen criminelen en terroristen. De banden worden aangehaald voor het vervoer van drugs en ander smokkelwaar.

Tot dertig procent van de mondiale houthandel bestaat uit illegale houtkap. De handelsroute loopt van Zuidoost-Azië tot de Europese Unie. Het hout dat daar gesmokkeld wordt, is naar schatting 3,26 miljard euro waard. Ook houtskool wordt illegaal verhandeld, hetgeen de Afrikaanse landen 1,77 miljard dollar afhandig maakt.

© UNRIC/Pairi Daiza

Voor World Wildlife Day sloeg UNRIC de handen in elkaar met de bekende inwoners van Pairi Daiza.

De illegale verhandeling van bedreigde diersoorten benadeelt ook mensen. In Azië en de Pacific alleen al is de smokkelwaar zo’n 2,33 miljard euro waard. Het beschadigen en vernietigen van fauna en flora bedreigt veel diersoorten met uitsterven en schaadt de toeristische sector. Het verhandelen van grondstoffen is en blijft een zware vorm van diefstal in ontwikkelingslanden.

Jaarlijks is transnationale georganiseerde misdaad goed voor zo’n 810 miljard euro. De criminaliteit bestaat in verschillende vormen, die één ding gemeen hebben: het geweld dat erbij gepaard gaat, is verwoestend voor de lokale bevolking. In 2012 was de handel goed voor 437 000 moorden, telt het VN-bureau voor Drugs en Criminaliteit (UNODC). Veel van de moorden vinden plaats in ontwikkelingslanden, waar het verlies van een broodwinner zware gevolgen heeft voor de toekomst van een gezin.

Beterschap?

De manier waarop men naar misdaad kijkt, is gelukkig aan het veranderen. De band tussen criminaliteit en ontwikkeling wordt meer dan ooit erkend. Landen zien daarenboven in dat ontwikkeling kan beschermd worden door de rechtstaat, door het respecteren van de mensenrechten, door een streng maar rechtvaardig wettelijk kader en door een nultolerantie op vlak van corruptie.

© UNRIC

Yuri Fedotov ziet het Misdaadcongres als een eerste stap.

Om het criminele tij te doen keren, is echter meer nodig. Als de rechtstaat ontwikkeling moet redden uit de handen van de misdaad,  moet de politiemacht zich concentreren op anti-witwaspraktijken. Ook is er meer samenwerking nodig tussen verschillende instanties, zodat informatie aangaande misdadigers gedeeld wordt en er grensoverschreidende gezamenlijke operaties  kunnen opgezet worden.

Dit is een kans die de hele wereld moet aangrijpen om de rechtsstaat meer op de voorgrond te brengen binnen de VN.

De internationale gemeenschap wordt momenteel geconfronteerd met enorme uitdagingen op vlak van geweld, vrede en veiligheid. Samen wil het beslissen over een nieuwe agenda op vlak van ontwikkelingshulp, een agenda dat het leven van miljarden mensen zal veranderen.

In al deze acties, die heel erg welkom zijn, zie ik een ongelooflijke kans om de hervorming van het strafrechtstelsel en de opleving van de rechtsstaat te bevorderen – bovenal op vlak van rechtvaardigheid, waardigheid en gelijkheid. Het is een kans die de hele wereld moet aangrijpen om de rechtsstaat, alsook zijn broertjes, preventie van criminaliteit en strafrecht, meer op de voorgrond te brengen binnen de VN.

Als dat lukt, zal duurzame ontwikkeling de bescherming krijgen die het nodig heeft om de schade die misdadigers aanrichten tegen te gaan. Volgende week gaat het dertiende Misdaadcongres voor de preventie van criminaliteit en strafrecht van start in Doha. Het vindt plaats van 12 tot 19 april, in aanloop naar de Duurzame Ontwikkelingstop die in september doorgaat. Het congres omvat de grootste en meest diverse samenkomst van beleidsmakers en beoefenaars op gebied van de preventie van criminaliteit en strafrecht ooit.

Misdaad brengt dood en verderf met zich mee. Het mag zich daarom niet moeien met de plannen die we hebben voor een duurzame toekomst. Samen met de gehele UNODC ben ik volkomen toegewijd om het dertiende Misdaadcongres aan te grijpen. Ik zie het niet alleen als een kans om het strafrechtstelsel te verbeteren, maar ook als een eerste stap in de richting van meer levenskwaliteit – voor iedereen.

Yuri Fedotov is Uitvoerend Directeur van het VN-bureau voor Drugs en Criminaliteit (UNODC).

Dit opiniestuk werd vertaald uit het Engels door Sarah Vandoorne, communicatiemedewerker op de Beneluxdesk van UNRIC.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2643   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Regionaal Informatiecentrum VN

    UNRIC is het Regionaal Informatiecentrum van de Verenigde Naties voor West-Europa. Met deze blog wil de VN in dialoog te treden met het publiek.