GAS-boetes in België, GAS-gevangenisstraffen in Brazilië

Jongeren vanaf 16 jaar kunnen misschien binnen een paar maanden in de gevangenis belanden in Brazilië. De conservatieven (PSDB en PMDB) spreken van een nieuwe manier om de eerlijke burger te beschermen. Het middenveld en de linkse intelligentsia vinden dat de Staat jongeren niet kunnen responsabiliseren op die leeftijd. Toch is er meer aan dit verhaal volgens Willemjan Vandenplas momenteel in Sao Paulo.    

  • © GGN Jornal Jongeren in de gevangenis © GGN Jornal

Er werd gedurende maanden opgebouwd naar de stemming van 30 juni in de Kamer van Volksvertegenwoordigers in Brasilia, de hoofdstad van Brazilië. De Kamer is sterk in handen van de conservatieven. Dus het leek duidelijk dat de stemming voor de vermindering van de strafrechterlijke leeftijdsgrens er vlotjes ging doorgeraken. In eerste instantie is het wetsvoorstel niet goedgekeurd op 30 juni, op 5 stemmen na. Twee dagen erna werd een verzwakte versie wél goedgekeurd, maar de kans is vrij klein dat deze door de senaat zal worden goedgekeurd. De wet komt er dus niet, maar de tegenstanders van Dilma hebben alvast een stevige vuist kunnen maken. Wat niet veel goed voorspelt voor de toekomst voor de PT. 

Enkele Cijfers

Volgens Unicef begaan 1 op 1000 jongeren tussen 12 en 17 jaar een zwaar delict. Terwijl er jarelijks 36.000 jongeren van die leeftijd worden vermoord volgens Amnesty international Brazilië. Daarbij komt nog eens dat 30% van de mensen die een strafrechterlijke straf krijgen hervallen en 70% van de gedetineerden in Brazilië hervallen. Brazilië is dus niet voor niets het vierde land met het meest overbevolkte gevangeniswezen van de wereld.

Volgens een onderzoek dat in mei is gepubliceerd, is het aantal slachtoffers van vuurwapens met 387 procent gestegen, bekeken over de totale bevolking. In het segment van de jongeren is dat aantal 460 procent.

Geweld onder jongeren gaat in stijgende lijn. Eind mei was Rio de Janeiro in chock door de moord op een cardioloog van 56 in de rijke buurt van Ipanema, door een 16 jarige jongen. Het motief voor de moord: de –doodgewone- fiets van de dokter.  

Jongeren op de bres

De oppositie tegen dit wetsvoorstel wordt geleid door parlementairen van de PT, PSOL en de PCdoB. Het is daarom dat de kans klein is dat deze wet in het wetboek geraakt, echter een grote groep mensen, vooral jongeren, is wakker geschoten. Omdat er in hun ogen nog nooit zo’n, verschikkelijk associale, wetsvoorstel zo ver is geraakt in de Kamer. Velen denken aan de wetten die werden doorgevoerd tijdens de militaire dictatuur van de lange nacht tussen 1964-84.

Op 30 juni kwam het tot een handgemeen tussen voor- en tegenstanders van het wetsvoorstel voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers. De voorzitter van de Kamer, Eduardo Cunha, PMDB, besloot alleen voorstanders van de wet binnen te laten in de Kamer. Daar op reageerden de tegenstanders van de wet met geweld. Er werden Generaals en Parlementairen in elkaar geslagen. De beelden doen denken aan de verhitte discussies op TV in het Midden-Oosten, hier eindigde het alleen maar met een paar blauwe ogen en een vertrappelde parlementair.

De immer populaire Kristof Calvo van Brazilië: Jean Wyllys (PSOL) op de barricaden

Jean Wyllys is een parlementair van de PSOL, een linkse partij met allures van Syriza en Podemos.

Deze immer charismatische Afro-Braziliaanse, LGBT-, jongeren- en linkse politieke activist is enorm populair bij de jongeren in Brazilië die de hoop in de machtspartij of de PT (Partido dos trabalhadores), de partij van Lula en Dilma, zijn kwijt geraakt. Hij is één van de boegbeelden van de oppositie tegen het wetsvoorstel.

Hij heeft zich vastgebeten in dit dossier en is een meester om zich te profileren rond deze materie. Hij mengde zich tussen de menigte tegenstanders, die niet in de kamer binnen mochten, sprak duidelijke taal dat hij hun stem ging verdegingen in de Kamer.

Jean Wyllys en dit wetsvoorstel spelen perfect in op het groeiënde generatie conflict in Brazilië. Voor veel jongeren staan de oudere groep politiekers gelijk aan intrinsiek conservatieve mensen. 

De wet is zo controversiëel, omdat jongeren voor kleine misdrijven kunnen opgesloten worden in de gevangenis, ondanks het feit dat het officiëel gaat over zware delicten. Blijkt dat de Braziliaanse jongeren daar geen goed oog in hebben, omdat de gevangenissen in Brazilië reeds overbevolkt zijn en dit niet de plaats is waar jongeren uit de criminaliteit geraken. Zo opereren de grootste criminele netwerken in Brazilië van uit de gevangenissen. De oppositie tegen dit wetsvoorstel van de conservatieven hebben liever dat er maatschappelijke onderwijsprojecten komen voor deze jongeren in de plaats van een verblijf in de gevangenis.

Het is een campagne wet

Het is duidelijk dat deze wet gebruikt wordt door verschillende partijen om zich te profileren.

Het zal een emancipatorische beweging veroorzaken van de mensen van de PSOL. Die steeds meer kiezers winnen door de corruptie schandelen van de PT. De conservatieven (PMDB en de PSDB van Aécio, tegenstander van Dilma in de verkiezingen van 2014) eten uit dezelfde hand, deze van de teleurstelling in de PT, die precies al een eeuwigheid aan de macht is. Het is duidelijk dat de crisis in Brazilië na het corruptie schandaal met Petrobras er voor zorgt dat de politieke wereld nog meer aan het polariseren is.

De conservatieven rollen hun spierballen

Het is duidelijk dat als deze wet in het wetboek geraakt, het gedaan is voor de PT in Brazilië, dat is zo wat de teneur! Het is echter onmogelijk dat dit gebeurt, omdat deze wet eerst nog door de Senaat moet, waar de PT aan de macht is. 

Toch spelen de conservatieven hun solo slim goed. Vandaag 2 juli werd het wetsvoorstel afgezwakt naar enkel grote delicten en het wetsvoorstel geraakte (overschot van 15 stemmen) door de Kamer. Het is een wetsvoorstel dat nu al ongeveer 20 jaar naar boven komt, elke keer om de PT in discrediet te brengen. De agenda van de laatste dagen is dat Dilma in de VS zat en dat de conservatieven en de PSOL dit gebruikten om zich te profileren.

Veel jongeren spreken nu op de sociale media van een staatsgreep.

Jongeren zijn volledig verbouwereerd over hoe dit mogelijk is dat een wetvoorstel voor een tweede keer kan ingediend worden. Toch mogen deze het vertrouwen hebben dat het eerder over een campagne van de conservatieven om hun spierballen te rollen gaat dan over een serieus politiek project. De conservatieven hebben nog altijd hun verkiezingsnederlaag op de PT niet verteerd.

Volgens Jan Daniels, verantwoordelijke voor de NGO Kiyo in Brazilië, blijft de regering van president Dilma de jeugdwet en de strafrechtelijke leeftijd van 18 jaar verdedigen samen met de civiele samenleving.

Willemjan Vandenplas is ook fotograaf, bekijk zijn werk op zijn website.

Update van dit artikel met dank aan Alma De Walsche. Bekijk haar dossier hier

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur