Hoe kennis macht is in Namibië

Ik betwijfel of de gemiddelde Namibiër heel vertrouwd is met de uitspraak ‘Kennis is macht’ van Francis Bacon. Toch is deze zin in een alternatieve interpretatie erg van toepassing in Namibië. In Namibië is, naast kennis, vooral mensen kennen macht. Netwerken van kennissen zijn hier bijzonder belangrijk, zoals ik al snel merkte bij de voorbereiding van mijn reis.

  • © MO* / Elke Seghers Een nichtje van Minga in Windhoek. © MO* / Elke Seghers

De komende maand ga ik logeren in Rundu, in het Noorden van Namibië. Twintig jaar geleden, toen ik nog luiers droeg, bezocht ik dit stadje voor het eerst.

Ik bracht er een groot deel van de eerste jaren van mijn leven door. Ik sprak er mijn eerste woordjes, leerde er lopen en ging er naar de kleuterschool. Nu ik twintig ben, wil ik terug naar het begin.

Ik ga een maand op bezoek bij de familie van Minga. Mijn ouders leerden deze vrouw van Angolese afkomst kennen tijdens hun vele bezoeken aan Namibië. Met mijn reis wil ik behalve een jeugdherinnering tot leven brengen, vooral ontdekken wat leven in Rundu inhoudt.

Kennis is macht

Nog voor mijn vertrek, ervoer ik al de specifieke vormen van netwerken, communicatie, en vertrouwen in Namibië. Het eerste wat mij opviel, was de gastvrijheid naar kennissen toe. De laatste keer dat Minga mij zag, was ik een kleuter. Toch mag ik er een maand logeren. Sterker nog, ik ben ook welkom bij de schoonzus van Minga in Windhoek.

Ik ervaar al een vorm van gastvrijheid die bij ons bijna onvoorstelbaar is.

Wanneer je kan aantonen dat je de juiste relaties en familiebanden hebt, ben je dus welkom bij mensen die je niet of bijna niet kent. Dat is een vorm van gastvrijheid die bij ons bijna onvoorstelbaar is. Beeld je maar eens in dat een of andere achternicht die je nog nooit gezien hebt, plots aan de deur staat met de vraag of ze een maand mag blijven.

Die netwerken van kennissen en familieleden, kunnen heel ver uitdijen. De kernachtige gezinnen zoals wij die kennen, zijn in Namibië niet de gouden regel. Zo groeien kinderen soms op bij hun tante of een ander familielid, kunnen grootouders ook hun kleinkinderen opvoeden en wonen verschillende familieleden vaak op één erf. Een Angolees nichtje van Minga woont bijvoorbeeld bij haar familie in Rundu, zodat ze in Namibië naar school kan gaan.

Kentekenend voor het verschil in opvatting van familieverhoudingen, is dat in het Ngangela, de thuistaal van Minga en haar familie, ooms en vaders met hetzelfde woord worden benoemd. Hetzelfde geldt voor tantes en moeders. Binnen families is het verder een sociale evidentie elkaar te helpen wanneer nodig. Namibië heeft dus in veel opzichten een heel inclusieve cultuur, waarbij familieleden, maar ook kennissen en zelfs kennissen van kennissen op de gastvrijheid van elkaar kunnen rekenen.

Meer gsm’s dan mensen

Voor Namibiërs is familie dus erg belangrijk en zeker in Rundu, waar er veel Angolese immigranten zijn, wordt het heel belangrijk geacht die relaties te onderhouden.

Daarom kende de gsm in Namibië een onverwacht en spectaculair succes. Hoe contra-intuïtief het ook mag lijken, Namibië heeft meer gsm’s dan inwoners. Die gsm’s zijn zo populair omdat ze goed kunnen helpen bij het onderhouden van familiebanden over de grenzen van regio’s en zelfs landen heen.

Ons sal sien wat gebeuer woord

Toch is het niet makkelijk om duidelijke afspraken te maken vanop afstand, zoals ik merkte bij de voorbereiding van mijn reis. Toen ik liet weten dat ik rond één juli naar Rundu zou komen, werd ik hartelijk welkom geheten. Ik gaf ook te kennen dat ik geïnteresseerd was om Minga te helpen op de school waar ze lesgeeft. Daarop kreeg ik opnieuw een positief antwoord. Waar ik zou slapen, wie ik zou ontmoeten, hoe ik mijn dagen zou doorbrengen, wat er dus precies zou gebeuren, bleef echter vaag.

Misschien zijn er gewoon zoveel onvoorspelbare factoren die het leven bepalen, dat het weinig zin heeft om alles meteen proberen vast te leggen. Ik was dan ook niet verbaasd toen ik hoorde dat ‘Ons sal sien wat gebeuer woord’ een veelgebruikt gezegde in Afrikaans is. Maar alles komt ongetwijfeld allemaal goed, want ik ken mensen.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3181   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift