Wanneer internationale samenwerking cruciaal is

Het belang van een nieuw Global Compact voor Migratie

Migranten schuiven aan in Berlijn, Duitsland om zich te registreren. Photo: UNICEF/Ashley

Migranten schuiven aan in Berlijn, Duitsland om zich te registreren. Photo: UNICEF/Ashley

Het beheren van migratiestromen is één van de belangrijkste uitdagingen voor internationale samenwerking van onze tijd.

Migratie leidt tot economische groei, vermindert ongelijkheden en verbindt diverse samenlevingen. Het is echter ook een bron van politieke spanningen en menselijke tragedies. De meerderheid van de migranten leeft en werkt legaal. Maar een wanhopige minderheid zet zijn leven op het spel om naar landen te trekken waar ze geconfronteerd worden met wantrouwen en misbruik.

De demografische druk en de impact van klimaatverandering op kwetsbare samenlevingen zal de komende jaren waarschijnlijk leiden tot meer migratie. Als internationale gemeenschap staan we voor een keuze. Willen we migratie als een bron van voorspoed en internationale solidariteit zien, of als een bijwoord van onmenselijkheid en sociale spanning?

Dit jaar zullen regeringen binnen de Verenigde Naties onderhandelen over een Global Compact voor Migratie. Dit zal de eerste overkoepelende internationale overeenkomst in haar soort zijn. Het zal geen formeel verdrag zijn. Het zal evenmin bindende verplichtingen aan staten opleggen.

Er zitten vandaag bijna zes miljoen migranten gevangen in dwangarbeid, vaak in ontwikkelde economieën.

Maar het is wel een ongeziene kans voor leiders om de verderfelijke mythes rond migranten tegen te gaan, en een gemeenschappelijke visie uit te werken over hoe we ervoor kunnen zorgen dat migratie werkt voor al onze naties. 

Dit is een dringende opgave. We hebben gezien wat er gebeurt wanneer grootschalige migratie plaatsvindt zonder doeltreffende mechanismen om deze in goede banen te leiden. De wereld was geschokt door recente videobeelden van migranten die als slaven verkocht werden.

Hoe grimmig deze beelden ook zijn, het echte schandaal is dat duizenden migranten elk jaar hetzelfde lot ondergaan, ongedocumenteerd. Vele anderen zitten gevangen in mensonwaardige en onzekere jobs die hoe dan ook al aan slavernij grenzen.

Er zitten vandaag bijna zes miljoen migranten gevangen in dwangarbeid, vaak in ontwikkelde economieën. Hoe kunnen we deze onrechtvaardigheden beeïndigen en voorkomen dat ze zich nog voordoen in de toekomst?

Bij het uitstippelen van een duidelijke politieke koers over de toekomst van migratie, geloof ik dat drie fundamentele overwegingen de discussies over het Global Compact voor Migratie moeten vormgeven.

De eerste overweging is het erkennen en versterken van de voordelen van migratie, iets wat maar al te vaak verloren gaat in het publieke debat.

Migranten leveren enorme bijdragen aan zowel hun gastland als hun land van herkomst. Ze nemen banen aan die lokale werknemers niet kunnen invullen, en stimuleren daardoor economische activiteit. Velen zijn innovatoren en ondernemers. Bijna de helft van alle migranten zijn vrouwen, op zoek naar een beter leven en werkgelegenheid.

Migranten leveren ook een belangrijke bijdrage aan internationale ontwikkeling door geld naar hun land van oorsprong te sturen. Het geld dat ze vorig jaar overmaakten bedroeg bijna $600 miljard, drie keer zoveel als alle ontwikkelingshulp samen.

De fundamentele uitdaging is om de voordelen van deze georganiseerde, productieve vorm van migratie te maximaliseren en tegelijk de misbruiken en vooroordelen die het leven van een minderheid van migranten tot een hel maken, uit te roeien

Ten tweede moeten staten de rechtsstaat versterken, die de manier waarop zij migranten beheren en beschermen bepaalt - in het voordeel van hun economieën, hun samenlevingen en de migranten zelf.

De beste manier om een einde te maken aan het stigma van illegaliteit en misbruik rond migranten is het invoeren van legale migratieroutes.

Overheden die grote belemmeringen opwerpen ten aanzien van migratie - of de arbeidsmogelijkheden van migranten ernstig beperken – zorgen voor onnodige economische zelfbeschadiging, aangezien die belemmeringen een ordelijke, legale manier om tegemoet te komen aan hun eigen arbeidsbehoefte tegengaan. Erger nog, ze moedigen illegale migratie onopzettelijk aan.

Aspirant-migranten die wettelijke toegangswegen worden ontzegd, vallen onvermijdelijk terug op onrechtmatige methoden. Dit plaatst hen niet alleen in kwetsbare posities, maar ondermijnt ook het gezag van de overheden.

De beste manier om een einde te maken aan het stigma van illegaliteit en misbruik rond migranten is het invoeren van legale migratieroutes zodat de migranten niet langer de neiging hebben om de regels te overtreden. Tegelijkertijd kunnen  de overheden  beter tegemoetkomen aan de behoeften aan buitenlandse arbeid voor hun arbeidsmarkten.

Staten moeten ook nauwer samenwerken om de voordelen van migratie te delen. Zo kunnen ze samenwerken om significante tekortkomingen in vaardigheden in het ene land in te vullen met gekwalificeerde migranten uit een ander land.

Ten derde en ten slotte hebben we meer internationale samenwerking nodig om kwetsbare migranten en vluchtelingen te beschermen, en moeten we de integriteit van het beschermingsstelsel voor vluchtelingen herstellen in overeenstemming met het internationale recht.

Het lot van de duizenden die sterven in gedoemde pogingen om zeeën en woestijnen over te steken, is niet enkel een menselijke tragedie. Het geeft ook de ernst van het falende beleid weer: namelijk dat ongereguleerde massabewegingen in vaak wanhopige omstandigheden het gevoel voeden dat grenzen worden bedreigd en dat regeringen de situatie niet onder controle hebben.

Het Global Compact voor Migratie van dit jaar kan een mijlpaal zijn op de weg naar betere migratie voor iedereen.

Dit leidt op zijn beurt tot draconische grenscontroles die onze collectieve waarden ondermijnen en die de tragedies die we al te vaak hebben gezien in de afgelopen jaren voortzetten.

We moeten onze basisverplichtingen vervullen om de levens en mensenrechten van deze migranten te vrijwaren, en het huidige falen van het bestaande systeem te voorkomen.

We moeten dringend actie ondernemen om hulp te bieden aan diegenen die momenteel vastzitten in transitkampen, die een risico op slavernij lopen, of die geconfronteerd worden met situaties van acuut geweld, zowel in Noord-Afrika als in Centraal-Amerika. We moeten ambitieuze internationale actie overwegen om diegenen die nergens naar toe kunnen, te hervestigen.

We moeten ook stappen nemen - via ontwikkelingshulp, klimaatmitigerende maatregelen en conflictpreventie – om zulke grote ongereguleerde bewegingen van mensen in de toekomst te voorkomen. Migratie zou geen synoniem mogen zijn voor lijden.

We moeten streven naar een wereld waarin we de bijdrage van migratie aan de welvaart, ontwikkeling en internationale eenheid kunnen vieren. Het bereiken van deze doelstelling ligt in onze collectieve macht. Het Global Compact voor Migratie van dit jaar kan een mijlpaal zijn op de weg naar betere migratie voor iedereen.

António Guterres, Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Regionaal Informatiecentrum VN

    UNRIC is het Regionaal Informatiecentrum van de Verenigde Naties voor West-Europa. Met deze blog wil de VN in dialoog te treden met het publiek.