Minder vlees eten is minder uitstoot, maar hoe zit het met ons smartphonegebruik?

Zonder spot(ify) naar Brazilië

Karolina Grabowska / Pixabay (CC0)

In tijden van vliegschaamte, en met een Greta Thunberg die per zeilboot naar New York reist, word je wat vies bekeken als je nog met een vliegtuig naar Brazilië reist.

En toch: ik word getroost bij de wetenschap dat heel het “internet-en-smartphonegebeuren” evenveel uitstoot als alle vliegtuigen samen.

Hoezo? Ik ben één van de ambassadeurs van de “Grootouders van het klimaat”. Kan ik zo gemakkelijk mijn vliegschaamte wegvagen?

‘Vertaald naar CO2 heeft het internet een aandeel van 2 procent van de globale emissies – dat is het equivalent van de brandstofemissies van de luchtvaartindustrie.’

In het ticket is een TGV-rit Brussel-Parijs (luchthaven) inbegrepen. Dat geeft je de kans om rustig te lezen en vervolgens te schrijven. De weekendkrant geeft een uitvoerig interview met Jonathan Safran Foer. Je weet wel, die Amerikaanse auteur van “Dieren eten”. Nu komt hij met een nieuw werk naar buiten: “Het klimaat zijn wij”. Een mild boek dat niet stelt dat we géén vlees of zuivelproducten meer mogen eten, maar wel dat we best zouden beginnen met minder dierlijke eiwitten tot ons te nemen. Interessant, al vergeet hij in zijn pleidooi de uitstoot van het internetcomplex.

Giel van den Broeck, doctoraatsstudent bij het aan de KU Leuven gelieerde Energyville, bevestigt die impact: ‘Het totale elektriciteitsverbruik van het internet wordt geschat op 400 terrawattuur per jaar. 14 procent daarvan gaat over het doorgeven van data, 38 procent naar de toestellen van de eindgebruiker. Zo’n 200 terrawattuur wordt gebruikt in de datacenters die alle gegevens opslaan en verwerken. Dat is op jaarbasis 2,5 keer zoveel als het totale elektriciteitsverbruik van België. Vertaald naar CO2 heeft het internet een aandeel van 2 procent van de globale emissies – dat is het equivalent van de brandstofemissies van de luchtvaartindustrie.’

Hallo? En wat heeft Spotify daarmee te maken?

Het toenemende succes van streamingsdiensten als Spotify en Netflix heeft er een groot aandeel in. Dat laatste is volgens het tijdschrift Nature in de VS goed voor één derde van het jaarlijkse internetverbruik. Dat is niet zo verwonderlijk als films in HD gestreamd worden aan 1 gigabyte per uur/per gebruiker. Het verbruik van Spotify is ook niet van de poes. De Spotify-muziekbibliotheek draait, zoals elke streamingsdienst op datacenters en wordt verzonden via mobiele netwerken voor ze uit smartphones en laptops weerklinkt.

Aan elk deel van die keten hangt een energiekost vast. Wanneer de onderzoekers van de Universiteit van Glasgow zowel de plastickost van CD-productie als de elektriciteitskost van streaming naar broeikasgassen vertaalden, kwamen ze tot een opvallende vaststelling. In het piekjaar 2000 stonden CD’s voor 157 miljoen kilo uitstoot. Streaming klokte in 2016 al af op 200 miljoen kilo.

Anno 2018 beschreef hetzelfde Nature dat de elektriciteitsvraag door ICT tegen 2030 kan groeien tot 8 of zelfs 21 procent van het totale energieverbruik.

Vlees eten – vooral rundvlees – en zuivelproducten staan voor een hoge uitstoot, maar misschien is het toch ook zinnig dat we eens stilstaan bij ons alomtegenwoordige smartphonegebruik.

Spotten met Bolsonaro?

Ik ben op weg naar het land waar een president verkozen raakte door populistische praat, maar de sociale media speelden hierbij alleszins een versterkende rol. Wat is het eerste dat Brazilianen mij vragen bij de organisatie van zo’n nieuwe rondreis? ‘Wat is je Whatsapp-nummer?’. Da’s wat moeilijk, want ik gebruik een oeroude Nokia uit 2003. Maar van de 208 miljoen Brazilianen zitten er 120 miljoen dagelijks op Whatsapp. De propagandamachine van Bolsonaro had dat goed begrepen en bestookten vlak voor de verkiezingen miljoenen Brazilianen met fake news over de tegenstrever. Operatie geslaagd.

Ik reis nu naar een ander Brazilië. Verscheurd en in verval. De Progresso/Vooruitgang in de Nationale vlag is Regresso/Terugval geworden.

Wat kunnen we er als gringos nog betekenen? Laat ons maar de internationale dialoog verder zetten, digitaal en in real time. Uitstoot of niet. Laat ons maar niet spotten met de man, al maakt hij gekke bokkensprongen. Het massaal afbranden van Cerrado en Amazone is om te voldoen aan de wereldwijd groeiende vleesvraag. Voor die vraatzucht moet ook het woud in Bolivia eraan… en dát met een linkse president.

Er is hoop: de trend om meer plantaardige eiwitten te eten zet door. Beyond Meat maakt een burger uit erwteneiwitten. Een paar maanden geleden zijn ze naar de beurs getrokken. Ze haalden de hoogste introductieprijs van de laatste twintig jaar. En internetreuzen doen inspanningen om hun energiegebruik te vergroenen. Nu wij met onze smartphones nog.

Zeg dat Whatsapp het gezegd heeft.

De auteur is medewerker van Wervel en Ecokerk. Hij is één van de ambassadeurs van ‘Grootouders voor het klimaat’. Schreef diverse boeken over andere landbouw en voeding. Laatste titel: ‘De kikker die zich niet laat koken. Klimaat in beweging’.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift