Minder groei en dus lagere oogsten, terwijl wereldbevolking groeit

Drogere atmosfeer slecht nieuws voor planten

Cecilia Schubert / Flickr (CC BY-NC 2.0)

Planten kunnen zich wel aanpassen aan een veranderende wereld, maar zullen dat doen door droogteresistent te worden. Dat betekent in het geval van tarwe, maïs en zelfs bomen: minder groei.

Als de wereld warmer en dus droger wordt, hoe zullen gewassen en bossen dan reageren? Niet goed, blijkt uit recent wetenschappelijk onderzoek.

De atmosfeer is er de voorbije eeuw geleidelijk aan droger op geworden. Als die trend zich doorzet, zou dat slecht nieuws kunnen zijn voor de mensheid, en niet alleen voor wie in droge gebieden woont.

Het onderzoek toont aan dat bomen en gewassen minder goed groeien. Dat is een onheilspellend vooruitzicht in een wereld die wordt getroffen door klimaatopwarming en extreem weer in combinatie met een snelle bevolkingsgroei.

Volgens de Canadese en Amerikaanse wetenschappers achter de studie heeft dat te maken met een fenomeen dat relatief weinig aandacht krijgt in de klimaatwetenschap: dampdrukdeficit.

Complex

Het mechanisme is niet eenvoudig uit te leggen. Hogere temperaturen op aarde leiden tot meer verdamping, terwijl hogere atmosferische temperaturen maken dat de atmosfeer meer vocht vast kan houden - de vuistregel is 7 procent meer waterdamp per stijging van een graad Celsius. Een warmere wereld zou dus een nattere wereld moeten zijn.

Maar de klimaatwetenschap voorspelt ook dat regio’s die al regenachtig zijn nog natter zullen worden en dat de droge en dorre zones nog droger zullen worden naarmate het kwik stijgt.

Dampdrukdeficit maakt die berekeningen nog complexer. Het begrip omvat de algehele uitdroging van de atmosfeer, en hoe planten reageren op het probleem van afnemende luchtvochtigheid.

Aanpassing

Onderzoek gepubliceerd in het tijdschrift Global Change Biology analyseert een halve eeuw onderzoek en 112 plantensoorten en 59 fysiologische eigenschappen in die planten. De studie concludeert dat atmosferische uitdroging de opbrengst van planten vermindert naarmate die planten zich aanpassen aan nieuwe omstandigheden.

‘Als er een hoog dampdruktekort is, onttrekt onze atmosfeer water uit andere bronnen: dieren, planten enzovoort’, zegt Walid Sadok van de Universiteit van Minnesota. ‘Een toename van het dampdruktekort maakt dus dat gewassen meer water nodig hebben. En dat leidt er weer toe dat boeren water - uit neerslag of via irrigatie - tot bij de planten moeten krijgen, zodat de oogsten niet dalen.’

De wetenschappers besluiten dat een uitdroging van de atmosfeer door de klimaatverandering de productiviteit van planten en dus de oogsten zal doen verminderen.

Planten kunnen zich immers wel aanpassen aan een veranderende wereld, maar zullen dat doen door droogteresistent te worden. Dat betekent in het geval van tarwe, maïs en zelfs bomen: minder groei.

Minder productieve planten

Conclusies zoals deze zijn voorlopig en zullen in de toekomst moeten worden getoetst aan de werkelijkheid. Maar ze illustreren wel hoeveel er nog te leren valt over de gevolgen van klimaatverandering in een complexe, responsieve wereld.

Andere onderzoeken hebben al herhaaldelijk aangetoond dat planten tot nu toe, zelfs in de drogere regio’s, hebben gereageerd op de stijgende uitstoot van broeikasgassen door groener te worden.

Maar er is niets eenvoudigs aan het broeikaseffect. En er zijn ook verschillende studies die aantonen dat bescherming van wouden of aanplant van nieuwe bomen niet volstaat in een opwarmende wereld.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
De redenering in de nieuwe studie is dat de huidmondjes van planten - kleine gaatjes in bladeren die ervoor zorgen dat planten ademen en waterdamp verliezen - zich aanpassen aan de nieuwe omstandigheden. De planten worden conservatiever, groeien minder snel en worden beter bestand tegen droogte. Daardoor slagen ze er ook minder goed in om CO2 op te slaan uit de atmosfeer, en daalt de algemene productiviteit van de plant.

‘Terwijl we ons haasten om de productie te verhogen en zo een ​​grotere populatie te kunnen voeden, is dit een nieuwe horde die moet worden genomen’, zegt Sadok. ‘Atmosferische uitdroging kan de opbrengst beperken, zelfs in regio’s waar irrigatie of bodemvochtigheid niet beperkt is.’

Dit artikel verscheen oorspronkelijk bij IPS-partner Climate News Network.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3093   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift