Zuid-Amerika start eigen veiligheidsraad

Analyse

Zuid-Amerika start eigen veiligheidsraad

29 april 2009

Na lang aandringen van Brazilië heeft Zuid-Amerika sinds maart zijn eigen veiligheidsraad. Het doel ervan is ‘integratie, dialoog en samenwerking’. De Consejo de Defensa Sudamericano (CDS) maakt deel uit van Unasur, het orgaan voor politieke regionale integratie dat vorig jaar door de twaalf Zuid-Amerikaanse landen is opgericht.

Dezelfde landen staan nu aan de wieg van de Zuid-Amerikaanse Veiligheidsraad: Argentinië, Brazilië, Bolivia, Colombia, Chili, Ecuador, Guyana, Suriname, Paraguay, Peru, Uruguay en Venezuela.
Bij de oprichting van de raad in de Chileense hoofdstad Santiago werd beklemtoond dat de instelling dienst zal doen als diplomatiek forum om regionale conflicten op te lossen en geenszins zal functioneren als een tweede Navo. ‘Er wordt geen gezamenlijk leger gevormd dat kan optreden tegen een derde partij’, verklaarde de Chileense minister van Defensie Goñi. Militaire samenwerking wordt wel gepromoot als het om regionale veiligheidsnoden gaat.
Elke CDS-lidstaat verbindt zich er toe de territoriale soevereiniteit van de andere lidstaten te respecteren. Dat die overeenkomst er kwam, is opmerkelijk. Precies een jaar eerder doodde Colombia immers Raul Reyes –de nummer twee van de Farc– op Ecuadoriaans grondgebied. De raid had een stevige diplomatieke rel tot gevolg tussen Colombia en Ecuador (gesteund door Venezuela). De plooien zijn trouwens nog steeds niet gladgestreken.
In Santiago herhaalde de Colombiaanse minister van Defensie Santos dat ‘het zelfverdediging is om terroristen na te jagen, binnen of buiten het eigen grondgebied’. Ecuador stuurde in maart bovenop de zevenduizend aanwezige militairen nog eens drieduizend extra soldaten naar de grens met Colombia.
Een ander aanslepend conflict dat een vlotte werking van de CDS in de weg kan staan, is de wapenwedloop tussen Chili en Peru. De laatste jaren deed Chili een aantal grootschalige wapenaankopen. Peru reageert op zijn beurt met een uitbreiding van het arsenaal omdat het naar eigen zeggen meer wapens nodig heeft om zich te verdedigen tegen het buurland.
In september komt de Zuid-Amerikaanse Veiligheidsraad bijeen in de Ecuadoraanse hoofdstad Quito voor een eerste evaluatie. Vanaf dan is er een jaarlijkse bijeenkomst gepland van de ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken van de lidstaten. Het voorzitterschap verschuift samen met dat van Unasur.