'We moeten van een curatieve zorg naar een preventieve zorg gaan'

Caraïben houden opvallend goed stand tegen COVID-19

Puerto Rico National Guard (CC BY 2.0)

In tegenstelling tot het Amerikaanse continent blijft het Caraïbische gebied in deze eerste fase van de coronacrisis opvallend buiten schot. De Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie waarschuwt wel voor een humanitaire crisis in Haïti.

De 23 Caraïbische landen van het Caraïbische gebied telden op 8 mei ongeveer 15.500 bevestigde gevallen van COVID-19 en iets meer dan 600 doden, meldt de Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO). Dat cijfer staat in sterk contrast met de rest van de Amerika’s, die begin deze maand meer dan 1,6 miljoen besmettingen en 86.000 doden telden.

Humanitaire crisis in Haïti

De PAHO maakt zich de meeste zorgen over de stijgende cijfers in Haïti. ‘Hoewel daar slechts honderd gevallen en elf sterfgevallen zijn gemeld, is een derde het gevolg van lokale transmissie’, zegt PAHO-directeur Carissa Etienne. ‘De kans op een grotere verspreiding in de komende twee weken is buitengewoon groot, aangezien 55.000 Haïtianen terugkeren uit de Dominicaanse Republiek, waar zich binnenlandse besmettingen voordoen.’

Van de meer dan honderd contactpunten tussen Haïti en de Dominicaanse Republiek worden er slechts vijf gecontroleerd. ‘Dat zal de bevoorrading verder zal bemoeilijken. Ik zou willen waarschuwen voor een dreigende humanitaire crisis daar.’

Slechts zeshonderd tests in Haïti

Het wordt voor Haïti (en ook de andere Amerikaanse landen) niet evident om het aantal diagnostische COVID-19-tests te verhogen. Op een bevolking van twaalf miljoen Haïtianen waren op 5 mei slechts zeshonderd tests uitgevoerd.

‘Die verhoging zal ons een duidelijker beeld geven van hoe de uitbraak in elk land verloopt’, zegt Marcos Espinal, directeur van de afdeling Besmettelijke Ziektes van de PAHO.

Ook sommige landen in Centraal-Amerika hebben slechts vier- of vijfhonderd tests uitgevoerd. Chili en Peru hebben meer dan elfduizend tests per miljoen inwoners hebben gedaan en Panama bijna achtduizend per miljoen inwoners.

Beginfase

‘De meeste landen in deze subregio bevinden zich nog in de beginfase van de uitbraak’, zegt Etienne. ‘We volgen de cijfers dagelijks en blijven waakzaam om eventuele veranderingen in trends met betrekking tot nieuwe gevallen op te sporen.’

De Caraïbische landen kampen met een tekort aan verpleegkundigen, artsen en beschermende kleding

Kleine eilandstaten hebben zeer strikte maatregelen genomen die een positieve invloed hebben op de vertraging van de verspreiding binnen hun grenzen, zegt Etienne.

De Caraïbische landen kampen met een tekort aan verpleegkundigen, artsen en beschermende kleding. Dat bemoeilijkt de inspanningen om de contacten van besmette personen op te volgen en de quarantaine van patiënten te beheren, zegt Yitades Gebre, PAHO-vertegenwoordiger in Barbados en de oostelijke Caraïben.

Niet in elkaar geklapt

Volgens Pablo Méndez Lázaro, van de afdeling Milieugezondheid van de Universiteit van Puerto Rico, was het voor veel Caraïbische landen een grote uitdaging om een succesvol epidemiologisch systeem op te zetten. ‘In tegenstelling tot landen in Noord-Amerika en Europa zijn de gezondheidssystemen in het Caraïbisch gebied niet in elkaar geklapt. Naar mijn mening heeft de combinatie van sociale afstand, onderwijs en omgevingsvariabelen een belangrijke rol gespeeld.’

Méndez Lázaro is verantwoordelijk voor een NASA-project dat de luchtkwaliteit monitort om de gezondheid en het welzijn in het Caraïbische gebied te verbeteren. ‘Ondanks het feit dat wetenschappelijk bewijs suggereert dat omgevingsvariabelen de overleving van het virus beïnvloeden – wat de komende zomer een vertraging van de besmettingen in het Caraïbische gebied zou kunnen betekenen –, zullen de lage immuniteit bij de bevolking, de afwezigheid van een vaccin en het gebrek aan effectieve behandeling de infecties en ziektes gaande houden.’

Luchtverontreiniging

Maar Méndez Lázaro voegt eraan toe dat er al wetenschappelijk bewijs is dat de sterfte door COVID-19 tussen de 15 en 20 procent stijgt in steden en landen met een hoge luchtverontreiniging, en zo ‘een extra risicofactor wordt’.

De grootste uitdaging voor het Caraïbische gebied wordt de vraag hoe men de impact van de verslechtering van de economie op de gezondheidszorg kan verzachten. De Economische Commissie voor Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied (Cepal) schat dat Caraïbische landen tussen de 1 en 4 procent van hun bbp uitgeven aan COVID-19.

De economische druk om de reguliere activiteiten te hervatten en de sociale afstandsmaatregelen te versoepelen neemt toe. Voor Jarbas Barbosa, adjunct-directeur van de PAHO, vereist die hervatting en versoepeling ‘niet alleen duidelijke aanwijzingen dat de transmissie onder controle is, maar ook dat het transitieproces zeer goed voorbereid wordt.’

Beademingstoestellen

Men moet beginnen met de meest essentiële diensten, zegt Barbosa, en ondertussen het aantal nieuwe gevallen en sterfgevallen controleren om uitbraken op te sporen, en de bezettingsgraad van bedden en beademingstoestellen bewaken.

‘Mitigerende en inperkende maatregelen werken en moeten worden versterkt’

‘Als de transmissiesnelheden stijgen, moeten we bereid zijn om weer sociale afstandsmaatregelen te nemen’, zegt Etienne.

‘Mitigerende en inperkende maatregelen werken en moeten worden versterkt’, zegt Espinal. ‘We zullen zeker getroffen worden, omdat geen land ter wereld hier aan ontsnapt. Maar het is belangrijk om waakzaam te blijven en zo de impact van de uitbraak en de sterfgevallen tot een minimum te beperken.’

Naar een preventieve zorg

Ook voor Esteban Ortíz Prado, gezondheidsexpert aan de Universiteit van Amerika’s in het Ecuadoraanse Quito, is de grootste uitdaging de verbetering van de gezondheidszorg. ‘We moeten van een curatieve zorg naar een preventieve zorg gaan. Particuliere en openbare gezondsheidzorg moeten samenwerken, nu geneest de particuliere sector alleen maar, ze voorkomt niet.’

Bron: SciDev.net

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2540   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift