Verhuur eens een huis aan vluchtelingen

Caritas International en Vluchtelingenwerk Vlaanderen roepen burgers op woningen te verhuren als opvangplaatsen voor asielzoekers. Op die manier willen de organisaties het groeiende tekort aan individuele opvangplaatsen tegengaan. De voordelen van dergelijke verblijven zijn volgens de ngo’s immers legio.

  • © Caritas/Isabel Corthier Beeld van een asielzoekster in een Belgische opvangplaats. © Caritas/Isabel Corthier

In België verblijven asielzoekers in eerste instantie normaal gezien in een opvangcentrum. Na een periode van vier maanden kunnen ze vragen om naar een particuliere woning te verhuizen. Er is evenwel een toenemend gebrek aan zulke individuele opvangplaatsen, menen Caritas International en Vluchtelingenwerk Vlaanderen.

‘Als gevolg van de uitbreidende vluchtelingencrisis neemt het aantal asielaanvragen in België pijlsnel toe’, stelt Johanna Vanraes, woordvoerder van Caritas International. ‘Bovendien zal het gros van de asielzoekers ook als vluchteling erkend worden’, vult Els Keytsman, directeur van Vluchtelingenwerk Vlaanderen, aan. ‘De erkenningsgraad lag immers nog nooit zo hoog’.

‘Over heel België beschikken we over zo’n 650 individuele opvangplaatsen’, verduidelijkt Vanraes. ‘Tweehonderd daarvan beschouwen we als bufferplaatsen die we normaal gezien niet hoeven in te zetten. Sinds eind juni zijn deze echter allemaal volzet.’

Sociale begeleiding

Daarom wil Caritas International nu ‘het solidariteitsgevoel  van huiseigenaars’ aanspreken om het tekort aan opvangplaatsen op te lossen. ‘Concreet zoeken we nu bewoonbare woningen waar we asielzoekers minstens zes maanden kunnen in huisvesten’, geeft Vanraes aan. ‘Daarvoor willen we een correcte huurprijs betalen.’

Caritas International wil ‘het solidariteitsgevoel  van huiseigenaars’ aanspreken om het tekort aan opvangplaatsen op te lossen

Caritas International staat ook in voor het beheer van de woningen. ‘Wij zullen ons ontfermen over het onderhoud van de verblijfplaatsen en zullen klusjes verrichten mocht dat nodig zijn’, vertelt Vanraes.

Verder zal Caritas zorgen voor de sociale begeleiding van de asielzoekers. ‘We zullen hen onder meer helpen met hun asielprocedure en met het vinden van een gepaste school voor de kinderen’, legt Vanraes uit. ‘Maar we staan hen bijvoorbeeld ook bij op medisch en psychologisch vlak.’

Vluchtelingenwerk Vlaanderen treedt in deze kwestie onder meer op als coördinator, zorgt voor de dagelijkse juridische opvolging van de asieldossiers en onderhoudt de contacten met de overheid.

Toewijzing verblijfplaatsen

Fedasil, het federaal agentschap voor de opvang van asielzoekers, is verantwoordelijk voor de toewijzing van de individuele opvangplaatsen. Daarbij houdt de overheidsinstantie rekening met diverse criteria.

‘Vooral kwetsbare groepen zoals mensen die een trauma hebben opgelopen, mindervaliden en alleenstaande vrouwen met kinderen komen in aanmerking’, geeft Vanraes aan. ‘Voor deze categorieën zijn individuele woningen dikwijls geschikter als opvangplaats dan asielcentra. Daarom wijkt Fedasil soms van haar algemene regel af en stuurt ze zulke asielzoekers meteen naar individuele verblijfplaatsen.’

Overheidssubsidiëring

Caritas International weet momenteel nog niet hoeveel door de overheid gesubsidieerde opvangplaatsen zij zal kunnen openstellen. ‘Normaal gezien betaalt de overheid een forfaitair bedrag per opvangplaats uit’, legt Vanraes uit. ‘Daarmee betalen we onder meer de huur en de begeleiding. Maar voorlopig is er nog geen enkele toezegging.’

De mogelijkheid dat de federale regering geen middelen vrijmaakt voor deze extra opvangplaatsen is reëel

‘Daarom houden we ons nu vooral bezig met de inventarisatie van de aangeboden woonplaatsen, die we ook ter plekke gaan bekijken’, vervolgt Vanraes. ‘Dat zijn er tot nu toe zo’n tweehonderd. Mochten we geen subsidies krijgen, dan zullen we eventueel andere stappen zetten, maar dat moeten we nog bekijken.’

De mogelijkheid dat de federale regering geen middelen vrijmaakt voor deze extra opvangplaatsen is reëel. ‘Uit het regeerakkoord blijkt dat asielcentra de voorkeur van de regering wegdragen’, stelt Keytsman. ‘Wij vinden evenwel dat de focus ook op individuele opvangplaatsen moet blijven liggen. Hoewel ze zeker niet voor iedereen geschikt zijn, kennen ze diverse voordelen voor vele asielzoekers.’

‘Een individuele opvangplaats vergroot de privacy en autonomie van asielzoekers en versterkt hun integratie in de samenleving’, verduidelijkt Vanraes.

Erkende vluchtelingen

Naast asielzoekers wil Caritas International ook erkende vluchtelingen die hun opvangplaats moeten verlaten in de woningen onderbrengen. Met het verschil dat zij zelf de huur moeten betalen.

‘Die mensen zijn het Nederlands vaak nog niet machtig, kennen de omgeving onvoldoende en krijgen weinig financiële steun’

‘Die mensen zijn het Nederlands vaak nog niet machtig, kennen de omgeving onvoldoende en krijgen weinig financiële steun’, zegt Vanraes. ‘Ze hebben het dan ook moeilijk om een geschikte woonplaats te vinden.’

‘Bovendien moeten ze reeds na twee maanden hun opvangplaats verlaten’, stelt Keytsman. ‘Het vinden van een eigen woning is dan ook al jaar en dag een probleem. Met de asielcrisis zal deze problematiek uitbreiden omdat we voelen dat een “uitstel van vertrek” minder frequent zal toegekend worden. Het is dan ook logisch dat wij als een soort tussenpersoon vluchtelingen willen helpen bij de zoektocht naar een huurwoning.’

Kabinet voor Asiel en Migratie

Het kabinet van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken kon naar eigen zeggen niet reageren op onze vragen over dit initiatief. Hoewel een kabinetsmedewerkster per e-mail liet weten dat we onze interviewvragen moesten doorsturen, werden we aan de telefoon uiteindelijk doorverwezen naar Fedasil. Deze instantie zou volgens het kabinet alle vragen over de opvang van asielzoekers behandelen.

Gevraagd naar de houding van Fedasil tegenover de actie van Caritas International, liet de overheidsdienst evenwel enkel het volgende weten: ‘Fedasil heeft geen standpunt over het initiatief van Caritas International. Dat Caritas op de huurmarkt op zoek gaat naar geschikte woningen is hun recht, als opvangpartner van Fedasil (strikt genomen is Caritas International geen opvangpartner van Fedasil, Vluchtelingenwerk Vlaanderen is dat wel. Caritas International wordt wel vertegenwoordigd bij Fedasil door Vluchtelingenwerk Vlaanderen, red.).’ Op politieke vragen wou de administratieve dienst niet reageren.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift