Effecten vooral groot in gematigde regio’s

Grootste rivieren ter wereld veranderen van samenstelling

Bishnu Sarangi / Pixabay (CC0)

De rivieren vervoeren elk jaar naar schatting 6.400 miljoen ton opgeloste stoffen naar zee. Als die stoffen bepaalde drempels overschrijden, kan dat vooral rond estuaria grote gevolgen hebben voor mens en milieu.

De grootste rivieren ter wereld ondergaan grote veranderingen in hun chemische samenstelling. Stijgende concentraties kalk, kalium en chloride zijn vooral het gevolg van menselijke ingrepen, stelt onderzoek onder 150 rivieren in het Britse wetenschappelijk magazine Nature.

Tien jaar lang verzamelde een internationaal team van wetenschappers gegevens over de samenstelling van het water in 149 grote rivieren, waaronder de Rijn, de Colorado en de Mississippi in de VS, de Amazone in Zuid-Amerika, de Congo in Afrika en de Gele Rivier en de Yangtse in China.

De veranderingen hebben niet alleen gevolgen voor het leven in en rond de rivieren zelf, maar ook voor de oceanen.

In hun gedetailleerde analyse, gepubliceerd in Nature Communications, beschrijven de onderzoekers hoe de concentratie van sommige stoffen wereldwijd is toegenomen: tot 68 procent meer vaste stoffen, 81 procent meer chloride, 86 procent meer natrium en zelfs 142 procent meer sulfaat.

De effecten zijn vooral groot in de gematigde regio’s in de wereld - de streken tussen de poolgebieden en de tropen - waar verstedelijking en landbouw het sterkst zijn.

De veranderingen hebben niet alleen gevolgen voor het leven in en rond de rivieren zelf, maar ook voor de oceanen. De rivieren vervoeren elk jaar naar schatting 6.400 miljoen ton van de opgeloste stoffen naar zee. Als die stoffen bepaalde drempels overschrijden, kan dat vooral rond estuaria (rivierm
ondingen waar zoet rivierwater en zout zeewater vermengd worden) grote gevolgen hebben voor mens en milieu.

Simpele boodschap

Volgens de wetenschappers zijn veel van de veranderingen toe te schrijven aan menselijke activiteiten, zoals landbouw, mijnbouw en de bouw van dammen. Ze kunnen leiden tot onder meer verzilting, mineralisatie, verzuring en verharding.

‘Rivieren zijn van enorm belang voor de duurzaamheid op onze planeet, en ze transporteren enorme hoeveelheden materiaal, van sedimenten tot vis’, zegt co-auteur Alistair Borthwick, hoogleraar Hydrodynamica aan de Universiteit van Plymouth in Engeland. ‘Deze studie brengt een simpele boodschap: we moeten beperkende maatregelen nemen om rivieren te beschermen tegen grootschalige veranderingen in hun samenstelling.’

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 3190   proMO*’s steunen ons vandaag al. 

Word proMO* of Doe een gift