Het Vlaamse regeerakkoord: reacties uit het middenveld

De kogel is door de Vlaamse kerk. De komende vijf jaar bestuurt een coalitie van N-VA, CD&V en Open VLD Vlaanderen. Ook de ministerposten zijn al (bijna) allemaal ingevuld. Ondertussen lopen de reacties binnen vanuit het middenveld. Hoewel duidelijkheid omtrent de concrete begrotingscijfers en dus de toekomstige besparingsoefeningen nog even uitblijft, worden de contouren van het Vlaamse regeerakkoord al druk becommentarieerd.  

  • CC/Wikimedia Vlaanderen kleurt geel CC/Wikimedia

Zo bijvoorbeeld betreurt de Vlaamse Jeugdraad dat het regeerakkoord maar één bladzijde aan jeugdbeleid besteedt. Volgens hen ontbreekt een uitgewerkte en positieve visie op jeugd-en kinderrechtenbeleid. Meest verontrustend is volgens de Jeugdraad dat er in het regeerakkoord geen waarborgen omtrent het realiseren van kinderrechten in Vlaanderen terug te vinden zijn.

Ook het samenwerkingsverband ‘Ieders stem telt’ (een samenwerkingsverband tussen Samenlevingsopbouw, Uit de Marge, Welzijnsschakels en Welzijnszorg), vindt in de visietekst weinig terug over armoedebeleid. Het regeerakkoord bevestigt enkele de doelstellingen in het Pact 2020. Om echter de armoede met 30% te doen dalen en kinderarmoede te halveren tegen 2020 is een meer ambitieus beleid nodig volgens Ieders stem telt. Op welke manier de Vlaamse regering die doelstellingen wilt behalen blijft daarbovenop een goed bewaard geheim”.

Ieders stem telt juicht wel de sociale toeslag voor gezinnen met lage inkomens toe die gerealiseerd zal worden in de hervorming van de kinderbijslag. Echter hadden ze ook gehoopt op socialere aspecten bij het beleid omtrent sociale huurwoningen.

Ieders stem telt stelde verder nog dat ze “hopen op vooruitschrijdend inzicht. Er moeten nog veel knopen worden doorgehakt en veel aspecten moeten concreet worden uitgewerkt. Met wat nu op papier staat zal de doelstelling van het Pact 2020 niet gehaald worden en zal de armoede niet dalen.”

Amnesty International juicht de ambities omtrent mensenrechten in het Vlaams regeerakkoord toe, maar hoopt dat de Vlaamse regering ook blijft inzetten om een Nationaal Mensenrechteninstituut op te richten. In de vorige legislatuur zegden de verschillende regeringspartijen hierop nochtans al toe. Ook ijveren verschillende VN-instellingen al jarenlang voor de oprichting van een dergelijk centrum. Aldus is het uitblijven van dit instituut volgens Amnesty International voorlopig een gemiste kans.

De Verenigde Verenigingen, die de belangen van allerlei verenigingen behartigt, is blij dat het regeerakkoord een belangrijke plaats voorziet voor verenigingen en vrijwilligers. Daarnaast zijn ze tevreden dat de administratieve regeldruk die de verenigingen treft, wordt aangepakt in het regeerakkoord. Ze worden echter verontrust door het idee om gemeenschapsdienst in te kleuren als een manier om langdurige werklozen te activeren.

Ook verontrustend voor de belangengroep is het feit dat de nieuwe regering vol de kaart van ondernemerschap trekt in cultuur. “Een ondoordachte marktwerking in zachte sectoren kan een negatieve maatschappelijke impact hebben. Daarom is waakzaamheid en overleg geboden”, aldus Danny Jacobs, voorzitter Verenigde Verenigingen.

Natuurpunt is blij dat de nieuwe Vlaamse regering extra budget vrijmaakt om de Europese natuurdoelstellingen te halen, maar hoopt dat de beleidsnota van de minister ook inzet op nabije en meer lokale natuurengagementen. Natuurpunt roept op om ambitieuzer te zijn, en hoger te mikken dan enkel de verplichte Europese doelstellingen.

De Bond Beter Leefmilieu, “hoopt dat deze regering niet uit het oog verliest dat economische ontwikkeling kan en moet samengaan met hoge ambities op gebied van klimaatverandering en milieukwaliteit. Lieze Cloots, beleidscoördinator BBL: “Voor de milieubeweging is dat de grote uitdaging voor deze regering de komende vijf jaar.”

Daarnaast hoopt de BBL dat de Vlaamse regering de maatregelen voor economische groei zal koppelen aan de vereisten die een klimaatneutrale, groene economie met zich meebrengt. Vergroening van de economie kan immers voor jobs, welvaart en welzijn zorgen. BBL verwelkomt ambities op het vlak van luchtkwaliteit en mobiliteit, maar is benieuwd naar de concrete uitvoering van deze intenties, vooral op het vlak van luchtkwaliteit en mobiliteit is het volgens Lieze Cloots niet duidelijk hoe de nieuwe Vlaamse regering de Europese doelstellingen wil halen.

11.11.11. is opgetogen met het Vlaamse initiatief om de 0.7% doelstelling omtrent ontwikkelingshulp te behalen. Daarnaast is het een goede zaak dat de Vlaamse regering haar beleid zal inschrijven in het post-2015 kader omtrent de Milleniumdoelstellingen.

Niettemin vindt 11.11.11 het aangekondigde Vlaamse klimaatbeleid weinig ambitieus. Het regeerakkoord spreekt over een Vlaanderen dat participeert in de internationale klimaatfinanciering. Een woordgebruik dat volgens hen uitblinkt in vaagheid. Daarenboven leest de ngo in het regeerakkoord dat de Vlaamse regering de helft van de doelstelling om broeikasgassen terug te dringen wil realiseren door de aankoop van schone lucht in het buitenland door emissierechten. Dit betekent een stap achteruit en ondergraaft de geloofwaardigheid van een ambitieus klimaatbeleid.   

Sociaal overleg a.u.b.

De op til staande besparingen in de overheidssector bezorgen het ACV slapeloze nachten. Volgens hen is de overheid geen citroen die men kan blijven uitpersen. Ze zijn bezorgd over de kerntakendiscussie en over de evolutie van een reeks overheidsdiensten die zullen worden afgestoten of afgebouwd. Hiervan zal volgens de Christelijke Vakbond de burger immers het slachtoffer zijn, onder andere door duurdere dienstverlening die bovendien aan kwaliteit zal inboeten. Ook de besparingen in het aanbod van het openbaar vervoer baart het ACV zorgen. Omwille van bovenstaande bekommernissen roepen ze op tot een goed werkend sociaal overleg met de Vlaamse regering.

Ook de Socialistische collega’s van het ABVV hebben schrik van de aangekondigde besparingen. Ook al is de wijze waarop men zal besparen nog niet concreet bekend, toch ziet het ABVV al enkele pijnpunten. Het regeerakkoord is volgens Algemeen Secretaris Caroline Copers op maat van de ondernemers geschreven. Dit onder andere door meer subsidies voor ondernemingen te voorzien, dienstverlening op maat voor diezelfde ondernemingen, het opwaarderen van de industrieraad (die enkel uit ondernemingen bestaat), enzovoort. Dit staat niet in verhouding tot de (kleinere) rol die de vakbonden krijgen toegeschreven in het regeerakkoord en het toekomstig overleg. Volgens de socialistische vakbond worden de rechten van de werknemers afgebouwd en  bovendien vrezen ze voor de afschaffing of inkorting van het tijdskrediet.

Daarenboven is het ABVV kritisch over de geplande besparingen ten nadele van het overheidspersoneel terwijl de Vlaamse regering tegelijkertijd de deur voor interimarbeid openzet. Ook omtrent de gemeenschapsdienst voor werklozen en het activeren van oudere werklozen tot 65 jaar zijn ze niet te spreken. Caroline Copers stelde nog: “we missen vooral een ambitieus herverdelend fiscaal beleid, waar grote inkomens en vermogens een meer billijke bijdrage zouden betalen, bv op het bezit van meerdere woningen.” ABVV hoopt snel op transparantie omtrent het financiële plaatje en hoopt dat bovengenoemde pijnpunten via sociaal overleg kunnen worden aangepakt.

Beweging.net (het vroegere ACW) is vriendelijk voor de Vlaamse regering. Zo communiceerden ze erg tevreden te zijn met de erkenning en appreciatie voor vrijwilligers, sociaal overleg en organisaties tussen de staat en de markt. Volgens hen wordt voor het eerst de grote meerwaarde van vrijwilligers en hun organisaties zo expliciet opgenomen in een regeerakkoord.

Voorzitter Patrick Develtere: ‘Vrijwilligerswerk, vrijwilligers en hun organisaties maken een onmisbaar deel uit van ons economisch, cultureel en sociaal weefsel. De nieuwe Vlaamse Regering erkent en apprecieert dat niet alleen, maar ze versterkt ook hun rol en vermindert de administratieve rompslomp voor vrijwilligers en verenigingen.’ 

Verso (de werkgeversfederatie voor de Vlaamse social profit) heeft na lezing van het Vlaams regeerakkoord respect voor de inspanningen van de Vlaamse onderhandelaars. Ondanks een moeilijk budgettair kader kiezen zij er resoluut voor om de nodige sociale investeringen te doen. Verso is tevreden dat een aantal voor de social profit belangrijke punten terug te vinden zijn, zoals: de noodzakelijke investeringen in de sociale dienstverlening, het ijveren voor een regelluw kader voor socialprofitondernemingen en een verankering van het tripartite sociaal overleg op het vlak van de sociale bescherming.

Nadat de collega’s van VOKA de Vlaamse onderhandelaars beloonden met een grote onderscheiding, was ook zelfstandigenbelangengroep UNIZO licht jubelend positief voor de onderhandelaars. Zo vindt UNIZO in het regeerakkoord heel wat van de haar voorgestelde ondernemingsprioriteiten terug. Niettemin vragen ze nog garanties opdat elke vorm van lastenverhoging voor ondernemers wordt vermeden, niet alleen op Vlaams, maar ook op gemeentelijk niveau. Ze pleit daarnaast dat de Gemeenten worden aangezet om een ondernemingsvriendelijke strategie uit te tekenen. Ook roepen ze nogmaals op om op het federale niveau een grote lastenverlaging door te voeren.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift