Nieuwe studie toont bevooroordeelde positie media en justitie

Moslimverdachten krijgen zwaardere straf en meer media-aandacht

James Ennis CC BY-NC-ND 2.0

De Boston Marathon Bombings. Goed voor 20% van de media-aandacht over terreur in de VS tussen 2011-2015.

Uit een nieuwe studie blijkt dat moslims die ervan worden beschuldigd ideologisch gemotiveerd geweld te (willen) plegen, gemiddeld vier maal langere straffen opgelegd krijgen en tot zeven keer meer media-aandacht dan niet-moslims in gelijkaardige omstandigheden.

In het rapport Equal Treatment? Measuring the Legal and Media Responses to Ideologically Motivated Violence in the United States van het in Washington gevestigde Institute for Social Policy and Understanding (ISPU) wordt over een tijdspanne van verschillende jaren een analyse gemaakt van berichtgeving en strafmaat bij moslims en niet-moslims.

De verschillen in hoe media en justitie omgaan met verdachten uit beide groepen zijn opmerkelijk

Het is opmerkelijk hoe groot het verschil is waarmee media en justitie omgaan met verdachten die in naam van islam geweld willen plegen ten opzichte van geweldplegers in naam van andere ideologieën, bijvoorbeeld witte supremacisten.

De onderzoekers maakten gebruik van verschillende variabelen, zoals de gebruikte wapens, het beoogde doel, het aantal slachtoffers, zodat de vergelijkingen tussen beide groepen een van ‘appelen met appelen’ zou zijn en niet leiden tot een vertekend beeld.

Zwaardere straffen geëist en gegeven

Zo blijkt dat de strafeis drie keer zo hoog ligt voor een moslimverdachte tegenover een niet-moslim (230 maanden vs. 76 maanden). De effectieve straf die de verdachten uiteindelijk kregen was gemiddeld vier keer de straf die een niet-moslim kreeg voor gelijkaardige feiten (211 maanden vs. 53 maanden).

Een opvallend verschil is dat bij twee derde van de moslims het informanten of de ordediensten (FBI e.d.) zelf waren die de wapens of explosieven leverden om het geweld te plegen. Bij niet-moslims gaat het om slechts een op zes. Dat zijn de zogenaamde ‘Sting’ operaties, waarbij een bepaalde daad wordt “uitgelokt.” In het verleden werden zulke operaties vaak gebruikt bij drugshandel, om daders op heterdaad te kunnen betrappen. Maar de laatste jaren wordt deze praktijk steeds meer toegepast bij gevallen van ideologisch gemotiveerd geweld.

https://www.imv-report.org/

Grafiek strafmaat

In 2014 concludeerde Human Rights Watch (HRW) in een rapport dat de autoriteiten in de VS vaak op zoek gaan naar kwetsbare slachtoffers in het moslim milieu, om hen dan aan te porren, helpen en faciliteren om geweld te plegen in naam van de islam. ‘Zonder de FBI zouden zij deze daden nooit hebben kunnen of willen plegen’, aldus Andrea Prawson (HRW). ‘Soms werden ze ervoor betaald, werden ze door de overheden aangespoord of onder druk gezet. Vaak gaat het dan nog eens om intellectueel en mentaal instabiele personen of zeer arme mensen.’

Bij moslims wordt vaker het gebruik van massavernietigingswapens ten laste gelegd, waarop hogere straffen staan.

De reden van de grote verschillen in straffen heeft onder meer te maken met het feit dat de Amerikaanse justitie bij moslims in de aanklacht vaker refereert naar het gebruik van massavernietigingswapens waarmee het geweld is of zou worden gepleegd. ‘Wapens die nota bene door de inlichtingendiensten zelf worden geleverd’, zegt Carey Shenkman (ISPU).

Terwijl bij niet-moslims de aanklacht veel vaker luidt: verboden wapenbezit of verboden bezit van een explosief. Op dit laatste staat een maximumstraf van vijf jaar, bij massavernietigingswapens is de straf veel hoger.

Zo is er de zaak van Mohamed Osman die 25 jaar cel kreeg voor een poging tot opblazen van een kerstmarkt. Hij werd door de Amerikaanse inlichtingendiensten online gerekruteerd, begeleid en voorzien van wapentuig om zijn daad uit te voeren. Net voor hij deze plannen kon uitvoeren, werd hij gearresteerd.

In schril contrast hiermee staat het geval van Christopher Estes, die naar eigen zeggen ‘een oorlog op VS bodem’ wilde ontketenen en hierbij een luchthaven wilde opblazen. Hij had alle wapens en materialen om zijn bom te maken al in huis liggen. Hij werd aangeklaagd voor het bezit van een verboden explosief, waarop een maximumstraf van vijf jaar staat.

Meer media-aandacht

De media-analyse in dit rapport werd uitgevoerd op basis van berichtgeving uit The New York Times en The Washington Post, twee kranten die worden gezien als progressieve media. Dus berichtgeving van media als Foxnews die door haar anti-islam standpunten voor een vertekend beeld zou kunnen zorgen, werden uitgesloten.

Wanneer het gaat over een dader uit een minderheidsgroep, wordt dit toegeschreven aan de hele gemeenschap.

Ondanks deze selectie blijkt ook hier een duidelijk verschil tussen de perceptie van beide groepen. Wanneer de vermeende dader die ideologisch geïnspireerd geweld gebruikte een moslim was, hadden de media er dubbel zoveel aandacht voor dan bij een niet-moslim. Als het gaat om geweld dat kon worden verijdeld, kreeg dit zelfs meer dan zeven keer zoveel media-aandacht.

‘Je ziet dikwijls dat wanneer een misdaad wordt gepleegd door iemand van de dominante groep, dit wordt gezien als een uitzondering. Terwijl wanneer het gaat over iemand van een minderheidsgroep, dit wordt toegeschreven aan de hele groep. Vooroordelen die je overal vindt in onze instituten, inclusief de rechtbanken en media’, stelt Dalia Mogahed, medeopsteller van het rapport.

https://www.imv-report.org/

Grafiek duur straf

Haat en terreur

Een ander aspect in het onderzoek is dat wanneer de moslim ideologisch gemotiveerd geweld wil gebruiken, er veel vaker de woorden terreur, terrorist en terrorisme worden gebruikt in de berichtgeving. Daarentegen zien we dat bij niet-moslims, dit slechts voor een kwart van de gevallen geldt. Er wordt vaker gebruikgemaakt van het woord “haat” en “haatmisdrijf”.

Kumar Rao, een van de co-auteurs van het rapport, zegt dat er ‘een duidelijke dubbele standaard wordt gehanteerd in hoe de media daders beschrijft, alsook hoe ze door de rechtbank worden behandeld.’

Niet voor niks heeft de UNESCO in 2017 een handboek voor journalisten gepubliceerd om de aandacht erop te vestigen dat het de taak van journalisten is om waarheidsgetrouw te berichten. Een journalist zou een rustpunt moeten zijn, die niet de angst mee oppookt en meegaat met elke roddel om toch maar een scoop te scoren. ‘Journalisten moeten worden gezien als een betrouwbare bron van informatie’, aldus de auteur Jean-Paul Marthoz.

Bevestiging van eerdere studies

De bevindingen uit deze studie liggen in lijn met eerdere gelijkaardige rapporten. Zo is er een rapport uit 2017 van de universiteit van Georgia, waaruit blijkt dat media bijna vijf keer meer aandacht besteden wanneer de dader een islamitische achtergrond heeft.

Zodra er bevestiging is dat het om een autochtone Duitser gaat die geen moslim was, wordt geconcludeerd dat het niet terreurgerelateerd is.

Vorige week hebben we iets gelijkaardigs mogen meemaken, toen een man in het Duitse Münster op een terras inreed en drie doden en meer dan 20 gewonden maakte. Na deze daad pleegde hij zelfmoord. Zodra er bevestiging was dat het om een autochtone Duitser ging die geen moslim was, werd geconcludeerd dat het niet “terrorisme”-gerelateerd is en onmiddellijk verslapte de aandachtsboog. Tijdens de live verslaggeving van de journalist ter plaatse zegt hij letterlijk dat er opluchting heerst omdat het geen echte terreurdaad is. Kort daarvoor meldt hij echter dat de politie nog niet weet wat het motief is, ze wisten enkel wat de achtergrond van de dader was, een autochtone Duitse veertiger.

Achteraf is gebleken dat speurders krachtig vuurwerk en een onbruikbaar gemaakte kalasjnikov gevonden hebben bij de Duitser thuis, toch bleef men gewag maken van ‘psychologische problemen’ als reden.

De kans dat ‘psychologische problemen’ ernstig genomen zouden worden als voornaamste motief is klein, indien de politie in plaats van het vuurwapen een koran had gevonden.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift