Dossier: 

Wat zijn de BRICS van plan om het klimaat te redden?

Voor de klimaattop in Parijs werden alle landen verzocht een klimaatplan in te dienen, zo ook de BRICS-landen. Hoe ambitieuzer dat plan, hoe meer kans op een beter resultaat op het einde van de top. Brazilië, India en China deden hun best om een redelijk klimaatplan in te dienen. Rusland en Zuid-Afrika doen het nog ondermaats.

  • theverb.org (CC BY-NC 2.0) Een klimaatmars in Kingsmead, Durban, Zuid-Afrika ongeveer vier jaar geleden. theverb.org (CC BY-NC 2.0)
  • Land Rover Our Planet (CC BY-ND 2.0) Het windmolenpark Tangshanpeng in China. Land Rover Our Planet (CC BY-ND 2.0)

Brazilië

De INDC of Intended Nationally Determined Contribution die Brazilië inleverde, toont aan dat het land tot een ambitieus, internationaal akkoord wil komen. Ze wil de uitstoot van broeikasgassen met 37 procent verminderen ten opzichte van 2005 tegen 2025 en met 43 procent tegen 2030. Dat maakt van hen het eerste grote ontwikkelingsland dat een absolute reductie van broeikasgassen vanaf een basisjaar opneemt in haar klimaatplan. Het is een grote stap in de goede richting omdat het een zekerheid biedt dat Brazilië haar uitstoot zal blijven beperken, ook als de economie groeit.

Toch kan het plan beter. Brazilië wil 45 procent van haar energievoorzieningen hernieuwbaar maken tegen 2030, maar veel vooruitgang betekent dat niet als je weet dat ze in 2013 dat cijfer al haalde. Energie uit waterkrachtcentrales (hydro-energie) is momenteel de grootste bron van elektriciteitsvoorziening, namelijk 66 procent. Andere hernieuwbare bronnen zorgen voor slechts 10 procent van de elektriciteit. Die laatste willen ze op basis van biomassa, wind- en zonne-energie wel een grotere toekomst geven.

Ook op vlak van milieuvriendelijk transport en het tegengaan van ontbossing zouden er meer oplossingen moeten komen. Brazilië zendt momenteel wel al een sterk signaal uit voor de onderhandelingen in Parijs.

Rusland

Rusland was een van de eerste landen die al in april 2015 haar klimaatplan indiende. Ze zegt tegen 2030 alle emissies te willen laten zakken met 25 tot 30 procent ten opzichte van 1990. Dat is allesbehalve ambitieus. De val van de Sovjet Unie en de economische heropbouw zorgde ervoor dat Rusland niet hetzelfde traject aflegde als andere ontwikkelde landen. In 1990 bereikten ze een uitstootpiek, die uitstoot was in 2012 al met 50 procent gedaald.

Staat Rusland voor een decennium van onzekerheid?

Rusland zou de uitstoot in vergelijking met dit jaar zelfs kunnen laten dalen met 40 tot 50 procent. Door die lage doelstellingen kan Rusland haar uitstoot vanaf vandaag zelfs beginnen verhogen.

In Kopenhagen beloofde de grootmacht al om haar emissies te doen dalen met 15-25 procent in 2020, ten opzichte van 1990. Een kleine rekensom later zien we dat een daling van 25-30 procent in 2030 tegenover 1990 zou kunnen betekenen dat de minimale uitstoot die ze voor ogen hebben in 2030 dezelfde zal zijn als in 2020.

Dat betekent met andere woorden geen vooruitgang én een decennium van onzekerheid. Want wat gebeurt er dan tussen 2020 en 2030? Rusland kan dan opnieuw meer uitstoten, om tien jaar later weer naar hetzelfde punt terug te keren.

India

In 2030 wil India zijn uitstoot verminderen met 33 tot 35 procent ten opzicht van 2005 en in de reeds bestaande elektrische energieopwekking de capaciteit voor energieopwekking uit hernieuwbare bronnen met 40 procent doen stijgen. Ook willen ze een koolstoftank van 2,5 tot 3 GtCO2e (CO2 equivalent) creëren door het land van meer bos en bomen te voorzien.

India is een van meest kwetsbare landen voor klimaatverandering, daarom is ook voor hen een goed klimaatplan nodig en dat beseffen ze. Ze willen zowel de uitstoot van broeikasgassen verminderen op korte termijn, als landschappen herstellen wat rendeert op lange termijn.

Kumi Naidoo, internationaal uitvoerend bestuurder van Greenpeace, schreef in een open brief op 4 december dat India, met serieuze ambities, een sleutelrol zou kunnen spelen in de uitkomst van de onderhandelingen in Parijs. Op de klimaattop maakte het land duidelijk niet te willen afstappen van fossiele brandstoffen eind deze eeuw en ze zouden daarmee het akkoord weleens kunnen beïnvloeden of tegenhouden. Maar Naidoo vindt dat een land waar de klimaatgevolgen al duidelijk merkbaar zijn, ook een land kan zijn dat bijdraagt aan de oplossing. Als zij namelijk het voortouw nemen, zullen de andere, rijkere landen ook volgen en dat kan ten goede komen een internationaal klimaatakkoord.

Land Rover Our Planet (CC BY-ND 2.0)

Het windmolenpark Tangshanpeng in China.

China

China diende haar klimaatplan in met als doel te pieken in 2030. Tegelijk wil ze tegen dat jaar haar aandeel in niet-fossiele brandstoffen in de energiesector met 20 procent laten toenemen, de koolstofintensiteit van het BBP (Bruto Binnenlands Product) met 60 tot 65 procent verminderen en koolstofopslag in bossen met 4,5 miljard m³ vergroten ten opzichte van 2005.

Het is belangrijk dat landen hun klimaatplan niet zien als een plafond.

Het land wil zowel inzetten op adaptatie als op mitigatie. Verschillende plannen staan al in hun nationale documenten, maar met de aanwezigheid ervan in de INDC’s benadrukt dat China bereid is aan de slag te gaan.

Maar China zou veel vroeger kunnen pieken dan 2030 en ook veel minder intens, zeggen analisten. Het is belangrijk dat landen als China, maar ook de VS en Europa, hun klimaatplan niet zien als een plafond, maar als het begin van iets veel ambitieuzer.

Zuid-Afrika

In het klimaatplan van Zuid-Afrika staat dat ze willen pieken tussen 2020 en 2025 en dus nog een decennium willen wachten om de totale uitstoot effectief in te perken. Het is bemoedigend dat een land als Zuid-Afrika met dergelijk engagement naar de internationale onderhandelingen trekt.

Toch staat de INDC nog niet echt op punt om onder de 2 graden Celsius grens te blijven. Als de meeste landen het Zuid-Afrikaanse voorbeeld zouden volgen, zou de planeet opwarmen tot wel 3 à 4 graden. Het land moet dus toch nog wat actie ondernemen om een faire bijdrage te leveren.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift