Inwoners met geld kopen grote watertanks en hamsteren het weinige beschikbare water

Watertank in de tuin is nieuwe statussymbool in Zimbabwe

© Ignatius Banda

Watertanks in de tuinen van huizen in voorstedelijk Bulawayo. De stad heeft al jaren af te rekenen met watertekorten.

Een watertank in de tuin is in de Zimbabwaanse stad Bulawayo een nieuw statussymbool. Jarenlange waterschaarste noopte de inwoners van de stad tot nieuwe oplossingen, maar niet iedereen kan zich die veroorloven.

In Bulawayo, na hoofdstad Harare de tweede stad van Zimbabwe, rijzen de watertanks in tuinen als paddenstoelen uit de grond. Ze tonen aan dat de jarenlange watercrisis niemand heeft gespaard. De buitenwijken hebben het hier soms maandenlang moeten stellen zonder stromend water.

‘Die voorraden hebben me geholpen op de momenten dat de kranen dagen, soms zelfs weken droog staan.’

De grote plastic vaten, die hier Jojo-tanks worden genoemd, naar het bedrijf dat ze produceert, kunnen tot 10.000 liter opslaan. In Bulawayo hebben ze intussen een soort klasse-status verworven.

Inwoners zoals Philemon Hadebe, die het zich niet kunnen veroorloven om op de watercrises te reageren met de aankoop van een gigantische tank, zijn wanhopig.

Voorraad inslaan

De Jojo-tanks worden traditioneel gebruikt om regenwater op te vangen of om grondwater op te slaan. Maar sinds het nieuwe normaal van COVID-19 is alles op zijn kop gezet. ‘Het is nu gewoon overleven’, zegt Hadebe. ‘Je kunt niet wekenlang zonder water in een huis zitten waar ook kinderen leven, daarom heb ik ook zo’n ding gekocht’, zegt hij, wijzend naar de watertank van 2500 liter in zijn tuin.

‘Ik vul de tank met leidingwater, zodra er water beschikbaar is. Die voorraden hebben me geholpen op de momenten dat de kranen dagen, soms zelfs weken droog staan.’ Of hij zich geen zorgen maakt over de waterrekening? ‘Je hebt geen tijd om je zorgen te maken over de rekening. Dit zijn wanhopige tijden’, zegt hij.

Rekeningen niet betaald

Ondertussen klaagt de plaatselijke gemeente dat de bewoners hun rekeningen niet betalen, wat de dienstverlening net heeft verlamd.

De bewoners die zich geen bulkopslag kunnen veroorloven, gebruiken elke beschikbare container, inclusief plastic vaten van twee liter. Maar als die opraken, wenden ze zich tot onbeschermde waterbronnen, wat heeft geresulteerd in een piek van tyfus en dysenterie, ziekten die door vervuild water worden overgedragen.

Vorige week meldde de gezondheidsdienst van Bulawayo een toename van het aantal gevallen van diarree. Inwoners zeggen dat de lokale overheid weinig heeft gedaan om een oplossing te vinden voor de watercrisis die al decennia aansleept.

Ergste watercrisis ooit

De lokale overheid wijst op een reeks factoren als oorzaak van de watertekorten: de lage waterstanden in toevoerdammen, de uitval van de infrastructuur die was geïnstalleerd vóór de onafhankelijkheid van het land in 1980, de constante stroomuitval waardoor het oppompen van water uit de dammen onregelmatig verloopt.

‘Deze watercrisis is door de mens veroorzaakt’, zegt Emmanuel Ndlovu, coördinator van de Bulawayo Progressive Residents Association (BUPRA).

‘Bulawayo kampt met een eeuwigdurend waterprobleem en de overheid heeft er altijd lauwtjes op geantwoord. Elk jaar belandt de stad in een crisis. De huidige watercrisis is de ergste ooit’, zegt Ndlovu. Bewoners die het zich kunnen permitteren, installeren een watertank. De prijzen variëren van ongeveer duizend dollar (845 euro) voor een tank van 10.000 liter tot 280 dollar (236 euro) voor 2500 liter.

De ideeën zijn op

Voor de fabrikanten verlopen de zaken goed, maar de stad wordt op kosten gejaagd om het weinige water dat overblijft in de toevoerdammen te redden. Begin deze maand benadrukte gemeentesecretaris Christopher Dube de omvang van de watercrisis en zei aan de lokale media dat ‘de ideeën van de stad op waren.’

Boetes voor overmatig watergebruik hebben bewoners zoals Hadebe niet kunnen afschrikken.

‘We hebben geen water meer in de stad, terwijl de vraag toeneemt. Bewoners hebben hun toevlucht genomen tot het kopen van Jojo-tanks. Als we de bevoorrading afsluiten, is dat omdat onze reservoirs anders droog komen te staan’, sprak Dube.

De lokale overheid wijst naar het massale opslaan van water door de bewoners als reden voor het toegenomen waterverbruik in de hele stad. Boetes voor overmatig watergebruik hebben bewoners zoals Hadebe niet kunnen afschrikken.

Sommige andere bewoners boren waterbronnen en verkopen het grondwater uit die bronnen. Ook daarover heeft het stadsbestuur al de bezorgdheid geuit.

Subsidies

Om de watercrisis aan te pakken en de watertanks overbodig te maken, ondersteunt de Afrikaanse Ontwikkelingsbank (AfDB) de stad met een subsidie van 33 miljoen dollar. Die gaat naar het Bulawayo Water and Sewerage Services Improvement Project (BWSSIP).

Volgens de AfDB zal men met de subsidie ‘de waterzuiveringsinstallaties, de waterdistributie, de rioleringsnetwerken en de afvalwaterzuiveringsinstallaties in het zuidwestelijke deel van de stad herstellen en verbeteren.‘

Voorlopig creëren de bewoners dus hun eigen oplossingen, zij het dat die op lange termijn ten koste gaan van de duurzaamheid van waterbronnen die nu al onder druk staan.

Drukkingsgroepen zeggen echter dat de stad het beter had kunnen aanpakken. ‘Ondanks het feit dat de waterrekening de melkkoe is van de gemeenteraad van Bulawayo, wordt er minder geïnvesteerd in watervoorraden’, zegt Ndlovu.

Een ding zit Zimbabwe gelukkig mee: de meteorologische dienst van het land heeft voorspeld dat er nog dit seizoen “bovennormale regenval” zit aan te komen. Dit kan verlichting bieden aan de uitgedroogde stad.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2945   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift