Miljoenendeal bedreigt vrede in Afrika’s jongste natie

Zuid-Soedan huurt Amerikaanse lobbyisten in om seksueel oorlogsgeweld onbestraft te laten

UNMISS (CC BY-NC-ND 2.0)

De Soedanese president Salva Kiir

‘De oprichting van het tribunaal voor de berechting van oorlogsmisdaden vertragen en uiteindelijk blokkeren’, het maakt deel uit van de opdracht die een Amerikaans adviesbureau voor de regering van Zuid-Soedan moet uitvoeren. Het is een klap in het gezicht voor honderdduizenden slachtoffers van de burgeroorlog in Afrika’s jongste natie. De Zuid-Soedanese overheid geeft 3,3 miljoen euro aan de Amerikaanse lobbyisten om het wijdverspreide seksuele geweld tegen vrouwen en kinderen onbestraft te laten.

Gainful Solutions, het adviesbureau van de Amerikaanse ambassadeur op rust Michael Ranneberger, ‘gebruikt de lange ervaring van consultants in internationale diplomatie en handel voor op maat gemaakte oplossingen en advies aan zijn klanten,’ zo klinkt het op de website. Voor de nieuwste klant, de regering van Zuid-Soedan, betekent dit onder meer de relaties tussen het land en de Verenigde Staten verbeteren. De lobbyisten krijgen twee jaar de tijd om de Trumpadministratie te overtuigen de sancties tegen Zuid-Soedan op te heffen en volgens het ophefmakende ‘puntje vier’ ook de oprichting van een oorlogstribunaal, zoals afgesproken in het vredesakkoord van 2018, te vertragen en uiteindelijk te blokkeren.

Zo staat het letterlijk te lezen in het contract dat door Gainful Solutions werd toegevoegd aan het Amerikaanse register voor buitenlandse agenten. De VS verplicht lobbyisten en agenten die buitenlandse belangen dienen die activiteiten te registreren. Toch is het erg zeldzaam dat de echte agenda zo helder staat neergeschreven, want het register kan door iedereen worden geraadpleegd. Na de neerlegging circuleerde het contract dan ook snel online. Mensenrechtenorganisaties reageerden verbolgen.

FARA Registration Unit

Het contract tussen President Kiir en Gainful Solutions Inc

Gainful Solutions stuurde deze week een persbericht uit en liet weten dat het contract ondertussen gewijzigd is. Het bedrijf wil volgens het bericht ‘bijdragen aan de inspanningen die de intergouvernementele autoriteit en de internationale gemeenschap reeds leverden om de vrede en stabiliteit in Zuid-Soedan te bewerkstelligen.’

Seksueel geweld als oorlogswapen

Het contract is opgepoetst. Maar die eerste versie gaf uitzonderlijk inkijk in het broze vredesproces van de jonge republiek. Zuid-Soedan werd in 2011 officieel onafhankelijk van Soedan. Twee jaar later leidden de spanningen tussen president Salva Kiir en zijn voormalige vice-president Riek Machar tot een burgeroorlog.

Zowel de regeringstroepen als die van de oppositie onder leiding van Machar, maakten zich op grote schaal schuldig aan oorlogsmisdaden. Door het geweld is zestig procent van de bevolking afhankelijk van voedselhulp. Naar schatting vier miljoen Zuid-Soedanezen zijn op de vlucht, waarvan de helft zich buiten de landsgrenzen bevindt. Een miljoen vluchtelingen wachten hun lot af in buurland Oeganda.

Bemiddeling onder leiding van de Afrikaanse Unie leidde eind vorig jaar tot een vredesakkoord, het laatste in een lange reeks verbroken akkoorden. De oprichting van een hybride oorlogstribunaal, een strafhof dat zich zowel op internationaal als nationaal strafrecht beroept, maakt deel uit van het vredesproces. In navolging van het Joegoslavië- en Rwandatribunaal zou er dus ook een tijdelijk Zuid-Soedantribunaal komen.

‘een systematische en wijdverspreide praktijk waarbij seksueel geweld als oorlogswapen ingezet wordt tegen vrouwen en meisjes’

Het mensenrechtenbureau van de Verenigde Naties bracht in februari een rapport uit met de nodige bewijslast om 23 verdachten voor dat tribunaal te dagen. Een onderzoekscommissie verzamelde gedetailleerde beschrijvingen van verschillende incidenten van seksueel misbruik, seksslavernij, ontvoeringen, gedwongen huwelijken, gedwongen adopties, seksuele mutilatie en moord. Misdaden tegen de menselijkheid, tegen de eigen bevolking, begaan door zowel de regeringstroepen van Kiir als de rebellen van Machar.

Volgens de voorzitster van de onderzoekscommissie, Yasmin Sooka, is een op de vier slachtoffers minderjarig, soms amper zeven jaar oud: ‘Het gaat voor alle duidelijkheid om een systematische en wijdverspreide praktijk waarbij seksueel geweld als oorlogswapen ingezet wordt tegen vrouwen en meisjes door alle strijdende partijen, bedoeld om terreur en angst te zaaien onder de bevolking.’

Hoop op berechting verkocht

Gainful Solutions

Michael Ranneberger, oud ambassadeur en vredesdiplomaat lobbyt nu tegen de vrede

Hoewel nota bene de Verenigde Staten via de Afrikaanse Unie 4,3 miljoen euro investeerden in de oprichting van dit tribunaal, aanvaardt een bedrijf met zetel in California nu schaamteloos de opdracht om de bestraffing van oorlogsmisdaden tegen te houden.

Voor een bedrag van 3,3 miljoen euro geeft Kiir het bedrijf Gainful Solutions deze bedenkelijke missie. Voor deze som wordt de hoop op gerechtigheid voor de zwaar getekende bevolking verkocht.

De koper is Gainful Solutions Inc., een adviesbureau opgericht door Michael Ranneberger en Soheil Nazari-Kangarlou. Ranneberger is ambassadeur op rust en werkte als diplomaat ooit mee aan vredesakkoorden in Soedan en Kenia. Zijn zakenpartner Nazari-Kaharlou is een doorgewinterde bedrijfslobbyist.

Ook Constance Berry Newman, gewezen hoofd van het Afrikabureau van het departement Buitenlandse Zaken, werd aan de opdracht toegewezen. Dit leiden we af uit de documenten die werden neergelegd conform de foreign agents registration act, en nog steeds te raadplegen zijn.

De herwerkte versie van het contract werd ondertussen ook aan het register toegevoegd. Punt vier ‘vertragen en uiteindelijk blokkeren van de hybride rechtbank’ is nu vervangen door ‘steun zoeken bij de Trumpadministratie om de verschillende etnische groepen samen te verenigen en zo bij te dragen tot de vrede en stabiliteit in het land.’

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift