‘Belgische plannen export runderen naar Turkije onaanvaardbaar’

Eind vorig jaar zette Turkije het licht op groen voor de import van levend Belgisch vleesvee. Eyes on Animals richt zich tot Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts: ‘Verbied de export naar Turkije zolang de dierenwelzijnsproblemen bij transport niet zijn opgelost.’

  • © Eyes on Animals & AWF|TSB Tijden de lange reis willen runderen gaan liggen in de veewagen, maar er is nauwelijks ruimte. © Eyes on Animals & AWF|TSB
  • © Eyes on Animals & AWF|TSB 'In de zomer zien we bij veel dieren ernstige signalen van hittestress, zoals hijgen, lusteloos op de grond liggen, tongrollen.' © Eyes on Animals & AWF|TSB
  • © Eyes on Animals & AWF|TSB Ook dieren op de bovenste verdieping die vaak buiten zicht blijven worden geïnspecteerd. © Eyes on Animals & AWF|TSB
  • © Eyes on Animals & AWF|TSB 'Er is vaak onvoldoende water aan boord, de waterbakken zitten vol met mest en urine of de drinkwatersystemen zijn niet geschikt voor het type dier.' © Eyes on Animals & AWF|TSB

Geachte heer Weyts,

Uw plannen voor verbetering van dierenwelzijn zijn veelbelovend: betere wetgeving, betere controles en een kordate aanpak van dierenmisbruik. U lijkt uw taak als eerste Vlaams minister van Dierenwelzijn ernstig te nemen. Wat Eyes on Animals betreft vormt uw reactie op de Belgische plannen om runderen naar Turkije te exporteren een lakmoesproef…

Het is ethisch onaanvaardbaar dat België runderen gaat exporteren naar Turkije. Eyes on Animals en haar partnerorganisatie AWF|TSB waarschuwt de Europese Commissie en haar lidstaten al jarenlang voor deze transportroute. Uit onze inspecties blijkt dat de export naar Turkije gepaard gaat met stelselmatige overtredingen van de Europese Transportverordening.

Tienduizenden dieren zijn het slachtoffer van extreem lange wachttijden aan de grens, een tekort aan water en voedsel, extreme temperaturen, overbelading en een gebrek aan voorzieningen voor rust en medische zorg. België zou beter moeten weten.

Uit het oog, uit het hart

Het Belgische Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) verliest het zicht op veetransporten die ze heeft goedgekeurd zodra veewagens de Belgische grens passeren. Eyes on Animals opereert, vanuit haar thuisbasis Nederland, wél internationaal. Onze inspectieteams volgen de dieren dwars door Europa en daarbuiten.

‘Bij 70% van de geïnspecteerde transporten wordt de Europese Transportverordening overtreden.’

Al vijf jaar lang reizen we naar de EU-grens tussen Bulgarije en Turkije. Hier controleren we veewagens en zien we duizenden runderen, schapen, kalveren en geiten passeren.

Uit ons recent onderzoeksrapport over de langeafstandstransport tussen de EU en Turkije van 2010 tot 2015 blijkt dat bij maar liefst 70% van de geïnspecteerde diertransporten de Europese Transportverordening 1/2005 wordt overtreden.

Niet één van de dertien landen die naar Turkije exporteert, houdt zich aan de dierenwelzijnsregelgeving. In de periode 2010-2015 werden er 352 veetransporten gecontroleerd: daarvan overtraden 247 één of meerdere regels.

Hiervoor is geen enkel excuus: het Europese Hof van Justitie heeft vorig jaar nog bevestigd dat de EU-Transportwetgeving geldt gedurende de gehele reistijd: vanaf de plaats van vertrek tot de plaats van eindbestemming – ook als deze zich bevindt in een land buiten de Europese Unie.

Wij hebben geen enkele reden om aan te nemen dat de Belgische transporten een uitzondering zullen vormen. Transport van Europa naar Turkije lijkt vandaag gelijk te staan aan ernstig dierenleed en overtredingen.

© Eyes on Animals

‘In de zomer zien we bij veel dieren ernstige signalen van hittestress, zoals hijgen, lusteloos op de grond liggen, tongrollen.’

Rapport

Laten we enkele bevindingen onder de loep nemen. Een eerste probleem is de structurele overschrijding van reis- en rusttijden. Door administratieve rompslomp aan de Turks-Bulgaarse grens, of bij de douane in Ankara of Istanboel, moeten trucks gemiddeld zeventien uur wachten. Bij kleine administratieve fouten, gebreken of onenigheden lopen deze wachttijden al gauw op tot enkele dagen. Maar wettelijk gezien moeten runderen en schapen na een reistijd van negenentwintig uur worden uitgeladen en vierentwintig uur rust krijgen.

Aangezien er aan de Turks-Bulgaarse grens zelfs geen mogelijkheid is voorzien om dieren uit te laden, worden zieke, gewonde, en uitgeputte dieren aan hun lot overgelaten. Ook zagen we in het verleden al runderen en schapen bevallen in de truck zonder enige zorg. Pasgeboren dieren worden vaak door de andere dieren vertrapt. Daarenboven is voor alle wachtende trucks aan de Turks-Bulgaarse grens maar één waterslang beschikbaar en is voer afwezig.

‘Aangezien er aan de Turks-Bulgaarse grens geen mogelijkheid is voorzien om dieren uit te laden, worden zieke, gewonde, en uitgeputte dieren aan hun lot overgelaten.’

Als trucks vanwege ernstige tekortkomingen Turkije niet in mogen, blijven ze achter in het ‘No Man’s land’ tussen de Turkse en Bulgaarse grens. Ze kunnen namelijk niet terug naar Europa, want Europa accepteert geen dieren die op Turkse grond zijn geweest.

Naast de reis- en rusttijden, zorgen de extreme weersomstandigheden, overbelading, watergebrek en een gebrek aan aandacht voor dierenwelzijn in Turkije voor problemen. De temperatuur in een truck loopt in de zomermaanden al snel op naar 36 tot soms wel 40 graden. Wettelijk is 5 tot 30 graden toegestaan, met een tolerantie van 5 graden.

Aangezien de dieren in de truck urineren en mesten, zijn ook de luchtvochtigheid en de ammoniakwaarden in de truck vaak extreem hoog. In de zomer zien we bij veel dieren ernstige signalen van hittestress, zoals hijgen, lusteloos op de grond liggen, tongrollen. Soms zorgt de hitte zelfs voor sterfgevallen. In de winter daarentegen zijn de wegen in het oosten van Turkije als gevolg van sneeuwstormen vaak moeilijk berijdbaar en wordt de reis van de dieren nog verlengd.

Controle

De EU-wetgeving schrijft voor dat er tijdens warme zomerdagen minder dieren mogen worden geladen. Toch is er bijna geen enkele transporteur die zich hieraan houdt. Een aanzienlijk deel van de trucks die wij hebben geïnspecteerd was overbeladen. Vaak konden dieren niet tegelijkertijd liggen en werden uitgeputte en liggende dieren vertrapt.

Er is vaak onvoldoende water aan boord, de waterbakken zitten vol met mest en urine of de drinkwatersystemen zijn niet geschikt voor het type dier. Hierdoor hebben de dieren onvoldoende of geen beschikking over water. Om ervoor te zorgen dat ieder dier te drinken krijgt, is handmatig water geven vaak noodzakelijk. Toch gebeurt dit weinig.

In Turkije is er geen enkele rustplaats. Zodra de trucks Turkije binnenrijden, kunnen de dieren dus niet meer worden uitgeladen voor de verplichte rust, water en voer. Export naar Turkije is daarom vrijwel altijd in strijd met de Europese transportverordening.

Dieren die ernstig ziek of gewond zijn, worden in Turkije niet geëuthanaseerd. In Turkije is euthanasie namelijk niet geoorloofd. Deze dieren sterven daarentegen aan boord of worden – als ze de reis overleven – alsnog uit de truck gesleept en geslacht. Ook al hebben ze een gebroken poot of rug.

Turkije heeft geen handhavende instanties die dierenwelzijn tijdens transport controleren. In Turkije krijgen de dieren dus geen bescherming.

© Eyes on Animals

‘Er is vaak onvoldoende water aan boord, de waterbakken zitten vol met mest en urine of de drinkwatersystemen zijn niet geschikt voor het type dier.’

In onze onderzoeksperiode 2010-2015 werden vanuit de EU 900.000 schapen, 850.000 runderen en 5000 geiten op langeafstandstransport gezet vanuit de EU naar Turkije. In 2015 steeg de export van dieren volgens Eurostat met 39% ten opzichte van 2014. De EU zet voor 2016 in op een verdere toename van de export.

‘Na vijf jaar moet het toch wel bekend zijn dat de route in strijd is met de Europese Transportverordening.’

We verwijten de EU-commissie en de lidstaten dat zij uit economische overwegingen de ogen sluiten voor de systematische wetsovertredingen bij de export naar Turkije. De EU stimuleert de internationale veehandel, maar investeringen in een goede internationale infrastructuur en adequate controles op naleving van dierenwelzijnsregelgeving ontbreken. Het is tijd dat de EU en haar lidstaten hun verantwoordelijkheid nemen en de export naar Turkije verbieden. In de zomer van 2015 zagen we dezelfde misstanden als in 2010. Na vijf jaar moet het toch wel bekend zijn dat de route in strijd is met de Europese Transportverordening en ernstig dierenleed veroorzaakt.

In diverse uitingen van u, minister Weyts, lezen we dat u een voortrekkersrol binnen Europa ambieert. Dit is uw lakmoesproef. Verbied de export naar Turkije zolang de dierenwelzijnsproblemen bij transport niet zijn opgelost.

Madelaine Looije is inspecteur bij dierenwelzijnsorganisatie Eyes on Animals.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift