Duurzame energie voor allen, ook voor de kansarmen

2012 is door de VN uitgeroepen tot jaar van de ‘Duurzame Energie voor allen’. Duurzaamheid is hier een terechte woordkeuze. De uitdaging is immers om de overschakeling naar hernieuwbare energie niet enkel ecologische drijfveren te laten hebben, zoals het verminderen van broeikasgassen, maar dat het ook economische resultaten levert, ondermeer door het scheppen van banen, en bovenal een sociale bonus gaat creëren. De toegang tot hernieuwbare energie voor allen is daarbij uitermate cruciaal en vormt wellicht een nog grotere uitdaging dan de technologische transitie.

  • ODE Bart Bode ODE

Het uitroepen van een dergelijk jaar is een goede aanzet om te bepalen wie hierbij initiatief dient te nemen. Ons inziens moet er sowieso eerst een markt gecreëerd worden, waar overheden de nodige incentives voor moeten uittekenen. Naast financiële ondersteuning moet dit ook een aangepast beleidskader zijn, denk maar aan het vermijden of wegwerken van monopolies.

Belasting op conventionele brandstoffen

Als sector zien wij groenestroomcertificaten als een beloning voor vermeden kosten: de niet-geïnternaliseerde kosten bij conventionele brandstoffen (CO2, fijn stof, valutaschommelingen, …) worden nu door een overheid opgehoest, terwijl hernieuwbare energie deze kosten vermijdt. Een belasting op conventionele brandstoffen kan bijvoorbeeld voor een staat met schaarse middelen de nodige ruimte scheppen om hernieuwbare energie te ondersteunen.

De globale financiële steun voor hernieuwbare energie is volgens het Internationaal Energie Agentschap nog steeds miniem: voor 1 dollar steun aan hernieuwbare energie gaat er nog altijd 5 dollar naar conventionele energie. Dit omdraaien zou al heel wat kansen creëren.

José Manuel Barroso stelt dat hernieuwbare energie de mainstream energie moet en zal worden. In deze context moet men ook bij ons voldoende aandacht besteden aan het feit dat hernieuwbare energie voor iedereen baten moet opleveren.

Hernieuwbare energie en armoede

Als Organisatie Duurzame Energie hebben we het initiatief genomen om welzijnsorganisaties, vakbonden, de milieubeweging en de sector hernieuwbare energie samen te brengen om na te denken over maatregelen die ervoor zorgen dat de groei van hernieuwbare energie niet tegenstrijdig wordt aan armoedebestrijding.

De zware energiefactuur voor kansarmen wordt grotendeels veroorzaakt door slecht geïsoleerde huurhuizen en verouderde verwarmingsinstallaties, maar toch kunnen we het Mattheus-effect van de steunmaatregelen voor groene stroom niet ontkennen. Willen we hernieuwbare energie voor iedereen toegankelijk maken, dan moeten aangepaste beleidsvoorstellen dit kunnen bijsturen. Zo moeten we – zeker inzake groene warmte – vaker durven denken aan bijvoorbeeld collectieve warmtesystemen, die ecologisch efficiënter en betaalbaarder zijn. Met deze organisaties willen we dit jaar een reeks dergelijke maatregelen in de steigers kunnen zetten.

Het Zuiden

Hernieuwbare energie kent ook een forse toename in het Zuiden, vooral in de zogenaamde groeilanden. Deze landen kennen een jaarlijkse capaciteitstoename van 15 tot 50 procent. In 2010 werd wereldwijd 211 miljard dollar geïnvesteerd in hernieuwbare energie, waarvan een derde in China. Deze groei-economie bij uitstek plant dit jaar een uitbreiding van windenergie met 30 Gigawatt, wat hen op dit domein de onbetwiste wereldleider zal maken. Van de 15 wereldproducenten van zonnecellen bevinden er zich 10 in Azië.

Energiearmoede hoeft dus helemaal niet, als er verder ingezet wordt op duurzame energieopwekking en als overheden hiervoor een passend kader creëren.

Bart Bode is Algemeen Directeur van Organisatie Duurzame Energie (ODE)

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2925   proMO*’s steunen ons vandaag al. We hopen 2021 te kunnen starten met 3000 proMO*‘s, word jij er één van?

Word proMO* of Doe een gift