Dit is het antwoord van Europese Lente voor een versplinterende EU

We zijn voor ons Europa, maar tegen dit Europa

© DiEM25

 

De Europese Unie is in een gevaarlijk tempo aan het versplinteren. Emmanuel Macron heeft gelijk daarop te wijzen. Maar hij heeft ongelijk om vervolgens een andere top-down agenda naar voren te schuiven die geloofwaardigheid mist, de systemische crisis van onzekerheid negeert, en de technocratie van de EU verder verankert in plaats van er democratische verantwoording van te eisen.

De gevaarlijke waarheid is dat, door Europa’s vernieuwing toe te vertrouwen aan haar bureaucratische elite, Macrons programma niet anders kan dan de ontevredenheid te verscherpen die aanleiding gaf tot extreemrechts, het fenomeen dat hij zegt te bekampen.

Elke agenda om het Europese project te vernieuwen moet voldoen aan drie voorwaarden. Ten eerste, een helder programma van wat reeds morgenochtend kan worden gedaan binnen de bestaande beperkingen en instellingen, om de levens van de velen in Europa te verbeteren. Ten tweede, een gevoel dat Europeanen door aan dit programma bij te dragen de controle kunnen terugnemen over hun levens, steden, landen, en ja, over hun Europa. En ten derde, een langetermijnvisie van een democratische unie die solidair is met de wereld voorbij haar grenzen.

In de voorbije twaalf maanden ontwikkelden we met honderden activisten en experts zo’n programma. We noemen het een New Deal voor Europa’ en het zal bij de Europese parlementsverkiezingen in mei worden voorgelegd aan Europese kiezers over heel het continent door onze Europese Lente – de transnationale coalitie van progressieve krachten verzameld door DiEM25.

Een nieuwe transnationale politiek achter onze New Deal voor Europa

De huidige politieke groeperingen in het Europees Parlement zijn cynische verstandsallianties die uiteenlopende krachten omvatten zonder een coherente agenda voor Europa.

Traditionele conservatieven zijn verscheurd tussen gematigden en dwarsliggende xenofoben. Sociaal-democraten trachten te ontwennen van hun bezuinigingsagenda

Traditionele conservatieven zijn verscheurd tussen gematigden zoals Angela Merkel en dwarsliggende xenofoben zoals Viktor Orban. De sociaal-democraten trachten momenteel te ontwennen van hun bezuinigingsagenda, terwijl ze op de weg naar vergetelheid geleid worden door Frans Timmermans – tot voor kort zelf een bezuinigingshavik. Europees Links omvat facties die onderling hevig van mening verschillen over migratie, de euro en hun bredere houding tegenover de EU. De Europese Groenen tot slot blijven verdeeld over fiscaal beleid – en zelfs over de financiering van hun verdienstelijke Groene Transitie-programma.

De Europese Lente is ontstaan vanuit een heel ander soort politiek proces. In 2017 nodigden we Europa’s progressieve bewegingen uit voor een open discussie over hoe we Europa’s vijf crisissen kunnen aanpakken: onvoldoende investering in de groene transitie, groeiende onzekerheid op de arbeidsmarkt, de bankencrisis, de openbare schuldenberg die dekking gaf aan het bezuinigingsbeleid en, last but not least, de diepe verachting voor democratie in de beslissingscentra van de EU.

Die bijeenkomst ontwikkelde zich organisch in de transnationale, pan-Europese coalitie die we de Europese Lente noemen – het verkiezingsvehikel dat in mei onze New Deal zal voorstellen aan Europese kiezers in minstens tien landen.

Verenigd achter een gedeelde visie over Europa’s uitdagingen, hebben we burgers van over heel het continent uitgenodigd om de beleidsmaatregelen uit te werken die hen aanbelangen. Het resultaat is onze New Deal voor Europa: een 12-delig programma met 90 concrete beleidsvoorstellen, op maat gemaakt om de behoeften van werknemers te behartigen, vrouwenrechten te verankeren en gemeentelijke overheden te versterken, onder vele andere doelstellingen.

Anders dan de meeste verkiezingsmanifesten, geschreven in achterkamertjes door ‘speciale adviseurs’, werd de New Deal geschreven in samenspraak met burgers en goedgekeurd door een transnationale democratische stemming waaraan elke Europeaan kon deelnemen. In mei zullen kiezers doorheen Europa een kans krijgen om deze nieuwe vorm van politiek te beoordelen en ervoor te kiezen: voor het allereerste, omvattende en door burgers meegeschreven manifest, voorgedragen door een democratische, transnationale eenheidslijst!

Een New Deal om een Europese Lente in te luiden

Onze New Deal bevat maatregelen die meteen kunnen worden ingevoerd. Onze eerste belangrijke actie zal zijn om de Groene New Deal op te starten, waarmee we elk jaar 500 miljard euro vrijmaken om Europa’s ecologische transitie te financieren en miljoenen nieuwe banen te creëren zonder nieuwe belastingen. Hoe kan dit? De Europese Investeringsbank zal per jaar 500 miljard aan obligaties uitgeven en de Europese Centrale Bank (ECB) zal, zoals ze nu al doet, haar intentie te kennen geven ze op de secundaire markt te zullen kopen als de opbrengsten stijgen.

Tegelijk zullen we aankondigen dat de rentetarieven die lidstaten van de eurozone betalen voor hun toegestane overheidsschuld (d.i. 60 procent van het BBP) verlaagd zullen worden tot het niveau van de rentetarieven op leningen van de ECB, en dit met de steun van de ECB (maar zonder dat ze die schuld opkoopt). Hierdoor zal de huidige waarde van de overheidsschuld in de eurozone in één klap verminderen met ongeveer drie biljoen euro, waardoor elk argument voor bezuinigingen verdampt.

Een derde interventie zou de aankondiging zijn van een Solidariteitsprogramma dat de winsten van de Europese centrale banken (hoofdzakelijk de ECB) afleidt naar een armoedebestrijdingsfonds. Een vierde maatregel is het Burgerwelvaartsfonds, waarin Big Tech en andere multinationals aangemoedigd worden een deel van hun aandelen te storten, zodat daarmee een Universeel Basisdividend uitbetaald kan worden als vergoeding voor de genereuze bijdrage die de maatschappij levert aan het aandelenkapitaal van die bedrijven. Bijkomend zal een Werknemersverdrag de rechten, lonen en uitkeringen van werknemers over heel Europa harmoniseren.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws

De aankondiging van die beleidsaanpassingen kan het politieke klimaat doorheen Europa veranderen en het tij keren tegen de nonsens. Ervan overtuigd dat xenofobie-light een vreselijke strategie is tegen de xenofobie, stelt de Europese Lente voor om Fort Europa te ontmantelen, een einde te maken aan de ‘externalisering’ van EU-grenzen, en een Europese zoek- en redoperatie te starten die de EU verbindt tot nul doden op de Middellandse Zee.

Onze New Deal is echter niet beperkt tot grote ideeën op pan-Europese schaal. Het doel is om niet nog meer bevoegdheden te centraliseren in niet-verkozen Europese instellingen. In de plaats daarvan biedt de New Deal een hervormingsagenda om de democratie te ondersteunen op elk niveau.

In Brussel stellen we bijvoorbeeld een waaier aan transparantievoorschriften voor waardoor de zwarte doos van de Europese instellingen onder publiek toezicht komt te staan. Voor lidstaten stellen we voor om het Grondwettelijk Hof te versterken met een onafhankelijke waakhond die mensenrechtenschendingen onderzoekt. Op gemeentelijk niveau stellen we voor om Europa’s mededingingswetten en richtlijnen voor diensten te hervormen om meer autonomie te geven aan lokale besturen.

Met die nieuwe agenda die de legitimiteit van het Europese project opfrist, kunnen de burgers van Europa beginnen te debatteren over welk type Europees bestuur ze wensen op de lange termijn. Het huidige verdragssysteem – dat Macron ongemoeid wil laten – is de basisarchitectuur van het democratische deficit van de EU. Europese Lente stelt voor om de burgers van Europa te mobiliseren in een Constitutionele Vergadering en een nieuwe grondwet op te stellen die de Europese Unie eindelijk democratische legitimiteit kan geven.

Voor onze EU, tegen deze EU

Het dominante verhaal over de komende verkiezingen schetst een confrontatie tussen twee kampen: een pro-EU, een andere anti-EU. Dat is Macron versus Matteo Salvini. Of, de ‘valse profeten’ tegen de ‘Europese patriotten’.

In het dominante verhaal — over een confrontatie tussen de ‘valse profeten’ en de ‘Europese patriotten’ — worden vrienden met vijanden verward

Maar dit verhaal verwart vrienden met vijanden. Figuren van de gevestigde orde, zoals Macron, hebben een populistische slechterik nodig om kiezers te kunnen verzamelen achter hun falende beleid. Omgekeerd hebben nationalisten zoals Salvini een rampzalig Europees establishment nodig om zichzelf te kunnen voordoen als waardige rebellen. De populisten en de gevestigde politieke orde dansen verkrampt een fatale dans die Europa de afgrond induwt.

De enige weg uit deze impasse is een echt alternatief aan te bieden voor het dilemma waarvoor Europeanen zich vandaag geplaatst zien. De Europese Unie verdooft onze verbeelding met haar kafkaiaanse structuur van instellingen: de mantra “er is geen alternatief” weerklinkt vanuit Brussel over heel het continent.

Het doel van onze beweging is de Europeanen het geloof terug te geven dat wij zelf de EU kunnen vormgeven. Wij staan met andere woorden niet aan één van de zijden in de tegenstelling tussen de zogenaamd pro-Europese en anti-Europese krachten. We zijn voor ons Europa, maar tegen dit Europa.

Al de crisissen van Europa – economisch, sociaal, politiek en ecologisch – zijn transnationaal in omvang. Geen enkel land kan belastingontduiking of klimaatverandering op zijn eentje bestrijden. Het oude model van Europese politiek bedrijven – nationale partijen die verstandscoalities sluiten – is in het beste geval achterhaald en in het slechtste geval reactionair.

Daarom bouwen we een transnationale beweging, en nodigen we alle progressieve krachten uit in een gemeenschappelijk front, om een New Deal voor Europa te eisen. De deuren van onze coalitie blijven openstaan voor al wie onze visie voor Europa deelt als een ruimte van democratie, duurzaamheid, welvaart en vrede.

Yanis Varoufakis zal de campagne van de Europese Lente op 25 maart lanceren in de Brusselse Bozar samen met andere leden van de alliantie zoals Benoît Hamon van Génération.s, Rui Tavares van LIVRE en Rasmus Nordqvist van Alternativet.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift