Het regeerakkoord: wat kopen mensen in armoede daarvoor?

Elke Vandermeerschen

Opinie

Het regeerakkoord: wat kopen mensen in armoede daarvoor?

21 maart 2008

'De regering stelt voor om een ambitieus plan uit te voeren inzake het terugdringen van armoede en verhoging van de koopkracht, met voorrang aan de meest kwetsbaren van onze samenleving. Zij zal daartoe jaarlijks een inspanning leveren.' Dit citaat komt uit het regeerakkoord, namelijk uit het nog geen halve bladzijde lange stukje over armoede.

Van ambitie gesproken, als het niet zo triestig was, het ware om te lachen. De ambities en beloftes kennen de mensen in armoede ondertussen al, alsook de nodige maatregelen die echt een verschil kunnen betekenen, die hen echt uit de armoede kunnen helpen. Laat een significant optrekken van alle uitkeringen tot –minstens- de Europese armoedegrens daar een start van zijn. Armoede behelst immers meer dan enkel een financieel aspect.
Ondanks het ‘koopkrachtverhogende maatregelen’ opbod dat maandenlang door diverse partijen rond de onderhandelingstafel werd uitgesproken, is er weinig daarvan terug te vinden in het regeerakkoord. Naast de vage vermelding van ambitieuze plannen en voorgenomen inspanningen in de toekomst, wordt in het stukje over armoede nog melding gemaakt van de strijd tegen schuldenlast.
Wat daar niet bij vermeld staat, is dat mensen in armoede vooral overlevingsschulden maken, door een structurele discrepantie tussen een veel te laag inkomen en de levensduurte (huisvesting, energie, gezondheid,…), en dat iets aan die oorzaken gedaan zal worden. Dat er aandacht geschonken wordt aan de specifieke noden van de daklozen, dat zullen deze zeer fijn vinden. Mogen ze zelf invullen aan welke noden, hoe dit zal gebeuren, en welke middelen daarvoor ter beschikking gesteld worden?

Tewerkstelling

Alles wordt ingezet op tewerkstelling. Inderdaad, kwalitatieve duurzame tewerkstelling kan soms een hefboom zijn om uit de armoede te geraken. ‘Kwalitatief, duurzaam, en soms’ verwijzen naar de noodzaak van werk op maat, vlot combineerbaar met gezin en met ruimte voor andere welzijnsbevorderende acties. De aangekondigde stimulans voor uitzendarbeid, nachtwerk, overuren en een algemene toename van de vereiste flexibiliteit bij de werknemers staat hier haaks op. Een gemiste kans. 
Het kan werken voor mensen in armoede onhaalbaar zwaar maken. En voor wie in de werkloosheid terechtkomt, en tot een kansengroep behoort, wordt het armoederisico bovendien nog versterkt. De invoering van degressieve mechanismen maakt de meest kwetsbare werkzoekenden nog zwakker, en dreigt hen rechtstreeks in armoede te duwen. Immers, hiermee wordt uitdrukking gegeven aan een verschuiving van ‘het zich verzekeren tegen ‘tegenslag’ –het verliezen van werk- naar het niet voldoen aan de plichten die de samenleving oplegt.

Vaardigheden en competenties

Indien men niet over de juiste vaardigheden en competenties beschikt, -vaak reeds een gevolg van uitsluiting op diverse levensdomeinen van jongsaf aan, bijvoorbeeld in het onderwijs- wordt men hiervoor verantwoordelijk gesteld. Mensen die moeilijk toegang vinden tot de arbeidsmarkt worden gesanctioneerd.
Dit is tegenover de meest kwetsbaren in de samenleving niet enkel onfair, het is inefficiënt en onverantwoord. Denken we maar aan de bovenvermelde overlevingskosten die niet wegvallen of verminderen indien men werkloos wordt. Hoe deze regering een stijging van deze kosten zal tegengaan, is evenmin in het akkoord te vinden.
Wat we er wel in terugvinden is het bevestigen van goede principes –als bijvoorbeeld de welvaartskoppeling- en intenties, vage goede voornemens. Maar zolang niet duidelijk is wat, hoeveel, voor wie, … zal de vraag van mensen in armoede terecht blijven: wat koop ik daarvoor ?
Hoopgevend is wel dat er een staatssecretaris voor Armoedebestrijding aangesteld is. Hij kan alvast sommigen herinneren aan de beloftes die ze een jaar geleden maakten
Elke Vandermeerschen, Stafmedewerker Armoedebeleid
Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw

Tags