Neutraliteit bestaat niet

De heisa die is ontstaan nadat minister Homans een tweet met een “niet neutrale” personeelsadvertentie voor de Vlaamse Overheid liet verwijderen, is ook aan ons niet voorbij gegaan. We vroegen onze vrouwelijke columnisten om een korte reactie.

Een minister van Gelijke Kansen?

Sabrine Ingabire

De foto van Amina komt uit een campagne om diversiteit te promoten. Diversiteit promoten mag wel eens, zolang het maar niet té divers, of te algemeen aanvaard is. Het is namelijk heel belangrijk om te doen alsof men verdraagzaam is, zonder het effectief te zijn.

Is een niet-witte vrouw algemeen en neutraal genoeg? Of moet het een witte blondine met blauwe ogen zijn?

Homans heeft heel veel woorden gebruikt om haar beslissing te verantwoorden, maar het enige dat voor mij duidelijk werd, is dat het oké is om voor de Vlaamse overheid te werken, zolang je niet op de voorgrond geschoven wordt. Een moslima met een hoofddoek kan een goede werker zijn, maar ze zal nooit “algemeen” genoeg zijn om op een poster te staan voor het grote publiek. Behalve als het is om “diversiteit te promoten”. Want alleen dan is zij belangrijk. Alleen dan mag het iets diverser zijn.

Maar wat is “algemeen”? Wat is “neutraal”? Is een niet-witte vrouw algemeen en neutraal genoeg? Of moet het een witte blondine met blauwe ogen zijn?

Maar misschien zijn dat de verkeerde vragen, en moeten wij ons eerder afvragen of Homans wel degelijk de Vlaams minister voor Gelijke Kansen is. Want mij lijkt het dat ze de minister voor Gelijke Kansen van witte autochtone Vlamingen is.

Sabrine Ingabire

Wat de bakker gelooft of vindt doet niets af aan de kwaliteit van zijn brood

Bieke Purnelle

Er bestaan meer godsdiensten dan we uit het hoofd kunnen opsommen, hier en elders. Maar sinds IS de wereld terroriseert laten we ons hersenloos leiden door angst en hysterie in de manier waarop we naar onze moslimburgers kijken. De hoofddoek, een doodgewone lap stof, is een van de meest controversiële symbolen geworden van een pijnlijke kloof in de diverse samenleving. Onder de vlag van de neutraliteit worden argumenten bij elkaar geklutst tot een smakeloze brij.

Onder de vlag van de neutraliteit worden argumenten bij elkaar geklutst tot een smakeloze brij.

1. Het spreekt vanzelf dat dienstverleners iedereen neutraal en gelijk moeten behandelen. Dat betekent niet dat zij zelf neutraal zijn. Mensen zijn nooit neutraal. Wanneer ik naar de bakker ga, dan weet ik dat mijn bakker wellicht een bepaalde politieke voorkeur heeft, waarschijnlijk een mening heeft over de recente fiscale beleidsmaatregelen en wie weet zelfs fan is van deze of gene voetbalploeg. Wat de bakker gelooft of vindt doet niets af aan de kwaliteit van zijn brood of zijn vriendelijke begroeting wanneet ik de bakkerij binnenstap. Als de bakker mij onvriendelijk behandelt, of mij z’n oud brood verkoopt omdat ik –ik zeg maar wat – een vrouw ben, dan pas ontstaat er een probleem.

2. De grootste uitdaging waar we als samenleving voor staan is samenleven in diversiteit. Die diversiteit is een realiteit, en dat zal zo blijven, tot spijt van wie het benijdt. Hoe moeten we elkaar begrijpen en respecteren wanneer die diversiteit en het pluralisme dat onze samenleving kenmerkt, verborgen moeten blijven, verbannen worden tot de huiskamer? Hoe moet een kind aanvaarden dat de mama van een vriend(innet)je een hoofddoek draagt als we daar zo’n taboe van maken? Het onzichtbaar maken van religieuze tekens draagt niet alleen niets bij tot het samenleven in wederzijds begrip, het bedreigt dit samenleven rechtstreeks.

3. Enerzijds willen we dat mensen met migratieroots zich integreren, dat ze participeren en bijdragen. Tegelijkertijd delen we hen mee dat er voor een deel van hun identiteit geen plaats is op openbare plaatsen. We plaatsen hen in een onmogelijke spagaat: je mag hier zijn, maar alleen wanneer je je kleedt en gedraagt zoals wij.

4. De ontvoogding van het Katholieke kruis heeft bij velen blijkbaar zulke diepe wonden geslagen dat elke uiting van geloof krampachtig gebannen moet worden. Behalve wanneer de religieuze uitingen kerststallen, Katholieke feestdagen, paaseieren of andere ingeburgderde rituelen zijn. Dat soort hypocrisie geeft een duidelijk signaal aan wie iets anders gelooft dan hier gangbaar is: jouw geloof, jouw identiteit is minderwaardig, en bovenal willen we ze niet zien.

5. Vrouwen die door wie ook gedwongen worden om een hoofddoek te dragen zijn niet de norm. In een hoofddoek zonder meer een vrouwonderdrukkend symbool zien is dan ook projectie, gemakzuchtig en onwetend. Wie oprecht geinteresseerd is in de beweegredenen van een vrouw om een hoofddoek te dragen, die moet het haar even vragen, niet arrogant veronderstellen. Vrouwen die gedwongen of onder druk gezet wordt, die moeten we steunen: bijvoorbeeld door actief mee te werken aan hun sociale integratie en participatie, niet door hen te isoleren van de rest van de samenleving.

6. Een overheid die diversiteit ernstig neemt, die laat zich niet leiden door ranzig racisme vanuit de onderbuik. Die neemt moedig het voortouw, en stelt zich op als moreel kompas, omdat ze het meent.

Bieke Purnelle

De waarheid komt uit een kindermond

Anya Topolski

Terwijl mijn kinderen zich voorbereiden voor hun eerste schooldag, overstroomt mijn Facebookfeed met het debat over het intrekken van een personeelsadvertentie door de Vlaamse overheid. Terwijl ik besef dat er geen universele test of principe is voor ethiek of politiek, zijn kinderen soms een uitstekende lakmoesproef voor wat in onze samenlevingen goed of fout loopt.

Ons gesprek ging ongeveer als volgt.

Kinderen: Mama, waarom ben je boos?
Ik: Omdat de Vlaamse overheid weer racistisch bezig is.
- Wat hebben ze gedaan?
- Ze hebben een foto van een moslimvrouw offline gehaald omdat sommige mensen dat niet leuk vinden.
- Deed ze iets verkeerd?
- Nee.
- Is ze lelijk?
- Nee, maar zelfs als ze dat was, zou dat geen goede reden zijn.
- Is het verkeerd om moslim te zijn?
- Nee.
- Is het fout om een ​​vrouw te zijn?
- Nee.
- Is het fout om bruin te zijn?
- Nee.
- Is het fout om iets op je hoofd te dragen?
- nee.
- Dus waarom hebben ze het gedaan? Je kan dat niet zonder reden doen.
- Hun reden was dat deze moslimvrouw niet neutraal is.
- Wie is neutraal?
- Een uitstekende vraag. Ik denk dat niemand neutraal is.
- Ik wil zeker niet neutraal zijn. Als we allemaal neutraal waren, zou de wereld saai zijn (ander kind: ja, dat zou zuigen).

Mijn kinderen hielpen mij om te realiseren is dat we ons niet de vraag moeten stellen of neutraliteit bestaat, maar of we, als neutraliteit al zou bestaan (wat niet het geval is), wel neutraliteit willen? Welke boodschap geeft de overheid ons en onze kinderen hier eigenlijk? Wat voor soort wereld willen we delen? Een neutrale (en saaie), of een inclusieve wereld ?

Anya Topolski

We gaan weer voor de zwijgzame allochtoon

Ikrame Kastit

Een foto van een fiere medewerkster met een prachtig glimlach, die trots is om voor de Vlaamse overheid te mogen werken. Wie had gedacht dat zo’n foto zulke racistische en haatreacties zou teweeg brengen. Voornaamste reden was dat ze een hoofddoek droeg, meer dan dat was er niet nodig om een vrouw die zich dagelijks inzet voor de Vlaamse overheid te beledigen, door het slijk te halen en zelfs te haten. En vrouw die net voor heel wat meisjes een voorbeeld kan zijn, voor wat allemaal mogelijk is, een voorbeeldfiguur voor vele.

Op zo’n moment verwacht je straffe taal van een minister van gelijke kansen, je verwacht dat zij het opneemt voor haar personeelsleden en duidelijk maakt dat racisme in Vlaanderen niet toelaatbaar is.

Op zo’n moment verwacht je straffe taal van een minister van Gelijke Kansen, je verwacht dat zij het opneemt voor haar personeelsleden en duidelijk maakt dat racisme in Vlaanderen niet toelaatbaar is. Maar we krijgen net een omgekeerde reactie, zij laat de tweet intrekken, beweert geen racistische of haatdragende taal gelezen te hebben en verschuilt zich achter het gebruikelijk argument van “neutraliteit”. Hiermee toont ze aan dat ze racisme legitimeert, door haar blindheid daarvoor en institutionaliseert zij het binnen onze overheidsadministratie.

Neutraliteit, een flutargument dat vooral gebruikt wordt om moslimvrouwen te discrimineren, vooral als ze in zichtbare plekken of op leidinggevende plaatsen voorkomen. Want dat gaat in tegen de vooroordelen die ze hebben ten opzichte van die vrouwen. Hoogopgeleid en madammen met heel wat lef, daar heeft men schrik van. Men schetst liever het beeld van de arme, laaggeschoolde, zwijgzame vrouw, die wel hun bureaus mag komen poetsen. Maar liefst niet meer dan dat. Een diversiteitsbeleid dat vooral op zoek is naar die bruine persoon die louter uitvoert, niet te zichtbaar is en liefst niet te hard roept.

Een foto van een zichtbare fiere moslim vrouw ging tegen dat beeld in. En dat willen we toch niet? Nee, we gaan voor de zwijgzame allochtoon. En dat noemen we dan “neutraal”.

Ikrame Kastit

Wie en wat is deze overheid bereid te verdedigen?

Tine Hens

Ofwel kiezen we er als samenleving voor de totale neutraliteit te promoten en dan lanceer je geen promotiecampagne met een foto van een vrouw met een hoofddoek. Ofwel beslis je dat neutraliteit niet bepaald wordt door de symboliek waarmee iemand zich bekleedt en is het prima te verantwoorden dat je met beelden werkt van vrouwen in hoofddoek, met een kruisteken rond hun hals of een satanische tatoeage op hun vingerknokels. De essentie is dat je een keuze maakt en die keuze verdedigt.

Niet kiezen, zoals met deze campagne gebeurde, is altijd een zwaktebod. Als burger vind ik dat een groter probleem dan een vrouw in hoofddoek aan een bureau: wie en wat is deze overheid bereid te verdedigen?

Tine Hens

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift