Trump pleegt gewelddadige klimaataanslag. Miljoenen levens staan op het spel.

De Amerikaanse president Trump heeft gezegd dat de VS uit het klimaatakkoord stappen. Die uitstap is een totaal onverantwoorde beslissing zijn en kan alleen geneutraliseerd worden door opgedreven inspanningen van de andere landen. Een radicaal klimaatbeleid van de andere grote spelers kan de VS echter uitrangeren in de economie van de toekomst.

  • going_down (CC BY-NC 2.0) going_down (CC BY-NC 2.0)
  • Peg Hunter (CC BY-NC 2.0) Peg Hunter (CC BY-NC 2.0)

Alma De Walsche

MO*redactie
Latijns-Amerika & ecologie
1 juni 2017

De president had het al aangekondigd tijdens zijn verkiezingscampagne, zoals hij ook aangekondigd had dat hij de muur met Mexico zou bouwen en het handelsverdrag NAFTA met Mexico en Canada zou opschorten. Van die twee laatste is in de praktijk al gebleken dat die uitspraken makkelijker zijn gezegd dan gedaan. Of het met de uitstap uit het klimaatakkoord wel gaat lukken en of die maatregel de VS dan opnieuw “groot” gaat maken, is maar de vraag.

Een gewelddadige aanslag

De vergelijking is niet overdreven: een uitstap van de VS, de tweede grootste uitstoter na China, uit het klimaatakkoord zou je kunnen vergelijken met een gewelddadige aanslag die nu en in de toekomst miljoenen mensenlevens zal eisen.  Nu al weten we dat de inspanningen die landen doen en beloofd hebben te zullen naleven in de nabije toekomst (de zogenaamde NDC’s, de nationaal overeengekomen engagementen), ontoereikend zijn om de opwarming onder de 2°C te houden, laat staan in de buurt van 1,5°C.

Nu roekeloos besluiten om alle klimaatwetenschap naar de prullenmand te verwijzen en de lobby van fossiele brandstoffen weer vrij spel te geven, brengt op de korte termijn mensenlevens in gevaar, bedreigt de voedselproductie, maakt ecosystemen kapot en betekent een regelrechte aanslag op de toekomst van de huidige en de toekomstige generaties. Niet alleen de bevolking en ecosystemen van Afrika en de Kleine Eilandstaten komen in gevaar. Ook de VS zelf zijn de voorbije jaren de speelbal geweest van een veranderend klimaat, met ongekende droogtes in Californië, ongemeen strenge winters, bosbranden en extreme stormen en orkanen. 

Gelukkig is er het Parijs-akkoord

Het klinkt wat vreemd maar toch: gelukkig is er zoiets als een akkoord van Parijs op het ogenblik dat de VS beslissen er hun voeten aan te vegen. Natuurlijk is een uitstap van de VS dramatisch,  maar daarmee wordt de weg die de afgelopen jaren in de klimaatonderhandelingen is afgelegd, niet opgeblazen.

China staat te trappelen om het leiderschap op te nemen.

Het akkoord van Parijs is niet over één nacht ijs gegaan. Het is ondertekend door 197 landen (de hele wereld, behalve Syrië en Nicaragua) en om zover te komen is er een lang parcours afgelegd, van voor Kopenhagen (2009) tot Parijs in 2015. Dat akkoord is de vrucht van deskundige politieke diplomatie maar meer nog van een bedrijfswereld die volop gekozen heeft om de omslag te maken. Zonder het gewicht van die bedrijfswereld zou een akkoord nooit mogelijk geworden zijn.

En, last but not least, zonder een sense of urgency van met name China, zou de toenmalige afspraak tussen de VS en China, cruciaal voor het tot stand komen van het akkoord, ook niet mogelijk geweest zijn. Door onder meer zijn onleefbare luchtvervuiling beseft China dat business as usual geen optie meer is. Intussen wordt steeds duidelijker dat groene energie niet alleen gezondere lucht oplevert maar ook banen creëert en goed is voor de economie. China is vast besloten om door te gaan op de ingeslagen weg en staat te trappelen om het leiderschap op te nemen.

Goed voor Amerika?

Als Donald Trump beslist om het klimaatakkoord te verlaten, is het nog maar de vraag hoe dit gaat uitpakken voor de VS zelf. Trump wil hiermee een deel van zijn achterban, de steenkoollobby uit de staten Kentucky en West Verginia, ter wille zijn.

Door te kiezen voor de oude economie van fossiele brandstoffen zullen de VS zichzelf aanzienlijke economische schade berokkenen door achter te blijven in innovatie in de groene economie.

Op dit ogenblik stelt de productie van zonne-energie in de VS echter meer mensen te werk dan de sector van de fossiele brandstoffen. Het valt dan ook te verwachten dat binnen de VS een conflict zal ontstaan tussen die twee elkaar beconcurrerende domeinen.

Zelfs de olie- en gasbedrijven Exxon Mobil en ConocoPhillips smeekten Trump om in het akkoord te blijven, om de bedrijfswereld op die manier meer zekerheid te geven. Ook CEO’s van 24 Amerikaanse bedrijven, waaronder Apple, Facebook, Google, Microsoft en Unilever traden die oproep bij.

Volgens de gouverneur van Californië, Jerry Brown, kunnen deelstaten ervoor opteren om het akkoord te ondertekenen. ‘Californië wil er alles aan doen niet alleen om de koers van het klimaatakkoord aan te houden maar om ook de steun van andere deelstaten hiervoor te winnen’, aldus Brown.

Door te kiezen voor de oude economie van fossiele brandstoffen zullen de VS zichzelf aanzienlijke economische schade berokkenen door achter te blijven in innovatie in de groene economie.

De CEO van Ford werd recent bedankt voor bewezen diensten en vervangen door de leider van de divisie van de zelfrijdende wagen, omdat het bedrijf, dat voorbij gestoken werd door Tesla, wil kiezen voor vernieuwing.

De trein van de elektrische wagen is aan het rollen. In Duitsland gaf bondskanselier Merkel enkele dagen geleden het startschot voor de bouw van de grootste fabriek voor lithiumbatterijen om zo de weg helemaal vrij de maken voor de doorbraak van de elektrische wagen.

Peg Hunter (CC BY-NC 2.0)

 

Het uur van de waarheid voor het Parijsakkoord

Om 9 uur vanavond (3 pm lokale tijd in Washington) zal president Trump zijn beslissing bekend maken. Twee kampen staan tegenover elkaar. Dochter Ivanka en haar man Jared Kushner, samen met staatssecretaris Rex Tillerson, hebben er bij Trump voor gepleit om in het akkoord te blijven. Zij staan diametraal tegenover de druk van EPA-baas Scott Pruitt, stafchef Steve Bannon en Witte Huis raadgever Don McGahn, en een groep van tweeëntwintig conservatieve senatoren die Trump een brief stuurden om uit het akkoord te stappen.

Als de VS het akkoord verlaten, zal het vier jaar duren vooraleer die beslissing juridisch rond is, en dat is na de volgende presidentsverkiezingen in de VS. 

Het (wan)beleid op vlak van klimaat van de huidige regering kan onherstelbare schade aanrichten en kostbare tijd verspillen.

Intussen kan het (wan)beleid op vlak van klimaat van de huidige regering onherstelbare schade aanrichten en kostbare tijd verspillen. Daarom heeft de rest van de internationale gemeenschap de dwingende opdracht om de inspanningen op te drijven. Tegen 2020 moeten de verschillende landen bij de VN hun nationale klimaatplannen (NDCs) opnieuw indienen en die engagementen moeten hoger liggen dan nu, om aan de afspraken van het akkoord te voldoen. Zonder de VS aan boord, zullen die inspanningen nog hoger moeten liggen.

Toch wijst voorlopig niets erop dat president Trump de rest van de wereld in vertwijfeling brengt.

Vandaag en morgen gaat er in Brussel een EU-China-top door waarin beide partners hun inspanningen op het vlak van klimaatbeleid zullen bekrachtigen, ongeacht de beslissing van Trump. 

Europa, China en de andere groeilanden moeten nu laten zien wat hun dit akkoord waard is, hoe robuust het is en hoeveel belang ze hechten aan de gemaakte afspraken. De vluchtelingenproblematiek, de honger in Afrika, het wegsmeltende ijs in Groenland en in Antartica wijzen erop dat het nu al 10 na 12 is voor het klimaat.

LEES OOK

© Sarah Halls/GMFUS
Hij is de anti-Trump van de Amerikaanse westkust.
© twitter.com/newbelgium
Op de klimaatconferentie in Bonn zullen de VS met twee delegaties aanwezig zijn.
© Jef Cauwenberghs
Vanaf februari 2018 kan je in China geen VPN-server meer gebruiken. Daardoor valt censuur niet meer te omzeilen.
© Brecht Goris
Hoe we hardnekkig niet willen weten wat voor de hand ligt, het blijft merkwaardig.

Meest recent van Alma De Walsche

US Capitol (CC0)
De diepe littekens van de Europese kolonisatie in Latijns-Amerika
Meer dan een half millennium nadat Colombus voet aan wal zette op het eiland Hispaniola, is de nieuwe wereld er nog steeds niet in geslaagd onder het juk van die verknechting uit te komen.
© Brecht Goris
Rafael Correa: ‘Latijns-Amerika beleeft een aanslag op de democratie’
Rafael Correa was als president van Ecuador een van de centrale figuren in de linkse golf van het voorbije decennium.
© Brecht Goris
Rafael Correa over Venezuela: agressie van alle kanten
De val van de olieprijs en de dood van Hugo Chávez hebben het land in een puinhoop veranderd. Maar is dat een voldoende verklaring voor de chaos waarin het zich nu bevindt?
Renato Gizzi (CC BT-NC 2.0)
João Doria als Braziliaanse Trump: ‘Ik hóef niet corrupt te zijn, ik ben al rijk’
Nu ook president Temer beschuldigd wordt van corruptie en ex-president Lula veroordeeld werd tot bijna tien jaar gevangenis, is de politieke chaos in Brazilië compleet.