Weg met de geur van sociaal isolement. Stop Fistula. Stop onrecht!

Jonge moeders worden in armere landen al te vaak geconfronteerd met fistula, wat leidt tot incontinentie. Er moet een einde komen aan de isolatie die ontstaat door de geur van lekkende urine, schrijft Hilde Vautmans, Europees Parlementslid (Open VLD) op de Internationale Dag van Strijd tegen Fistula.

  • CC DFAT De man, vriend en familie verstoten deze jonge moeders die vaak nergens terecht kunnen en zo beetje bij beetje geisoleerd geraken. CC DFAT

Ik zal nooit de eerste keer vergeten toen ik op een van mjn vele fieldmissies was in Afrika. Ik liep in Ethiopië in een ziekenhuis van de Marie Stopestichting en plots rook ik de indringende geur van de urine van een een jonge vrouw die fistula had. Die penetrante geur zal ik nooit vergeten.

Ik rook het, ik voelde het, ik huiverde toen ik later begreep  dat dit de geur was van sociaal isolement. De jonge meisjes die fistula hebben, wonen vaak aan de rand van de dorpen, in de steek gelaten door hun naasten, verstoten door hun man, door hun familie. Je ruikt het, je ziet soms ook de plasjes  urine op de grond als je aan de bus wacht. Vrouwen die fistula hebben kunnen hun urine niet ophouden, die loopt langs hun benen af.  De donkere urinevlekken verraden fistula, die de mensen isoleert.

Wat is dat, fistula?

Heel wat vrouwen weten niet wat Obstetric fistula is. Als ik het verhaal vertel dan slikken veel mensen of kijken met ongeloof. Graag zou ik op deze International day to end Obstetric fistula even stilstaan bij deze aandoening, want het is geen ziekte.

Fistula is een aandoening die aanwezig is in de meest arme regio’s van de wereld waar vrouwen niet de nodige verzorging krijgen na de geboorte van hun kind. Of er zijn ook gevallen van doodgeboren kinderen die er letterlijk uit worden geduwd. Veel vroedvrouwen zijn niet altijd even goed opgeleid, keizersnedes komen vaak niet voor.

Niet alleen ruikt hun lichaam naar urine, ook de plaats waar ze ze leven, hun kamers, hun bedden ruiken naar urine. Zelfs hun transpiratie ruikt naar de urine.

Dat maakt dat de baby’s eruit worden geperst, getrokken; er zijn zelfs gevallen bekend van vroedvrouwen die op de buik van de vaak erg  jonge moeders gaan staan. Vooral bij jonge meisjes van dertien, veertien, vijftien jaar waarvan het lichaam nog niet is volgroeid, is dit nefast.  

Met als gevolg dat er onherroepelijk inwendige schade is aan het lichaam. En een gat in het geboortekanaal.  Wat er dan gebeurt, is verwoestend.

Deze jonge vrouwen lijden dan aan incontinentie, ze kunnen hun urine niet ophouden.  Niet alleen ruikt hun lichaam naar urine, ook de plaats waar ze ze leven, hun kamers, hun bedden ruiken naar urine, versterkt door de hitte. Zelfs hun transpiratie ruikt naar de urine.

Deze jonge moeders komen langzaam in een sociaal isolement  terecht. De man, vriend, familie verstoten deze jonge moeders die vaak nergens terecht kunnen en zo beetje bij beetje geisoleerd geraken. Nergens naar toe kunnen gaan, hun job verliezen omdat ze hard ruiken met urine. Omdat ze lekken als het ware.

Fistula maakt een normaal leven onmogelijk . Niemand wil iets te maken hebben met deze jonge vrouwen, meisjes nog van 16 jaar en nog jonger. Ze worden behandeld als paria’s. Elk jaar komen er 50.000 tot 100.000 vrouwen en meisjes bij die te maken met Obsetric fistula. Geschat wordt dat er wereldwijd 2 miljoen vrouwen lijden aan deze aandoening.

Red jonge aanstaande moeders

Vorig jaar hield ik een seminarie met professor De Ridder van de KULeuven. Daaruit bleek dat zelfs bij artsen en ontwikkelingswerkers de aandoening niet voldoende is bekend, laat staan bij de publieke opinie. Maar ik huiver bij het onrecht dat miljoenen jonge aanstaande moeders bedreigt in Afrika en Azië.

Fistula, ook wel de armenziekte genoemd, is totaal onbekend maar slaat ongenadig toe bij de jonge meisjes die een toekomst verdienen. Jonge meisjes verdienen het niet geïsoleerd te worden worden door hun eigen stank.

Ik zie twee aandachtspunten om deze vrouwen weer op het rechte spoor te krijgen.  

Zorg dat het verplegend personeel goed opgeleid is. Want vaak kan fistula hersteld worden. Het is niet onoplosbaar.

Ten eerste : Aandacht voor het vervoer van hoogzwangere meisjes. Vrouwen geraken niet bij een ziekenhuis om zich te laten verzorgen. Zorg voor vervoer dat ze naar een ziekenhuis kunnen gaan en zorg dat ze ter plaatse medische begeleiding krijgen. Zorg dat het verplegend personeel goed opgeleid is. Want vaak kan fistula hersteld worden. Het is niet onoplosbaar.

Ten tweede is er een educatief, sociaal probleem bij deze jonge uitgestoten moeders. Leer ze vaardigheden, leer ze naaien en koken als ze in het ziekenhuis zijn. Geef ze de ABC-tjes mee die hen weerbaar maken, die ervoor zorgen dat ze een plaats hebben in de maatschappij. En opnieuw: zorg tegelijkertijd voor een degelijke opleiding voor het medisch personeel, bij de vroedvrouwen, bij de verpleegsters, bij de artsen.

Daarom moeten we deze problematiek op de Europese, Belgische en Vlaamse ontwikkelingsagenda krijgen. Lees dit artikel en deel het. Geef deze aandoening een plaats op de agenda. Aan de pers en aan u lezer: richt de schijnwerpers op dit probleem. We moeten ijveren dat dit probleem op de ontwikkelingsagenda komt van Europa.

Trouwens dertig euro is vaak genoeg om heel wat ellende te voorkomen of te genezen. Dan krijgen deze jonge vrouwen, kinderen vaak hun waardigheid terug. Met andere woorden, de kostprijs van een ticket voor een sportwedstrijd is voldoende om te scoren bij deze armenziekte. Meer is het niet. Een dag dat een kind geboren wordt moet een dag zijn van vreugde, niet van gevangenis.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift

Word proMO* of Doe een gift