Op bezoek bij Belgische militairen in Mali

Jihadi’s bedreigen Mali. Helpt de inzet van het Belgische leger daartegen?

België heeft vandaag in geen enkel buitenland meer militairen gestationeerd dan in het West-Afrikaanse Mali, geplaagd door toenemend jihadisme, nationalistische opstanden en banditisme. MO* ging met Charles Michel en Alexander De Croo op bezoek bij de Belgische militairen.

  • © Arne Gillis Onder toezicht van Michel, De Croo en Bettel verschalken de Malinese strijdkrachten in een oefening een imaginaire vijand. © Arne Gillis
  • © Arne Gillis Michel, De Croo en de Luxemburgse premier Bettel bezoeken de Belgische militairen die momenteel leidinggeven aan de EUTM-trainingsmissie, gericht op de hervorming en training van het Malinese leger. In januari 2018 wordt de fakkel overgedragen aan Spanje. © Arne Gillis
  • © Arne Gillis Onder toezicht van Michel, De Croo en Bettel verschalken de Malinese strijdkrachten in een oefening een imaginaire vijand. © Arne Gillis
  • © Arne Gillis Michel, De Croo en de Luxemburgse premier Bettel bezoeken de Belgische militairen die momenteel leidinggeven aan de EUTM-trainingsmissie, gericht op de hervorming en training van het Malinese leger. In januari 2018 wordt de fakkel overgedragen aan Spanje. © Arne Gillis
  • © Arne Gillis Michel, De Croo en de Luxemburgse premier Bettel bezoeken de Belgische militairen die momenteel leidinggeven aan de EUTM-trainingsmissie, gericht op de hervorming en training van het Malinese leger. In januari 2018 wordt de fakkel overgedragen aan Spanje. © Arne Gillis

Premier Michel en vice-premier De Croo bezochten begin deze week de EUTM-missie in Mali. Deze EU-trainingsmissie wordt sinds juli van dit jaar geleid door de Belgische generaal Laurent. 181 Belgische soldaten hervormen en trainen het Malinese leger. Al zo’n 12.000 soldaten hebben de opleiding genoten, ruwweg een derde van alle Malinese troepen.

Daarnaast heeft het Belgische leger momenteel ook de leiding over de MINUSMA-stabilisatiemissie van de Verenigde Naties. In 2018 zal de Belgische deelname nog worden uitgebreid met meer manschappen, helikopters en een transportvliegtuig.

© Arne Gillis

Michel, De Croo en de Luxemburgse premier Bettel bezoeken de Belgische militairen die momenteel leidinggeven aan de EUTM-trainingsmissie, gericht op de hervorming en training van het Malinese leger. In januari 2018 wordt de fakkel overgedragen aan Spanje.

Syriëstrijders en mensenrechtenschendingen

Mali was tot 2012 nog een goede leerling op het vlak van politieke stabiliteit en vrede, sindsdien gleed het land echter af naar een diepe veiligheidscrisis. Het noorden van het land viel achtereenvolgens ten prooi aan een gewapende Touaregopstand en jihadistische groeperingen. Sinds kort deelt ook Centraal-Mali in die klappen. ‘De problemen van het noorden van het land zien we in toenemende mate ook opduiken in het centrale deel van het land’, stelt kolonel Vanhove, commandant ter plaatse van de Belgische EUTM-missie.

© Arne Gillis

Onder toezicht van Michel, De Croo en Bettel verschalken de Malinese strijdkrachten in een oefening een imaginaire vijand.

Nu het kalifaat van Islamitische Staat in Irak en Syrië bijna tot op de funderingen afgebrokkeld is, groeit bovendien de vrees dat de jihadi’s zich naar de wetteloze Sahel zullen begeven. ‘Daar zijn nog geen concrete aanwijzingen voor’, zegt Vanhove. ‘Maar deze regio in Noord- en Centraal-Mali heeft alles om de volgende hub te worden voor jihadisten.’

Een onlangs verschenen rapport van Human Rights Watch spreekt over grove mensenrechtenschendingen door het Malinese leger.

Het toenemende veiligheidsprobleem is niet het enige waar de militairen mee te kampen hebben. Een onlangs verschenen rapport van Human Rights Watch spreekt over grove mensenrechtenschendingen door het Malinese leger. De mensenrechtenorganisatie zou in de regio rond Mopti drie massagraven hebben gevonden waarvan vermoed wordt dat ze de stoffelijke overschotten bevatten van minstens 14 mannen die geëxecuteerd werden na gevangen te zijn genomen door het Malinese leger.

Dat dreigt een smet te gooien op het Belgische blazoen, aangezien het Belgische leger de Malinese strijdkrachten opleidt. Kolonel Vanhove heeft naar eigen zeggen geen weet van dergelijke mensenrechtenschendingen. Gepeild naar een reactie bevestigt de Belgische communicatieverantwoordelijke van de EUTM-missie dat hij het rapport heeft gelezen. Tegelijk wil hij nuanceren. ‘In alle trainingen die wij geven, van logisitieke tot leidinggevende functies, komt een module mensenrechten voor. Maar in een leger van 30.000 manschappen kunnen er zeker rotte appels tussen zitten’, stelt hij.

© Arne Gillis

Onder toezicht van Michel, De Croo en Bettel verschalken de Malinese strijdkrachten in een oefening een imaginaire vijand.

Imagoprobleem

De turbulentie wordt niet alleen veroorzaakt door het veiligheidsprobleem in de regio. Ook het imago van Europa in Afrika gaat zienderogen achteruit.

De video’s van de Afrikaanse migranten die als beesten verhandeld worden op Libische slavenmarkten beheersen de gesprekken van Matonge tot Abidjan, waar op 29 november de vijfde top van start ging tussen de Europese Unie en de Afrikaanse Unie. In de ogen van vele Afrikanen zijn deze praktijken het gevolg van een falend Europees migratiebeleid.

In Franstalig Afrika groeit de ontevredenheid met het economische beleid van Frankrijk in de regio. De CFA-franc, gebruikt in de voormalige kolonies van Frankrijk, is nog steeds gekoppeld aan de euro.

Ook de MINUSMA-missie en de Franstalige Barkhane-missie kampen met een knoert van een imagoprobleem. Protesten tegen de Franse militaire aanwezigheid steken geregeld de kop op, soms met een dodelijke afloop.

© Arne Gillis

Michel, De Croo en de Luxemburgse premier Bettel bezoeken de Belgische militairen die momenteel leidinggeven aan de EUTM-trainingsmissie, gericht op de hervorming en training van het Malinese leger. In januari 2018 wordt de fakkel overgedragen aan Spanje.

Op dezelfde dag dat De Croo en Michel de troepen van de EUTM-missie schouwden in Koulikoro, speechte de Franse president Macron in de Burkinese hoofdstad Ouagadougou. Uit zijn woorden bleek dat zijn bezoek vooral gericht was om de hearts and minds van de Afrikanen terug te winnen in deze turbulente tijden. ‘Frankrijk heeft niet langer een Afrikapolitiek’, beweerde Macron. Zijn toespraak bevatte zowel een erkenning van misdaden uit de koloniale periode als spot voor de Burkinese president, die voortijdig de zaal verliet. Die spot wordt Macron door veel Afrikanen zwaar aangerekend.

‘Frankrijk heeft niet langer een Afrikapolitiek’, beweerde Macron.

Terwijl Macron in zijn speech het einde van de Françafrique aankondigde, protesteerden studenten op de straten. ‘Weg met het imperialisme, weg met de Franse troepen uit Afrika’, schreeuwden ze. Enkele uren voor de aankomst van de Franse delegatie in Ouagadougou smeet een ongeïdentificeerde persoon vanop een motorfiets nog een granaat naar de Franse troepen. Het projectiel miste doel en verwondde drie burgers.

De Avenue De Gaulle, een belangrijke verkeersader in Ouagadougou, doopten manifestanten om tot Avenue Thomas Sankara. Deze legendarische president van Burkina Faso keerde zich met zijn anti-imperialistische politiek in de jaren tachtig af van Frankrijk, tot hij in dubieuze omstandigheden omkwam in een coup, geleid door zijn voormalige politieke spitsbroeder Blaise Compaoré. Velen zien de hand van Frankrijk in Sankara’s dood. Macron beloofde in Ouagadougou om de archieven hieromtrent vrij te geven.

Op 29 november begon de vijfde EU-AU-top in Abdijan, Ivoorkust, met als officieel thema: de jeugd. Intussen zullen voor en achter de schermen de inspanningen groot zijn om het groeiende imagoprobleem van Europa in Afrika aan te pakken.

© Arne Gillis

Michel, De Croo en de Luxemburgse premier Bettel bezoeken de Belgische militairen die momenteel leidinggeven aan de EUTM-trainingsmissie, gericht op de hervorming en training van het Malinese leger. In januari 2018 wordt de fakkel overgedragen aan Spanje.

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Afrika, natuurlijke reserves en grondstoffen

    Arne volgt voor MO* Magazine en mo.be de regio Afrika, met een speciale focus voor natuurlijke reserves en grondstoffen.

    Actieve thema's