Dilma Afgezet. Rijke kaste grijpt macht in Brazilië

In Brazilië is Dilma Rousseff afgezet als president. In de Senaat stemde een afgetekende meerderheid in met haar impeachment. ‘Met een coup’, aldus Dilma’s aanhangers. Michel Temer volgt haar op als president. De conservatieve politieke kaste grijpt de macht. De afgezette president toonde zich aangedaan maar strijdvaardig. De politieke rust keert niet weer in Brazilië.

  • Agência Brasil (CC0) Protest tegen de "coup" op Dilma Rousseff Agência Brasil (CC0)
  • Agência Brasil (CC0) Protest tegen de "coup" op Dilma Rousseff Agência Brasil (CC0)
  • Agência Brasil (CC0) Michel Temer en Dilma Rousseff Agência Brasil (CC0)
  • Agência Brasil (CC0) Manifestanten en politie raakten slaags Agência Brasil (CC0)
  • Agência Brasil (CC0) Agência Brasil (CC0)

Raf Custers

MO*academy
Schrijver, journalist, en onderzoeker
1 september 2016

In Brazilië is Dilma Rousseff afgezet als president. In de Senaat stemde een afgetekende meerderheid in met haar impeachment. ‘Met een coup’, aldus Dilma’s aanhangers. Michel Temer volgt haar op als president. De conservatieve politieke kaste grijpt de macht. De afgezette president toonde zich aangedaan maar strijdvaardig. De politieke rust keert niet weer in Brazilië.

Na een lange politieke campagne haalt het conservatieve kamp zijn slag thuis. De procedure tot afzetting van president Dilma Rousseff (Arbeiderspartij/PT) begon in december 2016. Toenmalig Kamervoorzitter Eduardo Cunha (van de coalitiepartner PMDB) accepteerde dat dit instrument tegen Dilma Rousseff werd ingezet. In het Braziliaans parlement stemde de Kamer in april voor afzetting, de Senaat volgde in mei. Vice-president Michel Temer (PMDB) werd toen waarnemend president.

Voor het progressieve kamp in Brazilië is zij overduidelijk met een politieke putsch gewipt.

Rousseff is ten laste gelegd dat ze haar begroting heeft opgesmukt. Ze is niet voor criminele feiten in verdenking gesteld. Nochtans dient de afzettingsprocedure uitdrukkelijk daarvoor, om criminelen uit het hoogste staatsambt te zetten. Dat is voor het laatst gebeurd in 1992 met toenmalig president Fernando Collor de Mello. Gisteren, 31 augustus, stemden 61 senatoren voor de definitieve afzetting van Dilma Rousseff ; 20 senatoren stemden tegen.

Onder de tegenstemmers ook enkele politici van de PMDB van Temer (en Cunha). Dat geeft aan dat er twijfel blijft bestaan over de gegrondheid van de procedure en de vraag of ze in dit geval in overeenstemming te brengen is met de grondwet. Nog een aanwijzing : Dilma is wel afgezet als president maar ze mag publieke functies blijven uitoefenen (amper de helft van de senatoren wilde haar dat verbieden). Van Collor de Mello zijn destijds voor acht jaar de politieke rechten afgenomen, zoals de grondwet het voorschrijft.

‘Dilma gewipt door de Senaat’, titelt een Britse krant. Die uitdrukking dient meestal op een staatsgreep te duiden. Voor de aanhangers van Dilma Rousseff en het progressieve kamp in Brazilië is zij overduidelijk met een politieke putsch gewipt.

Een coup, ‘hoe moet je anders het noemen’, vraagt de correspondent van Der Spiegel, ‘wanneer een democratisch verkozen staatshoofd met twijfelachtige wettelijke argumenten van de macht wordt verdreven ?’

Empresa Brasil de Comunicação (CC0)

 

Ballonnetjes over impeachtment

Deze coup snijdt diep in Brazilië’s collectieve bewustzijn. Dilma Rousseff verwees ernaar, meteen na haar afzetting, in haar afscheidsspeech. 

‘Dit is de tweede staatsgreep waarmee ik geconfronteerd word’

‘Dit is de tweede staatsgreep waarmee ik geconfronteerd word’, zei ze. Dilma (68) werd in de jaren 1960 als jonge, linkse militante gearresteerd en gefolterd door de militaire dictatuur (1964-1985). Een foto van Dilma uit 1970, toen ze als 22-jarige verscheen voor twee militaire rechters (die angstvallig hun gelaat bedekken), verwijst daarnaar. Het is een episode die voor miljoenen Brazilianen erg traumatisch blijft.

Maar politiek wordt bikkelhard gespeeld, ook, zeker in Brazilië, zoals tijdens deze nieuwe episode blijkt. Dilma Rousseff werd eind 2014 voor een tweede termijn als president verkozen. Maar tegelijk versterkte het conservatieve kamp zich in de Senaat en een aantal belangrijke deelstaatregeringen. Grootgrondbezitters en grote (agro-)industriëlen geven in dat kamp de toon aan.

Meteen na Dilma’s herverkiezing lieten zij de eerste ballonnetjes over impeachment op. In 2015 mobiliseerden ze samen met de genereuze hulp van de mainstream media (O Globo, Folha…) brede lagen van bevolking. Die zijn gefrustreerd over de terugval van de economie, nu Brazilië op zijn beurt de gevolgen van de wereldeconomische crisis incasseert.

Agência Brasil (CC0)

Michel Temer en Dilma Rousseff

Gouden tijden

De massa-mobilisaties zijn misleid met loze beloften en leugens. De oppositie beloofde dat de gouden tijden meteen zouden terugkeren, eens zij aan de macht zou zijn. Dat kan zij onmogelijk waarmaken. De economische recessie die Brazilië treft, zou pas na 2018 opklaren. Maar de recessie en haar sociale gevolgen worden Dilma exclusief in de schoenen geschoven.

 De economische recessie die Brazilië treft, zou pas na 2018 opklaren.

De leugens betreffen een enorm corruptie-schandaal rond de petroleumfirma Petrobras. Het kost Petrobras intussen 2 à 3 miljard dollar aan inkomsten. Politici van alle slag, ook van Dilma’s Arbeiderspartij, zijn door het gerecht aangeklaagd voor hun aandeel in de grootscheepse omkoping. Eduardo Cunha moest aftreden als Kamervoorzitter, omdat hij zwart geld op bankrekeningen in Zwitserland had staan. Toen het gerecht hem daarvoor in beschuldiging stelde, liet de Arbeiderspartij Cunha - nochtans een coalitiepartner - vallen. De PMDB neemt nu wraak met Dilma’s afzetting.

Dilma Rousseff had in 2013, tijdens massale straatprotesten, beloofd het politieke systeem te zullen hervormen en de roots van de corruptie, met name de royale sponsoring van politici door privé-ondernemingen, te zullen verbieden. Daar steekt het conservatieve kamp met haar afzetting bijtijds een stokje voor. De nieuwe regering van Michel Temer denkt er zelfs aan voor haar van corruptie beschuldigde politici een amnestie af te kondigen.

Empresa Brasil de Comunicação (CC0)

De nieuwe president Michel Temer, vlak na zijn aanstelling

Controle der oligarchen

De Braziliaanse conservatieve oligarchie herstelt nu haar controle over de politieke macht. De bevolking maar ook het politieke bedrijf zelf zullen er duur voor betalen. De nieuwe president Temer heeft al een trein diepsnijdende maatregelen klaar staan. Hij wil de grondwet amenderen om de begrotingsuitgaven voor de volgende 20 jaar op het huidige peil te bevriezen.

De grondwet bepaalt minimumpercentages van de begroting die besteed moeten worden aan sociale huisvesting, onderwijs, gezondheids- en milieuzorg. Net in die sectoren dreigen nu reële besparingen. De Arbeidswet wordt flexibeler gemaakt en in de Sociale Zekerheid komt het gegarandeerde minimumloon in het gedrang. Bij Petrobras is al een nieuwe topman aangesteld die filialen van de onderneming gaat verkopen. En er volgen andere privatiseringen in de infrastructuur en de elektriciteitssector.

Haar argument : een door het soevereine volk verkozen president is door politieke tegenstanders afgezet, het soevereine volk moet zich nu uitspreken over hoe het verder moet.

Brazilië’s politieke crisis dreigt te verdiepen. Na het nieuws over Dilma’s afzetting zetten tevreden burgers foto’s van overwinningsfeesten op Twitter en Facebook. Maar op straat ging het er grimmig aan toe. Protesten tegen de coup in meerdere steden botsten op felle repressie van de politie.

Arbeiders van verscheidene Petrobras-afdelingen legden woensdagavond het werk neer. Op politiek vlak kondigt Dilma Rousseff een militante oppositie tegen de regering-Temer aan. Ze wil een volksraadpleging over nieuwe verkiezingen.

Haar argument : een door het soevereine volk verkozen president is door politieke tegenstanders afgezet, het soevereine volk moet zich nu uitspreken over hoe het verder moet.

Laat een reactie achter

Javascript is vereist om dit formulier te gebruiken.

Bert Laon

Onzin.

Het is een goede zaak dat corrupte Dilma Roussef is afgezet.

Moest Dilma Roussef gewoon verder aan de macht kunnen blijven, ondanks het corruptie schandaal van ongeziene schaal (ettelijke miljarden dollars) bij Petrobas in de tijd dat Dilma directeur was bij het oliebedrijf, en ondanks de vervalsing van de staatsboekhouding om het deficit kleiner voor te stellen, dan zou dat betekenen dat de democratie in Brazilië totaal disfunctioneel geworden was. Gelukkig is dat niet het geval en hebben het parlement en de Senaat hun werk gedaan.

Laat ons even niet vergeten dat Griekenland ook op die manier de afgrond is ingegaan: vervalsing van de overheidsfinanciën om de situatie rooskleuriger voor te stellen.

In tegenstelling tot wat Raf Custers beweert, steunt een meerderheid van de Brazilianen de afzetting van Dilma Roussef. Lees de meest recente opinie-peiling erop na: http://datafolha.folha.uol.com.br/opiniaopublica/2016/07/1792812-governo… . “O afastamento definitivo de Dilma Rousseff pelo Senado é defendido por 58% dos brasileiros”. Volgens deze peiling steunt 58% van de bevolking de Dilma’s defenitieve afzetting.

Bert Laon

Trouwens, wat die zogenaamde machtsgreep van de elite betreft, raad ik geinteresseerden aan om na te gaan welke partijen voor of tegen haar afzetting gestemd hebben: https://en.wikipedia.org/wiki/Impeachment_of_Dilma_Rousseff

Haar eigen Werkerspartij, de communisten en enkele andere kleine partijtjes en individuele parlmementsleden stemden tegen haar afzetting.
Onder de voorstanders van haar afzetting vind je onder anderen: Brazilian Labour Party, Brazilian Social Democratic Party, Brazilian Socialist Party, Democratic Labour Party, Humanist Party of Solidarity, Labour Party of Brazil, National Labour Party, Popular Socialist Party, Progressive Party, het grootste deel van de Social Democratic Party, de Social Liberal Party en de partij Solidarity.
Ja, dat klinkt echt als de rijke elite die haar heeft weggestemd nietwaar?

Raf Custers zou beter stoppen met die desinformatie. En hij zou ook beter stoppen met die opruiende retoriek van de corrupte werkerspartij over een ‘coup’ te copiëren. Een poging tot coup of machtsgreep is wat we onlangs nog in Turkije zagen gebeuren. Een bepaalde groep, meestal een onderdeel van het leger, grijpt dan met geweld de macht en zet de verkozen vertegenwoordigers van het volk en de democratie buiten spel. In dit geval heeft de democratie haar werk gedaan. Een verkozen president staat niet boven de wet. Linkse mensen als Raf Custers zijn gewoon slechte verliezers…

dan

Man, man, man….

 

wat is dat toch met links dat halsstarrig in eigen boezem weigert te kijken bij elk falen…

Hoe gemakkelijk “een coup”…

wel, dat moet dan de meest gemakkelijke, meest democratische  en meest langdurige “coup” geweest zijn die ik ooit zag….

 

En waar bij een couppoging in Turkije miljoenen burgers spontaan het legerverkeer onmogelijk maakten kwamen er nu bij de afzetting van Dilma slechts enkele honderden aanhangers op straat…

En hoe zou dat komen? 

Was het niet deze Dilma die bij haar verkiezing de sociale hemel op aarde beloofde maar zodra ze verkozen was schaamteloos het neoliberale programma van haar rechtse tegenstander uitvoerde? Werd zij niet verkozen omdat zij beloofde komaf te maken met de corruptie? 

Van dit soort links, verlos ons heer….

en zij beschadigde niet alleen “links” maar de ganse politieke klasse die nu uitgespuwd wordt…

André

Massa mobilisaties misleid met loze beloftes en leugens? De oppositie beloofde dat de gouden tijden zouden terugkeren eens zij aan de macht zijn? Komaan. Ik maakte de mobilisaties mee van nabij, sprak met de man in de straat. En wat wil die? Die wil een komaf met de corruptie, werkgelegenheid, en vooral een goede gezondheidszorg. De linkse regeringen van Lula en Dilma pochen op hun sociale verwezenlijkingen zoals de Bolsa Familia. Mooi initiatief, maar enkel met een toegangsdeur, geen uitgang. Uiteindelijk draait het hier om stemmen Raf, noch meer noch minder.
Indien je in Brazilië woont en werkt (zoals ik), dan zal je vroeg of laat ondervinden wat bvb die publieke gezondheidszorg voorstelt, niet in het minst wanneer er een eigen familielid betrokken is. Ik kan er over meespreken. Waren 14 jaren beleid onvoldoende om daar iets aan te doen? En verwacht je nu dat de nieuwe regering dit in een oogwenk oplost?
De nieuwe regering wordt geconfronteerd met een rampzalige economie, en die is het gevolg van het rampzalig beleid van zij die door u verdedigd worden. De recessie en haar gevolgen zijn wel degelijk veroorzaakt door de voormalige regering(en). Ook in andere landen moeten de pensioenen aangepast worden aan de nieuwe realiteit. Blijkbaar heb je geen idee van de huidige situatie (en misbruiken) in Brazilië wat dat betreft. Iemand moet de rommel opkuisen nietwaar, een job die eigenlijk moest uitgevoerd worden door de arbeiderspartij die initiëel nobele motieven nastreefde. De honger naar de macht verknalde dit alles. Ik wil hier niet gezegd hebben dat de gebruikte methode om Dilma af te zetten correct was. Maar het ontbrak haar zeker aan de nodige talenten om dit immense land te leiden, op zijn minst. De gevolgen van haar beleid zijn rampzalig. Vraag het maar eens aan meer dan 200 miljoen Brazilianen. Ik hoef het niet eens te vragen, ze komen het me zelf vertellen.

LEES OOK

Derek Keats (CC BY 2.0)
Wouden die herstellen na een periode van ontbossing hebben in dat proces nood aan vogels.
© Willemjan Vandenplas
Het is een jaar geleden dat ik uit Brazilië vertrok, niet zo lang, maar lang genoeg voor een grondige mentaliteitswijziging in Brazilië.
guilherme jofili (CC BY 2.0)
Momenteel is er een wateroorlog gaande. In Brazilië. In Afrika. In Palestina. Wereldwijd. Tegelijk zijn er initiatieven alom om waterbronnen te doen herleven.
Eduardo Amorim (CC BY-NC-ND 2.0)
De wereld eet steeds meer vlees en daar ligt een grote kans voor de veeteelt in Latijns-Amerika. Maar tegelijk neemt de druk op het milieu toe.

Meest recent van Raf Custers

© Reuters/Guadalupe Pardo
Belandt afval Nyrstar in drinkwater van Lima na aanhoudend noodweer?
In Peru is opnieuw deining ontstaan over installaties van de Belgische mijnbouwonderneming Nyrstar.
© Raf Custers
Steenkoolmijn El Cerrejon: Slokop in woestijngebied
El Cerrejon mag dan wel een van de grootste steenkoolmijnen ter wereld zijn, voor de omliggende bewoners is de aanwezigheid van het bedrijf geen zegen.
© Raf Custers
‘Zwijg, bitch! Denk aan je kinderen’
In haar dertigjarig bestaan expandeerde de El Cerrejon-mijn in het noorden van Colombia tot de grootste producent van steenkool in Latijns-Amerika.
Santiago La Rotta (CC BY-NC 2.0)
Groene praatjes, grauw werk bij grootste steenkoolproducent van Latijns-Amerika
Dertig jaar bestaat El Cerrejon. In die tijd groeide deze mijn uit tot de grootste producent van steenkool in Latijns-Amerika.
Nooit meer tonen X

Ontdek

MO*nieuwsbrieven

Schrijf je in op onze gratis nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

Facebook/Twitter

Blijf op de hoogte van het belangrijkste mondiaal nieuws.

MO*magazine

Abonneer je op ons unieke kwartaalmagazine voor slechts € 28.

Een abonnement nemen

MO*papers

Abonneer je op de gratis digitale achtergronddossiers (pdf) over actuele mondiale thema’s.