België als proeftuin voor Europese vernieuwing

In deze workshop bekijken we België als mogelijke laboratoriumruimte voor een toekomstig federaal Europa. Niet omdat België vandaag al werkt als zo’n model, maar omdat veel van de spanningen die Europa doorkruisen – meertaligheid, regionale autonomie, migratie, stedelijke dynamiek – hier al in geconcentreerde vorm aanwezig zijn.

Met referenties aan denkers als Kant, Valéry, Husserl en Habermas onderzoeken we hoe politieke samenhang kan ontstaan in een context waarin er geen vanzelfsprekende nationale eenheid is. Waar komt binding vandaan als identiteit niet vooraf vastligt, maar moet groeien uit samenwerking, vorming en gedeelde publieke ruimte?

We richten ons op vier centrale lijnen:

• meertaligheid als democratische en symbolische uitdaging

• steden als plekken waar nieuwe vormen van burgerschap kunnen ontstaan

• burgerschap als actief lidmaatschap van een politieke ruimte, niet enkel juridisch statuut

• cultuur en onderwijs als dragende infrastructuur voor een gedeeld Europees verhaal

België fungeert in deze lezing niet als een afgewerkt voorbeeld, maar als concrete casus waar de open vragen van Europa scherp zichtbaar worden. In die zin kan België, paradoxaal genoeg, een proeftuin zijn voor een federaal Europa dat diversiteit niet als hinderpaal ziet, maar als kern van het politieke project zelf.