Deserteurs en dienstweigeraars: filmvertoning + boekpresentatie

Een manier om in verzet te komen tegen oorlog is de weigering om de wapens op te nemen. Momenteel praktiseren tienduizenden gewetensbezwaarden en deserteurs dit verzet in de oorlog in Oekraïne en in andere oorlogsgebieden. Hun rechten staan enorm onder druk en ook in België is het helaas hard nodig om opnieuw op te komen voor het recht op gewetensbezwaar nu sommigen de herinvoering van de dienstplicht bepleiten. Deze avond gaat over deze vorm van vredesactivisme vanuit zowel een historisch als hedendaags perspectief. 

De Duitse documentaire (Engelstalige ondertiteling) 'Die Liebe zum Leben' gaat over de moed om de oorlog te weigeren en te deserteren, de kracht van trouw te blijven aan jezelf en een visie die de Bondsrepubliek heeft veranderd. Regisseur Annette Ortlieb brengt het aangrijpende verhaal van de strijd van Ludwig Baumann (1921-2018), ter dood veroordeeld voor desertie tijdens de Tweede Wereldoorlog. Als hij na de oorlog terug vrijkomt, maakt hij er zijn levenswerk van om te strijden voor de intrekking van 30.000 doodvonnissen tegen deserteurs uit de Wehrmacht.

Na de film gaan we in gesprek met Willem de Haan. Hij weigerde in de jaren 1970 de dienstplicht in Nederland en werd veroordeeld tot 18 maanden gevangenisstraf. In de jaren die volgden groeide hij uit tot een van de bekendste critici van het leger en dienstplicht in zijn land. In zijn boek Vrede als daad kijkt hij terug op zijn leven als totaalweigeraar – iemand die niet alleen militaire dienst weigerde, maar ook burgerdienst – omdat hij niet wilde meewerken aan het militaire systeem in welke vorm dan ook. Vrede vzw publiceerde eerder al een interview met hem naar aanleiding van het verschijnen van zijn boek.