G8 verliest macht
Muriel Denayer, Sholain Govender-Bateman, Sanjay Suri, Bart Vanacker
10 juli 2009
China, India, Brazilië, Mexico en Zuid-Afrika hebben een dag voor hun samenkomst met de G8 duidelijk gemaakt dat ze voortaan volwaardig willen meetellen bij het internationaal topoverleg. 'Waar de G8 vroeger toch een soort machtsmonopolie had, is dat eigenlijk door de financiële crisis weg', zegt Rudy De Meyer van de studiedienst van 11.11.11. 'Men merkt dat, als men dingen wil oplossen, men de grote groeilanden nodig heeft.'
De landen van de G5 hebben over veel onderwerpen gezamenlijke standpunten klaar die botsen met de ideeën van de G8, bijvoorbeeld over de klimaatverandering. De G5 vinden dat de internationale gemeenschap moet erkennen dat de industrielanden historisch gezien voor het grootste aandeel van de extra CO2 in de atmosfeer hebben gezorgd, en daarom ook de grootste verantwoordelijkheid hebben om hun uitstoot terug te schroeven.
Openheid bij de G8
Sommige leden van de G8 lijken open te staan voor een grotere rol van de grote ontwikkelingslanden. ‘Ik denk dat de weg naar de G20 leidt’, verklaarde de Duitse kanselier Angela Merkel voor het begin van de top. Verschillende grote industrielanden en vooral ook Groot-Brittannië zeggen bijvoorbeeld ook dat ze een verruiming van de VN-Veiligheidsraad willen, het machtigste orgaan van de Verenigde Naties.
In de V-raad hebben nu alleen de VS, Rusland, China, Groot-Brittannië en Frankrijk een permanente zetel. Veel experts gaan ervan uit dat de grote ontwikkelingslanden meer macht moeten krijgen binnen de belangrijkste internationale instellingen om te vermijden dat die betekenisloos worden.
‘De G8 heeft veel van zijn geloofwaardigheid verloren,’ zegt De Meyer. ‘Je ziet ook dat daar een heel informele, rommelige verruiming bezig is: China mag er even bij, India mag er even bij, Nederland mag er even bij, de Belgen niet. Eigenlijk hebben ze geen legitimiteit meer.’
Crisis op de agenda
De huidige economische crisis legt enkele zwaktes van het globale financiële systeem bloot. Italië wil nieuwe internationale afspraken opstellen waarmee een instelling wordt gecreëerd die de internationale economie op deze zwaktes zal controleren. Verder zou er een strategie opgesteld moeten worden om integriteit en transparantie centraal in het internationale bedrijfsleven te plaatsen.
Paus Benedictus XVI stuurt in zijn nieuwe encycliek een niet mis te verstane boodschap naar de G8-leiders: hij pleit voor een nieuwe economische wereldorde, die niet louter gebaseerd mag zijn op winst, maar moet vertrekken vanuit een ethiek die de mens centraal stelt. ‘Het is een hart onder de riem voor de vele mensen in het Zuiden. Ze hebben in de paus nu een echte bondgenoot gevonden in hun legitieme strijd voor meer gerechtigheid,’ zegt Pol De Greve, directeur van Broederlijk Delen.
Strijd tegen armoede
In L’Aquila wil de G8 de strijd tegen armoede en de impact die de crisis heeft op armoede benadrukken. Italië legt een grote klemtoon op het belang van een betere voedselvoorziening en toegang tot water. Berlusconi vraagt dat alle leiders die de G8-top bijwonen een verklaring ondertekenen waarin een nieuw initiatief met betrekking tot voedselveiligheid en – bescherming wordt gestart.
‘Het zou wel eens kunnen dat de algemene beloftes die gedaan zijn rond investeringen in landbouw, dat daar iets concretere beloftes komen. De vraag is: wat komt er in de praktijk van?’, zegt Rudy De Meyer.
Het Wereldvoedselprogramma (WFP) hoopt alvast op 4,5 miljard dollar extra om alle vragen tot noodhulp te kunnen beantwoorden: volgens de VN-organisatie voor Voedsel en Landbouw kampen er immers meer dan een miljard mensen met voedselgebrek.
‘Het WFP roept de G8 op de daad bij het woord te voegen en de nodige hulp ter beschikking te stellen om dringende hongernoden te beantwoorden en om de langetermijninvesteringen in de landbouw in de ontwikkelingslanden mogelijk te maken’, zegt een WFP-woordvoerder.