Uitkijken naar het eerste aperitiefje met vrienden

De kracht van quarantaine

© Brecht Goris

Ching Lin Pang

Op een zonnige dag als vandaag wil MO*columniste Ching Lin Pang er niet aan denken dat er behalve COVID-19 nog andere — wie weet kwaadaardiger virussen op de loer liggen om slachtoffers te maken. Waar ze wel over wil nadenken is het post-corona-tijdperk. Hoe ziet de wereld eruit als de corona-ellende achter de rug is?

Ik val in herhaling. Vorig maand begon ik mijn column met de aanhef: ‘In een maand kan veel veranderen’. Deze zin is meer dan ooit van toepassing. Het COVID-19 heeft ons land volledig in een wurggreep. Sinds midden maart leven we in een semi-lockdown. Schoorvoetend blijven we collectief in ons kot terwijl we in snel tempo de kunst van het handen wassen en social distancing leren.

Het dragen van een mondmasker zorgt nog voor veel verdeeldheid. Valt af te wachten of we binnenkort ook zwichten voor het mondkapje zoals Singapore en Canada wegens voortschrijdend inzicht. Er is wetenschappelijke consensus dat mensen met een besmetting best een mondmasker dragen om de verspreiding van het virus tegen te gaan. Dit is des te relevanter nu we weten dat besmette mensen niet per se de ziektesymptomen vertonen.

Over dit onderwerp is reeds veel inkt gevloeid. Ook houd ik me ver van samenzweringstheorieën die enkel belust zijn op het verspreiden van verwarring en angst en vooral: op het poneren van het eigen gelijk. Evenmin werp ik me in de verbale strijd van de zogenaamde ‘scorebordjournalistiek’, die de coronacrisis reduceert tot een competitief spel. Welk land scoort het best op vlak van de COVID-19 bestrijding? Welk land gaat als eerste het winnende vaccin op de markt brengen? Wie wordt de kampioen in de coronacrisis? Welk land is de loser? Dit soort van cynisch opbod is totaal zinloos omdat het ons geen millemeter vooruitbrengt in de strijd tegen dit virus dat de mensheid in zijn geheel bedreigt.

Volgens experten is COVID-19 niet het enige virus dat een dergelijke mondiale ontwrichting kan veroorzaken. Menig ander — wie weet nog kwaadaardiger — virus staat klaar om ons te infecteren en nog meer slachtoffers maken.

Maar op een zonnige lentedag als vandaag wil ik even niet aan dit scenario denken. Waar ik wel over wil nadenken is het post corona tijdperk. Hoe ziet de wereld eruit als de corona-ellende achter de rug is?

Oostenrijk heeft als eerste Europees land uitgepakt met een exitstrategie. In België is een expertenwerkgroep hierover opgestart. Het is nog te vroeg om zich een goed beeld te vormen van het post corona tijdperk wegens gebrek aan data te wijten aan het feit dat bijna gans de wereld in vrijwillige opsluiting zit.

De verspreiding van het virus is in China min of meer beter onder controle dan elders, ook al blijft de situatie er precair en onderhevig aan permanente monitoring om een nieuwe uitbraak te vermijden. Daarom zijn er enkele studies voorhanden — veelal uitgevoerd door consultants en marketeers — over de sociale gevolgen op het leven tijdens en na corona.

Tijdens de quarantaine komen de Chinezen tot het inzicht dat bepaalde zaken niet te koop zijn zoals het samenzijn met familie en vrienden.

Intussen is de lockdown versoepeld in heel China, ook in Wuhan, de stad die het meest getroffen is door het COVID-19 virus. De resultaten zijn niet wereldschokkend maar op sommige punten toch verrassend. De impact van de crisis was bijzonder acuut voor – niet geheel verrassend — de sectoren horeca, amusement en toerisme. Door de lockdown konden Chinezen gewoonweg niet uit gaan eten, op reis gaan of even karaoke zingen met collega’s en vrienden. Terwijl ze in “hun kot” zaten, hadden ze geen zin in luxeproducten zoals cosmetica of kledij. Opmerkelijk is dat de consumptie van sterke drank sterk gedaald is omdat banketten — waar overvloedig sterke drank geserveerd wordt — geschrapt werden tijdens de lockdown.

De tijd die vrij is gekomen door thuiswerk gebruikten de Chinezen om meer aan de slag te gaan in de keuken. Vooral vrouwen hebben gebruik gemaakt van dit tijdsdividend. Wat opvalt, is de steile opgang en het gebruik van (nieuwe) mediacontactpunten: digitale nieuwsplatforms, online-muziek, online medische hulp, online onderwijs, enzovoort.

Dat een bruusk opgelegde zelfopsluiting gepaard gaat met angst en onzekerheid en “iets” doet met ons hele wezen hoeft niemand te verbazen. Of om het met een modieus neologisme te duiden: de impacterende kracht van de quarantaine. Alleen is de vraag of en hoe dit leidt tot waardenverschuiving en nieuwe mentale referenties en hoe deze op hun beurt de levenswijze beïnvloeden? Tijdens de quarantaine komen de Chinezen tot het inzicht dat bepaalde zaken niet te koop zijn, zoals het samenzijn met familie en vrienden. Ze nemen zich voor om hieraan meer tijd en aandacht te schenken na de lockdown.

Opmerkelijk is er ook het voornemen om een betere versie van zichzelf te worden. Een nieuwe ontwikkeling voor de extreem prijsbewuste Chinees is de bereidheid om iets meer te betalen voor verantwoorde merken, die aandacht schenken aan milieubescherming en duurzaamheid. Bedrijven die zich bijvoorbeeld nuttig hebben gemaakt tijdens de coronacrisis winnen aan merkliefde.

De verandering in levenswijze en consumptiegedrag was reeds merkbaar in de eerste week na de versoepeling van de quarantaine. Het eerste wat ze deden, was uit gaan eten met familie en vrienden, winkelen en uitstapjes maken. Intussen zijn deze bevindingen bevestigd in de media.

Afgelopen weekend hadden de Chinezen vakantie voor het Qingmingfeest, dat de voorouders herdenkt. Vele Chinese toeristen maakten een uitstapje naar het natuurgebied van de berg Huangshan in de provincie Anhui. Helaas was de maximumcapaciteit van 20.000 reeds in de vroege ochtend overschreden wegens teveel volk. Velen moesten hun plannen herzien.

Dit nieuwsitem ging viraal in de internationale pers. ‘Gebruik toch je gezond verstand’ kopte een Belgische krant op moraliserende wijze. Het is duidelijk dat een reisje maken hoog op het verlanglijstje staat na wekenlange opsluiting.

Zelfs afvaluitstapjes zijn aantrekkelijk in coronatijden.

Intussen veert de economie langzaam op. De files zijn er weer. Er komt terug beweging in de vastgoedmarkt. Niets nieuws. Maar wat nieuw is, is dat ze blijvend geld uitgeven aan mondmaskers, handgels en huishoudelijke apparaten voor desinfectie. Mondmaskers zijn een blijver in het Chinees straatbeeld.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op onze nieuwsbrieven en blijf op de hoogte van het mondiale nieuws
Wat kunnen we leren uit deze voorlopige post coronasituatie in China? Dat de mens een sociaal dier is en graag gezellig op restaurant gaat met familie en vrienden. We houden ook van uitstapjes. De massale toeloop van Chinezen in Huangshan is geen alleenstaand geval. Het gedeeltelijk openstellen van de recyclageparken in België deze week heeft ook gezorgd voor lange rijen auto’s met goedgeluimde landgenoten. Zelfs afvaluitstapjes zijn aantrekkelijk in coronatijden.

Een eigen huis of appartement hebben, is niet alleen comfortabel maar ook een houvast in moeilijke tijden. We moeten misschien onze mobiliteit anders gaan invullen om het milieu te sparen en ons leven richten op online activiteiten in combinatie met lijfelijk contact. Minder maar bewuster omgaan met mobiliteit en materialisme.

Zo te zien zijn we als mensen niet zoveel anders dan Chinezen. Ik kijk alvast uit naar het post corona tijdperk en in het bijzonder het eerste aperitiefje met familie en vrienden.

Zonder jouw steun bestaat MO* niet.

Wil je dat MO* dit soort verhalen blijft brengen?
Steun ons en word proMO* voor maar €4/maand of doe een vrije gift. 2540   proMO*’s steunen ons vandaag al.

Word proMO* of Doe een gift

Over de auteur

  • Antropologe

    Ching Lin Pang is antropologe verbonden met Universiteit Antwerpen en KU Leuven. Met een open blik bestudeert ze de hedendaagse ontwikkelingen in Azië met een focus op China.