“‘Op zoek naar stilte in het hoofd’

Voor mij zit een jongen van zeventien jaar.

Zijn gedachten bereiken me traag. Woorden komen aarzelend, soms in een plotse stroom.

Hij spreekt brokkelig Nederlands. Een tolk wil hij niet. We proberen het zo, met gebaren, beelden, muziek. De gesprekken lopen over weken en maanden, in fragmenten.

Hij vertelt over zijn familie. Over oorlog, aanwezig in zijn eerste herinneringen. Over zijn kleine broertje en halwa, hun lievelingsdessert – een zoet gerecht met veel suiker en boter. Wanneer ik voorzichtig vraag naar zijn ouders, valt er een lange stilte. Ik voel zijn ongerustheid groeien met het tikken van de tijd.

Zijn vlucht naar hier is één uit de boekjes. Onderweg zag hij mensen neervallen in de bergen. Doorgaan was de enige optie, omkijken geen mogelijkheid. Zijn kindertijd ligt ver achter hem. Angst, honger en uitputting wisselen elkaar af met korte momenten van opluchting.

We drinken smen thee. ‘Het ruikt hier anders,’ zegt hij, ‘alles smaakt anders. Het is hier veilig en rustig’.

Tegelijk is het leven zwaar. Een nieuwe taal leren, vraagt veel energie. Hij mist zijn familie en weet dat ze in gevaar is.

Dat glibberige gevoel sluipt in zijn lijf. Stilte is soms moeilijk te verdragen.Hij zoekt zijn plaats in dit land, wil erbij horen zonder zijn afkomst te verliezen. Wanneer hoor ik erbij? Welk deel van mezelf toon ik? Wie wil ik worden?

Migratie schudt je identiteit door elkaar, zeker als je zeventien bent, ver van je gezin en het bekende leven. Soms wordt hij heel kwaad — een van de redenen waarom hij hier zit.

Hij heeft hier mensen die hij vertrouwt.

‘Het is als familie’, zegt hij. ‘Ze helpen me leven.’ Dagelijks bidden geeft hem houvast. ‘Je kan overal bidden, zolang het maar stil wordt in je hoofd.’

Wat kan ik hem bieden? Het zijn kleine momenten van gedeelde tijd.

Er is hier, er is nu.

Soms raak ik zelf verstrikt in een machteloos gevoel. Zijn verblijfsprocedure blijft onzeker. Tegenstrijdige gevoelens schuren: verder willen gaan met leven, vastzitten in wat er gebeurd is. Opgelopen kwetsuren waarvan we soms een glimp opvangen, wanneer hij het deksel in een zeldzaam moment opheft. Soms omdat hij het wil, soms omdat het niet anders kan.

Ik reik hem een beeld aan. Een kracht, een verder bouwen ondanks maar ook dankzij de duisternis. We voelen samen de eenzaamheid, (ver)dwalingen en een kiem van hoop.

Er is toen, er is later.
Dat houden we vast.