“‘What’s in a name?’

Samen stonden we te kijken naar een stamboom op mijn moeders burgerprofiel. Ze had iets “vreemd” ontdekt. Ik bleek niet tussen haar kinderen te staan. Verdwenen. Geschrapt?

‘Zou het iets te maken hebben met het feit dat gij uwe naam hebt veranderd?' vroeg ze me. Ik haalde mijn schouders op en klikte nog eens, speurend of ik mezelf terug kon vinden, al was het in de marge. De ongerustheid in haar ogen verraadden een dieperliggende angst.

‘Hersteld’, fluisterde ik terwijl ik het scrollen staakte. ‘Dat ze er al nachten niet van kon slapen’, antwoordde ze.

Ik weet niet wat me het meest raakte, het feit dat ze heel goed wist dat ik mijn Koreaanse voornaam officieel liet herstellen ondanks dat ze me blijft noemen bij de Vlaamse naam die zij me gaven. Of de ongerustheid die ik voelde bij de gedachte dat ik hen mogelijks zou ontkennen als ouders.

Mijn Vlaamse naam werd mij gegeven met de beste intentie. Mijn Koreaanse naam werd mij gegeven uit hoop.

Alsof een naam maar één richting kan uitwijzen. Alsof loyaliteit ondeelbaar is. Alsof het terugnemen van een geschiedenis automatisch betekent dat je een andere loslaat.

Mijn Vlaamse naam werd mij gegeven met de beste intentie. Mijn Koreaanse naam werd mij gegeven uit hoop. Tussen die twee beweeg ik al mijn hele leven. Het herstellen van de ene wist de andere niet uit. Het maakt alleen zichtbaar dat mijn verhaal niet in één lijn te schrijven valt.

Misschien was dat wat haar wakker hield, niet dat ik haar afwees, maar dat ik mezelf niet langer wilde opsplitsen. Het is inmiddels tien jaar geleden dat ik vastberaden bij de Dienst Bevolking stond om mijn nieuwe identiteitskaart af te halen.

Zwart op wit stond het er nu: Sun Mee Nele Cattrysse. Twee delen. Heden en verleden. Een stukje Koreaans, een stukje Vlaams.

‘Wat een mooie naam’, zei de vrouw aan het loket.

Ik glunderde en vertelde spontaan dat ik net terug was van Korea en dat alles wankelde, maar dat ik nergens zo zeker over geweest was als dit. Dat het allesbehalve een bevlieging of een modegrilletje was. Dat ik me nooit voelde samenvallen met mijn oervlaamse naam waar ik menig mens mee verraste als ik werd uitgenodigd voor sollicitatiegesprekken of eerste huisbezoeken.

Dat ik mijn Koreaanse naam voor het eerst weer aannam toen ik een eigen modelabel startte en hoe iedereen me plots spontaan Sun begon te noemen. En dat Sun Mee “goed” en “mooi” betekent omdat degene die me die naam gaf, hoopte dat ik dat zou worden.

Ze lachte en friemelde nerveus aan de verwarde draad van het betaalapparaat dat ze vasthield. ‘En dat ze je daarvoor zoveel laten betalen’, zei ze met het schaamrood op haar wangen. Ik bedankte haar. Niet omdat ik zoveel moest betalen, wel omdat ze me zag.

Een wildvreemde die zonder veel moeite begreep dat dit geen aanstellerij of een “simpele” naamsverandering was, maar een existentieel herstel, niet enkel van een naam, maar van een identiteit, van een geschiedenis, hoe kort die ook was. De enige zekerheid waar ik aan kan vastknopen is dat. Kim Sun Mee. Dat was ik. Dat ben ik.

Als iemand me bij mijn Vlaamse naam noemt, krimpt mijn maag ineen.

Maar er is een verschil. Sommige mensen heb ik al lang niet gezien en hebben dus een heel stuk gemist. Andere mensen weten het niet goed, proberen, alsof ze mijn naam moeten savoureren.

En er zijn ook mensen die moeite hebben, zelfs weigeren, me bij mijn Koreaanse naam te noemen. Misschien is het hun recht. Of misschien toont het vooral wie zich nooit hoeft aan te passen.

Maar voor de mensen die me graag willen zien, is het Sun Mee, of simpelweg Sun, gewoon omdat het goed is en “goed” betekent. Zo voel ik me beter.

Toen mijn Koreaanse naam uit mijn dossier verdween, heette dat integratie.

Mensen spreken graag over een naamsverandering alsof het een kwestie van smaak is. Alsof je een kapsel aanpast of een handtekening vernieuwt.

Maar een naamsherstel vertrekt niet uit voorkeur, het vertrekt uit verlies. Ik koos geen nieuwe naam. Ik nam een naam terug die ooit van mij was en die in een administratieve beweging werd vervangen door een meer verteerbare versie.

Toen mijn Koreaanse naam uit mijn dossier verdween, heette dat integratie. Zorg. Toekomstgericht denken. Alsof de oorspronkelijke naam minder geschikt was voor hier. Alsof aanpassen vanzelf spreekt en terugnemen uitleg vraagt.

Een naamsverandering kijkt vooruit. Een naamsherstel kijkt achterom, en stelt een ongemakkelijke vraag: wie had ooit het recht om te beslissen hoe ik moest heten? En waarom werd die eerste beslissing als vanzelfsprekend beschouwd, terwijl de tweede als persoonlijk statement wordt gelezen?

‘Stel u voor… dat ge bij de notaris zit, en uw zussen zeggen dat ze u niet kennen.’ Ik stelde mijn moeder gerust en belde 's anderendaags, zo'n tien jaar na mijn naamsherstel, opnieuw naar de Dienst Bevolking. Burgerzaken, zoals dat tegenwoordig heet.

Daar bevestigden ze dat het ‘een klein foutje’ was in de administratie. ‘Oei,’ lachte ik, ‘dat klinkt herkenbaar’.

Als je geadopteerd bent, ben je vaak een “klein foutje” in de administratie. Als je geadopteerd bent, leer je vroeg dat identiteit administratief maakbaar is. Dat een naam geschrapt kan worden. Dat een geboortedatum overschrijfbaar is. Dat een taal kan verdwijnen uit een dossier.

Een “klein foutje” in de administratie is zelden klein wanneer het over een leven gaat.

‘Een geluk bij een ongeluk’, zegt de medewerker. Ook dat klinkt herkenbaar.

Ik bel mijn moeder en zeg dat het rechtgezet werd. ‘Bedankt, Neleke’, zegt ze.

In het systeem was ik even verdwenen. Een “klein foutje”, teruggeplaatst in de stamboom.

Maar sommige namen verdwijnen niet toevallig. Ze worden aangepast, vereenvoudigd, vertaald, in naam van integratie, toekomst, gemak.

Een naamsherstel is geen statement. Het is het terugnemen van wat nooit vrijwillig werd afgestaan.