Vrouwelijk ondernemerschap in Ethiopië: recycleren is traditie

Bethlehem Tilahun Alemu stampt soleRebels uit de Ethiopische aarde

Antonio Fiorente

Bethlehem Tilahun

Bethlehem Tilahun Alemu groeide op in een van de armste wijken van Addis Ababa, de hoofdstad van Ehtiopië, en schopte het tot CEO van soleRebels. Het schoenenbedrijf ontstond in de achtertuin van haar grootmoeder en is één van de snelst groeiende bedrijven van Afrika. Intussen rijgt Bethlehem Tilahun de prijzen en felicitaties aan elkaar. Zo werd ze verkozen tot vrouwelijke Afrikaanse leider van 2017.

De schoenen van soleRebels zijn kleurrijk, vrolijk en origineel. Ze worden met de hand gemaakt, ook de materialen. De stof is handgeweven, de veters zelfgemaakt en de zolen komen van gerecycleerde autobanden. En wie meewerkt aan de schoenen krijgt vier keer het minimumloon.

Recyclage, deel van de Ethiopische traditie

Westerlingen die naar de schoenen van soleRebels kijken zien daar ecologische, gerecycleerde schoenen staan.

‘Omdat alle materialen waarde hebben in een arm land, is recyclage een traditioneel concept, een ecologische erfenis zou je kunnen zeggen’

‘Nochtans zijn wij nooit begonnen met het idee om te recycleren’, zegt Bethlehem Tilahun Alemu. ‘Die technieken zijn gewoon een deel van Ethiopische traditie. We deden al jaren zonder erbij stil te staan, omdat alle materialen waarde hebben in een arm land. Een ecologische erfenis zou je kunnen zeggen.’

Bethlehem Tilahun Alemu groeide op in de Ethiopische traditie. Familieleden sponnen katoen op een inzert, een traditionele houten handspoel, en ze zag shemmanies weven. Die vervaardigden schitterende stoffen met een handgeweeftouw om er traditionele sjalen, omslagdoeken en dekens van te maken. ‘De vakkennis gaat hier duizenden jaren terug en is van de bovensteplank’, glundert Bethlehem.

SUNRISE

Handgeweven stoffen voor de schoenen

Armoede arbitrair

Toch groeide Bethlehem op in armoede. ‘Er is zoveel talent en zo weinig werk in Ethiopië’, gaat ze verder. ‘Ik zag hoe ontwikkelingshulp de situatie enkel erger maakte. Armoede werd benaderd als een arbitraire lijn. Wie onder de grens zit is arm, daarboven ben je niet-arm. De hulpverleners hadden geen enkele voeling met de omgeving en creëerden enkel aangeleerde hulpeloosheid.’

‘Ik zag hoe ontwikkelingshulp de situatie enkel erger maakte. De hulpverleners hadden geen enkele voeling met de omgeving en creëerden enkel aangeleerde hulpeloosheid’

‘Het gaat erom het probleem om te keren in een kans en welvaart te creëren’, zegt Bethlehem. ‘Tegenwoordig kan ik zeggen dat we een bedrijf uit de grond hebben gestampt. Uit het niets. En dat wij Ethiopiërs, Afrikanen trots kunnen zijn op wat we hebben verwezenlijkt.’ soleRebels maakt nog altijd schoenen van lokale materialen, maar exporteert die nu wereldwijd. Tegen 2022 mikt ze erop om meer dan honderd winkels te hebben en een omzet van 250 miljoen dollar.

Het idee voor soleRebels groeide langzaamaan. Terwijl Bethlehem Tilahun Alemu boekhouding studeerde, werkte ze in een lederbedrijf. Daar leerde ze de bedrijfswereld van binnenuit kennen en deed een hoop ervaringen op die haar later van pas zouden komen.

‘Mijn ouders hebben me altijd geleerd om respectvol met mensen om te gaan en nieuwsgierig te zijn. Zij zetten me aan om te gaan studeren en leerden me de waarde van hard en eerlijk werken’, vertelt Bethlehem.

Onderhandelen, ontwikkelen, ontwerpen

Nu staat Bethlehem Tilahun verder dan ooit, maar stilstaan lijkt niet in haar woordenboek voor te komen. ‘Momenteel besteed ik vooral tijd aan onderhandelingen met partners, nieuwe designs ontwikkelen en nadenken over het ontwerp van onze nieuwe winkels’, zegt Bethlehem.

Ze draagt de Ethiopische cultuur verder wereldwijd uit met nog twee andere bedrijven. Garden of Coffee bouwt verder op de koffietraditie van haar land. En met Republic of Leather maakt ze luxe lederen handtassen van lokale materialen: van koeienleder tot katoen, jute en hennep.

Stirixis

Schoenenwinkel van SoleRebels

Ik ben proMO*

Nu je hier toch bent

Om de journalistiek van MO* toekomst te geven, is de steun van elke lezer meer dan ooit nodig. Vind je dat in deze tijden van populisme en nepnieuws een medium als MO* absoluut nodig is om de waarheid boven te spitten? Word proMO*.

Wil je bijdragen tot de mondiale (onderzoeks)journalistiek in het Nederlandstalig taalgebied? Dat kan, als proMO*.

Wil je er mee voor zorgen dat de journalistiek van MO* mogelijk blijft en, ondanks de besparingspolitiek, verder uitgebouwd wordt? Dat doe je, als proMO*.

Je bent proMO* voor € 4/maand of € 50/jaar.

Word proMO* of Doe een gift